Obowiązki pracownika, lojalność, polecenia i odpowiedzialność
.jpeg)
Pracownik ma obowiązek wykonywać pracę sumiennie, stosować się do zgodnych z prawem poleceń, chronić mienie pracodawcy i przestrzegać zasad obowiązujących w zakładzie. Nie oznacza to jednak obowiązku wykonania każdego polecenia ani automatycznej odpowiedzialności za każdą...
Dziecko z cukrzycą w przedszkolu a leki
.jpg)
Nauczyciel w przedszkolu co do zasady nie może być zmuszony do rutynowej obsługi pompy insulinowej ani podawania leków dziecku przewlekle choremu. Takie czynności wymagają ustaleń organizacyjnych, zaleceń lekarskich, zgody rodziców i pisemnej zgody pracownika, który miałby je...
Zmiana zaszeregowania po podniesieniu kwalifikacji
.jpg)
Ukończenie studiów albo zmiana stanowiska w podmiocie leczniczym nie zawsze oznacza automatyczną zmianę kategorii zaszeregowania. Decydują przede wszystkim przepisy płacowe, regulamin wynagradzania, wymagania przypisane do stanowiska i faktycznie wykonywane obowiązki. Jeżeli...
Powierzenie księgowej obowiązków kadr i płac
.jpg)
Pracodawca nie może dowolnie przerzucić na księgową pełnych obowiązków kadrowo-płacowych, jeżeli nie wynikają one z umowy, zakresu czynności ani kwalifikacji pracownicy. Stała zmiana rodzaju pracy wymaga co do zasady porozumienia albo wypowiedzenia zmieniającego. Czasowe...
Uszkodzenie samochodu służbowego przez pracownika
.jpg)
Pracownik może odpowiadać za uszkodzenie samochodu służbowego, ale pracodawca nie powinien automatycznie potrącać kosztów naprawy z wynagrodzenia. Kluczowe są dowody: dokument przekazania auta, zdjęcia, wycena szkody, ustalenie okoliczności zdarzenia i prawidłowe rozliczenie pojazdu...
Instrukcje BHP przy maszynach i urządzeniach
.jpg)
Pracodawca ma obowiązek udostępnić pracownikom aktualne i zrozumiałe instrukcje BHP dotyczące obsługi maszyn oraz innych urządzeń technicznych, jeżeli są używane w pracy i mogą wiązać się z zagrożeniem. Brak instrukcji może skutkować nakazem inspekcji pracy, grzywną, a...
Ewidencja czasu pracy a wypowiedzenie umowy
.jpg)
Sam fakt wpisywania w ewidencji stałych godzin pracy nie musi uzasadniać wypowiedzenia ani zwolnienia dyscyplinarnego, jeżeli pracownik faktycznie przepracowywał wymagany czas i działał zgodnie z przyjętym regulaminem. Znaczenie mają jednak szczegóły: treść regulaminu,...
ZFŚS a prywatność pracownika i dane rodziny
.jpg)
We wniosku o świadczenie z ZFŚS trzeba podać dane wymagane regulaminem funduszu, ale tylko w zakresie niezbędnym do oceny sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Samo osobne rozliczanie podatków nie przesądza, że domownicy nie tworzą wspólnego gospodarstwa. Pominięcie...
Kradzież w sklepie a odpowiedzialność zleceniobiorcy
Zleceniobiorca nie odpowiada automatycznie za każdą stratę powstałą w sklepie. Zleceniodawca musi wykazać podstawę odpowiedzialności, wysokość szkody, winę oraz związek między zachowaniem zleceniobiorcy a stratą. Jeżeli sklep został okradziony przez sprawców...
Umowa o odpowiedzialności materialnej z datą wsteczną
Pracownik nie powinien podpisywać umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej z nieprawdziwą datą wsteczną, zwłaszcza gdy nie przeprowadzono aktualnego remanentu i część osób wskazanych w umowie już nie pracuje. Pracodawca może dążyć do zawarcia aktualnej umowy na...
Odpowiedzialność zleceniobiorcy za kradzież
Na zleceniobiorcę nie można nałożyć kary porządkowej tak jak na pracownika. Jeżeli jednak przez jego zawinione zachowanie doszło do kradzieży lub innej szkody, zleceniodawca może dochodzić odszkodowania na zasadach Kodeksu cywilnego. Kluczowe jest wykazanie obowiązków z...
Ciągłe zastępstwa za nieobecnego pracownika
Częste nieobecności współpracownika nie dają automatycznie podstaw do żądania jego ukarania, ale pracodawca ma obowiązek tak organizować pracę, aby nie przerzucać stale nadmiernych obowiązków na jedną osobę. W praktyce warto działać pisemnie: opisać przeciążenie,...
Przeniesienie z pracy biurowej w teren
Pracodawca może czasowo powierzyć pracownikowi inną pracę, ale tylko przy spełnieniu warunków z Kodeksu pracy: musi istnieć uzasadniona potrzeba, wynagrodzenie nie może zostać obniżone, a praca powinna odpowiadać kwalifikacjom. Jeżeli nowe obowiązki wymagają sprawności...
Zmiana stanowiska a odpowiedzialność za mienie
Zmiana stanowiska pracy nie powinna pozostawiać pracownika z faktyczną odpowiedzialnością za magazyn, do którego nie ma już dostępu ani którym nie zarządza. Trzeba jednak rozliczyć powierzone mienie i zadbać o pisemne potwierdzenie zakończenia odpowiedzialności. Jeżeli...
Praca na L4 i kontrola zwolnienia lekarskiego
Pracownik na L4 nie może wykonywać pracy zarobkowej ani wykorzystywać zwolnienia niezgodnie z jego celem, nawet gdy lekarz zaznaczył, że chory może chodzić. Pracodawca może przeprowadzić kontrolę, zebrać dowody, zgłosić sprawę do ZUS i rozważyć rozwiązanie umowy, w tym...
Działalność gospodarcza na urlopie zdrowotnym nauczyciela
Sam aktywny wpis działalności gospodarczej w CEIDG nie zawsze wystarcza do odwołania nauczyciela z urlopu dla poratowania zdrowia. Kluczowe jest ustalenie, czy nauczyciel w czasie urlopu osobiście wykonuje działalność zarobkową. Dyrektor powinien najpierw zebrać i ocenić...
Odmowa wykonania polecenia służbowego
Pracownik co do zasady musi wykonywać polecenia dotyczące pracy, ale tylko wtedy, gdy nie są sprzeczne z prawem ani z umową o pracę. Odmowa może być uzasadniona, jeżeli pracodawca poleca zadania wykraczające poza uzgodniony rodzaj pracy i nie korzysta prawidłowo z wyjątków...
Ochrona pracownicy w ciąży i na urlopie macierzyńskim
Pracownica w ciąży korzysta z silnej ochrony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę, ale przepisy przewidują kilka wyjątków oraz szczególne zasady dla umów terminowych. W artykule wyjaśniamy, kiedy umowa przedłuża się do dnia porodu, jakich prac nie wolno...
Dodatkowe obowiązki w pracy a zgoda pracownika
Pracodawca może czasowo powierzyć pracownikowi inną pracę, ale tylko przy spełnieniu warunków z Kodeksu pracy. Stałe dołożenie obowiązku kierowcy co do zasady wymaga zgody pracownika albo wypowiedzenia zmieniającego, chyba że obowiązek mieści się już w umowie lub zaakceptowanym...
Praca hybrydowa a odrabianie dni w biurze
Praca hybrydowa jest obecnie częścią regulacji o pracy zdalnej w Kodeksie pracy. Pracodawca powinien określić zasady jej wykonywania, a grafik i dni pracy w biurze nie mogą być ustalane dowolnie z naruszeniem przepisów o czasie pracy. Jeżeli pracownik w danym dniu pracował...
Umowa lojalnościowa przy umowie na czas określony
Jeżeli umowa o pracę na czas określony po prostu kończy się z upływem czasu, na jaki została zawarta, co do zasady nie jest to sytuacja dająca pracodawcy prawo żądania zwrotu kosztów szkolenia. Inaczej może być, gdy pracownik sam wypowiada umowę, przerywa szkolenie bez...
Brak odbicia karty pracy a kara nagany
Pracodawca może ukarać pracownika naganą za naruszenie zasad potwierdzania obecności w pracy, ale tylko wtedy, gdy zachowane są wymogi Kodeksu pracy i można przypisać pracownikowi winę. Jeżeli brak odbicia karty wynikał z nadgodzin, niedostępnego czytnika albo akceptowanej...
Umowa o zachowaniu poufności a praca u konkurencji
Umowa o zachowaniu poufności co do zasady nie blokuje podjęcia pracy u konkurencji, chyba że zawiera także odrębny zakaz konkurencji. Pracownik nadal musi jednak chronić informacje pracodawcy, których ujawnienie mogłoby narazić firmę na szkodę. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Błąd w kasie fiskalnej a obciążenie pracownika
Pracodawca nie może automatycznie obciążyć pracownika kwotą wynikającą z błędu kasy, programu lub raportu. Musi wykazać naruszenie obowiązków, winę pracownika, rzeczywistą szkodę i związek przyczynowy. Jeżeli pracownik zgłosił problem, nie znał procedury kontaktu z...
Zwolnienie lekarskie a dyżur lekarza
Jeżeli lekarz jest zatrudniony na umowę o pracę i prawidłowo zgłosi chorobę, nie ma ogólnego obowiązku samodzielnego zapewniania zastępstwa na dyżur. Organizacja pracy należy do pracodawcy. Przy kontrakcie lekarskim decydują przede wszystkim postanowienia umowy: mogą one...
Nagana dla pracownika - procedura i terminy
Nagana dla pracownika jest karą porządkową, którą można zastosować tylko za naruszenia mieszczące się w Kodeksie pracy i po zachowaniu ustawowej procedury. Nie wystarczy ogólne niezadowolenie z efektów pracy. Pracodawca musi pilnować terminów, wysłuchać pracownika,...
Obowiązki po pracowniku, który odszedł z pracy
Pracodawca może powierzyć pracownikowi część obowiązków po osobie, która odeszła z pracy, ale forma zależy od tego, czy są to zadania mieszczące się w dotychczasowym rodzaju pracy, czy realna zmiana warunków zatrudnienia. Najczęściej w grę wchodzi polecenie służbowe,...
Inna praca w okresie wypowiedzenia zmieniającego
Tak. Samo wręczenie wypowiedzenia zmieniającego nie blokuje pracodawcy możliwości czasowego powierzenia innej pracy na podstawie art. 42 § 4 Kodeksu pracy. Musi jednak chodzić o uzasadnione potrzeby pracodawcy, maksymalnie 3 miesiące w roku kalendarzowym, pracę zgodną z...
Nagana z datą wsteczną od pracodawcy
Pracodawca nie może skutecznie obejść terminów do nałożenia nagany przez wpisanie w piśmie wcześniejszej daty. Liczy się rzeczywisty przebieg sprawy: kiedy pracodawca dowiedział się o przewinieniu, czy pracownik został wysłuchany i kiedy faktycznie zawiadomiono go o...
Kradzież paliwa z TIR-a a obciążenie kierowcy
Pracodawca nie może automatycznie obciążyć kierowcy za skradzione paliwo tylko dlatego, że brak paliwa ujawniono po trasie. Musi wykazać podstawę odpowiedzialności, winę pracownika, wysokość szkody i związek między zachowaniem kierowcy a stratą. Inaczej ocenia się zwykłą...
Nieobecność po L4 i zwolnienie dyscyplinarne
Pracownik, który po zakończeniu L4 nie wraca do pracy i nie wyjaśnia nieobecności, może narazić się na rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Nie należy jednak automatycznie zakładać "porzucenia pracy" wyłącznie dlatego, że pracodawca nie otrzymał papierowego...
Badania wstępne nauczyciela w nowej szkole
Nauczyciel podejmujący dodatkową pracę w innej szkole nie zawsze musi wykonywać nowe badania wstępne. Może przedstawić aktualne orzeczenie lekarskie, ale nowy dyrektor musi ocenić, czy warunki pracy odpowiadają warunkom opisanym w poprzednim skierowaniu. Jeżeli warunki są...
Aneks do umowy o pracę a dodatkowe obowiązki
Pracownik nie musi podpisywać aneksu do umowy o pracę, jeżeli nie zgadza się na nowe obowiązki. Aneks jest porozumieniem stron, więc wymaga dobrowolnej zgody pracownika i pracodawcy. Nie każda zmiana zadań wymaga jednak aneksu. Jeżeli nowe czynności mieszczą się w umówionym...
Porzucenie pracy w okresie wypowiedzenia
Porzucenie pracy w okresie wypowiedzenia może skończyć się rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Nie oznacza jednak automatycznego obowiązku zapłaty odszkodowania. Pracodawca musi wykazać rzeczywistą szkodę, winę pracownika i związek przyczynowy. W artykule...
Odpowiedzialność pracownika za błędy w fakturach
Pracownik administracyjny może odpowiadać finansowo za błędy w fakturach, ale tylko wtedy, gdy pracodawca wykaże winę, szkodę i związek między pomyłką a stratą. Przy zwykłym niedbalstwie odpowiedzialność jest co do zasady ograniczona do trzymiesięcznego wynagrodzenia....
Pół etatu, weekend i groźba dyscyplinarki
Jeżeli weekend wynika z grafiku jako dzień pracy, sama niezgoda na warunki zatrudnienia nie usprawiedliwia nieobecności. Nieusprawiedliwione niestawienie się w pracy może być podstawą rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, choć taką decyzję można zaskarżyć do sądu...
Odpowiedzialność finansowa w okresie przyuczenia
Pracodawca nie może traktować okresu przyuczenia jako darmowej pracy bez umowy. Jeżeli osoba wykonuje obowiązki pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, może powstać stosunek pracy nawet bez podpisanego dokumentu. Obciążenie pracownika kosztem szkody...
Braki po inwentaryzacji po odejściu z pracy
Pracownik objęty wspólną odpowiedzialnością materialną nie powinien automatycznie płacić za braki wykazane dopiero po rozwiązaniu umowy o pracę. Kluczowe jest to, czy inwentaryzacja została przeprowadzona w terminie, z możliwością udziału pracownika albo jego...
Czy w pracy można słuchać muzyki przez słuchawkę?
Przepisy prawa pracy nie zakazują wprost słuchania muzyki przez jedną słuchawkę. O tym, czy jest to dopuszczalne, decydują przede wszystkim regulamin pracy, polecenia pracodawcy, charakter stanowiska i zasady BHP. W artykule wyjaśniamy, kiedy pracodawca może zakazać słuchawek,...
Badanie kontrolne po chorobie a kolejne L4
Po zwolnieniu lekarskim trwającym dłużej niż 30 dni pracownik przed dopuszczeniem do pracy musi przejść badanie kontrolne u lekarza medycyny pracy. Jeżeli jednak przed faktycznym powrotem do pracy zachoruje ponownie lub dozna urazu, badanie zwykle wykonuje się dopiero po zakończeniu...
Zwrot telefonu służbowego podczas L4
Pracownik na zwolnieniu lekarskim nadal pozostaje pracownikiem i co do zasady musi zwrócić telefon służbowy, laptop, klucze lub inne mienie pracodawcy, jeżeli pracodawca tego zażąda. L4 nie oznacza jednak obowiązku wykonywania zwykłej pracy. Wiążące mogą być tylko takie...
Kara porządkowa pracownika na urlopie
.jpg)
Pracodawca nie powinien nakładać kary porządkowej na pracownika przebywającego na urlopie, jeżeli wcześniej nie umożliwił mu wysłuchania. Sama informacja listowna nie zastępuje prawidłowej procedury. W artykule wyjaśniamy terminy nałożenia nagany, sprzeciw od kary,...
Czy pracodawca może obciążyć pracownika za nieumyślny błąd?
Nieumyślny błąd w pracy nie oznacza automatycznie, że pracownik musi pokryć całą szkodę. Pracodawca powinien wykazać naruszenie obowiązków, winę, wysokość rzeczywistej straty i związek przyczynowy, a przy winie nieumyślnej odszkodowanie co do zasady nie może przekroczyć...
Odmowa wyjazdu w delegację przez pracownika
Pracownik co do zasady powinien wykonać zgodne z prawem polecenie wyjazdu w podróż służbową. Sama niechęć do opuszczenia domu zwykle nie wystarczy do odmowy delegacji. Odmowa może być uzasadniona tylko w szczególnych sytuacjach, np. gdy polecenie narusza przepisy, umowę,...
Odmowa wyjazdu na delegację a małe dziecko
Pracownik wychowujący dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia co do zasady nie może być bez swojej zgody delegowany poza stałe miejsce pracy. Dotyczy to także ojca dziecka, jeżeli faktycznie korzysta z tego uprawnienia rodzicielskiego. Urlop wypoczynkowy drugiego rodzica...
Rażące niedbalstwo pracownika na wypowiedzeniu
Pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia także w okresie wypowiedzenia, ale tylko wtedy, gdy wykaże ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Sam brak haseł w tworzonym programie nie przesądza jeszcze o rażącym niedbalstwie. Kluczowe są: zakres...
Jak obciążyć pracownika za braki w towarze
Pracodawca może dochodzić od pracownika zapłaty za braki w towarze, jeżeli wykaże prawidłowe powierzenie mienia, wysokość szkody oraz warunki umożliwiające zabezpieczenie towaru. W praktyce kluczowe są: podpisany remanent, dokumenty magazynowe, ewidencja sprzedaży,...
Czy pracodawca może wezwać do pracy na L4?
Pracodawca nie powinien wzywać pracownika do wykonywania pracy w czasie zwolnienia lekarskiego, także wtedy, gdy zwolnienie dotyczy osobistej opieki nad chorą matką. W tym okresie pracownik jest usprawiedliwiony od pracy i nie ma obowiązku sporządzać sprawozdań, uczestniczyć w...
Odpowiedzialność pracownika banku za fałszywy czek
Pracownik banku nie odpowiada finansowo za każdą stratę spowodowaną przyjęciem fałszywego czeku. Kluczowe jest to, czy naruszył obowiązujące procedury, czy można mu przypisać winę oraz czy błąd pozostaje w normalnym związku ze szkodą banku. Jeżeli działała Pani zgodnie...
Przeniesienie pracownika do innej miejscowości
Pracodawca nie zawsze może jednostronnie przenieść pracownika do odległej miejscowości. Decyduje przede wszystkim treść umowy o pracę, zwłaszcza określenie miejsca wykonywania pracy oraz zakres dopuszczalnych zmian organizacyjnych. Jeżeli zmiana oznacza istotne pogorszenie...
