• Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak
Jestem rodzicem dziecka przewlekle chorego na cukrzycę, które uczęszcza do przedszkola. Moje dziecko korzysta z pompy insulinowej i wymaga stałego monitorowania poziomu glukozy oraz reagowania w sytuacjach nagłych. W placówce pojawił się problem, ponieważ nauczyciel nie chce zobowiązywać się do obsługi pompy insulinowej ani do podawania leków. Chcę wiedzieć, jakie są prawa i obowiązki nauczyciela w takiej sytuacji oraz jakie przepisy regulują funkcjonowanie dziecka przewlekle chorego w przedszkolu, w tym w kontekście ratowania życia.
.jpg)
Zgodnie z art. 21 ustawy o opiece zdrowotnej nad uczniami z dnia 12 kwietnia 2019 roku (Dz. U. z 2019 roku poz. 1078 z późn. zm.):
„W celu zapewnienia właściwej opieki nad uczniami przewlekle chorymi lub niepełnosprawnymi w szkole pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna współpracuje z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, rodzicami, pełnoletnimi uczniami oraz dyrektorem i pracownikami szkoły. Współpraca, o której mowa powyżej, obejmuje wspólne określenie sposobu opieki nad uczniem dostosowanego do stanu zdrowia ucznia w sytuacji konieczności podawania leków oraz wykonywania innych czynności podczas pobytu ucznia w szkole. Podawanie leków lub wykonywanie innych czynności podczas pobytu ucznia w szkole przez pracowników szkoły może odbywać się wyłącznie za ich pisemną zgodą…”.
Przepis ten ma zastosowanie również do przedszkoli w zakresie organizacji opieki nad dziećmi przewlekle chorymi.[{PRZYCISK_1]
Nauczyciel nie jest zobowiązany do podawania dziecku leków ani do obsługi pompy insulinowej, ponieważ są to czynności o charakterze medycznym, wykraczające poza standardowy zakres obowiązków nauczyciela. Prawo nie nakłada na nauczyciela obowiązku wykonywania takich czynności.
Jednocześnie nauczyciel może dobrowolnie podjąć się tych działań, ale wyłącznie po wyrażeniu pisemnej zgody oraz po odpowiednim upoważnieniu ze strony rodziców. W praktyce najczęściej przybiera to formę pisemnego porozumienia lub procedury obowiązującej w danej placówce.
Rodzice mogą upoważnić inną osobę do wykonywania czynności związanych z opieką medyczną nad dzieckiem w czasie pobytu w przedszkolu. Dyrektor placówki powinien współorganizować taką opiekę, w tym umożliwić obecność osoby upoważnionej lub zapewnić inne rozwiązania organizacyjne, szczególnie w sytuacji nieobecności rodziców.
W przypadku nagłego zagrożenia zdrowia lub życia dziecka nauczyciel ma obowiązek udzielenia pierwszej pomocy oraz wezwania pogotowia ratunkowego. Wynika to z art. 162 § 1 Kodeksu karnego, zgodnie z którym:
„Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”.
W ramach udzielania pierwszej pomocy nauczyciel może podać lek ratujący życie, o ile znajduje się on na miejscu i jest to działanie niezbędne do ratowania zdrowia lub życia dziecka. W takich sytuacjach zgoda rodzica nie jest wymagana.
Nauczyciel ma prawo, a nie obowiązek, podać lek ratujący życie, jeżeli został on przepisany przez lekarza i jest dostępny w przedszkolu, a sytuacja nie pozwala na natychmiastowe uzyskanie profesjonalnej pomocy medycznej. Dotyczy to wyłącznie stanów nagłych i działań mieszczących się w ramach pierwszej pomocy.
Nauczyciel w przedszkolu nie ma obowiązku obsługi pompy insulinowej ani podawania leków dziecku przewlekle choremu. Może to zrobić wyłącznie dobrowolnie, po wyrażeniu pisemnej zgody. W sytuacji zagrożenia życia ma jednak obowiązek udzielić pierwszej pomocy i wezwać pomoc medyczną. Odpowiednia organizacja opieki wymaga współpracy rodziców, dyrektora placówki i personelu.
Przykład 1
Dziecko chore na cukrzycę ma zaplanowane podanie insuliny w trakcie pobytu w przedszkolu. Nauczyciel odmawia wykonania tej czynności. Odmowa jest zgodna z prawem, ponieważ brak jest jego pisemnej zgody na wykonywanie czynności medycznych.
Przykład 2
Rodzic upoważnia opiekuna medycznego do przychodzenia do przedszkola w określonych godzinach w celu obsługi pompy insulinowej dziecka. Dyrektor umożliwia realizację takiego rozwiązania w ramach organizacji pracy placówki.
Przykład 3
U dziecka dochodzi do nagłego spadku poziomu cukru i utraty przytomności. Nauczyciel wzywa pogotowie i udziela pierwszej pomocy, podając dostępny lek ratujący życie. Działanie to jest zgodne z prawem i wynika z obowiązku ratowania życia.
Świadczymy porady prawne w sprawach dotyczących praw dziecka, obowiązków placówek oświatowych oraz odpowiedzialności nauczycieli i dyrektorów. Pomagamy w interpretacji przepisów i przygotowaniu bezpiecznych rozwiązań prawnych dla rodziców i szkół.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy