W tej kategorii znajdziesz wyjaśnienia przepisów Kodeksu pracy dotyczących praw i obowiązków pracowników oraz pracodawców, m.in. umów, czasu pracy, wynagrodzeń i urlopów. Materiały pokazują, jak najważniejsze regulacje stosuje się w praktycznych sytuacjach.
Jeżeli potrzebujesz analizy konkretnej sprawy, możesz skorzystać z odpłatnej porady prawnej online i opisać problem przez internet. Prawnik wskaże możliwe rozwiązania, a w razie potrzeby przygotuje pismo lub inny dokument.
W sporze o uprawnienie pracownicze nie wystarczy sprawdzić samego Kodeksu pracy. O odpowiedzi często decyduje to, czy daną kwestię reguluje ustawa szczególna, układ zbiorowy, regulamin pracy lub wynagradzania, a także co zapisano w indywidualnej umowie o pracę. Nie działa tu...
Umowa o pracę nie może pozbawiać pracownika uprawnień ani pogarszać jego sytuacji poniżej poziomu wynikającego z przepisów prawa pracy. Jeżeli konkretny zapis jest mniej korzystny, może być nieważny z mocy prawa, a w jego miejsce stosuje się odpowiedni przepis. Nie oznacza...
Pracownik nie może skutecznie zgodzić się w umowie na warunki mniej korzystne niż gwarantowane przez przepisy prawa pracy. Jeżeli taki zapis się pojawi, co do zasady jest nieważny w niekorzystnym zakresie, a w jego miejsce stosuje się odpowiednią normę ustawową. Najsilniej...
Jeżeli pracodawca nie wypłacił należności, rozwiązał umowę niezgodnie z prawem albo naruszył inne uprawnienie pracownicze, pierwszym krokiem nie jest samo skierowanie sprawy do sądu, lecz ustalenie: czego dokładnie chcesz żądać, z jakiego zdarzenia wynika roszczenie i jaki termin...
O tym, czy osoba jest pracownikiem czy rzeczywiście prowadzi samodzielną działalność na B2B, nie decyduje nazwa umowy, wpis do CEIDG ani fakt wystawiania faktur. Jeżeli praca jest wykonywana osobiście, za wynagrodzeniem, pod kierownictwem drugiej strony oraz w miejscu i czasie przez...
Mała firma nie jest zwolniona z podstawowych obowiązków wynikających z Kodeksu pracy. Najwięcej problemów powstaje zwykle nie z braku dobrej woli, lecz z upraszczania formalności: niewłaściwego doboru umowy, niepełnej dokumentacji, błędnego rozliczania czasu pracy, urlopów albo...
W sporze pracowniczym samo przekonanie o słuszności roszczenia nie wystarcza. Trzeba wskazać fakty i dowody, które pozwolą sądowi odtworzyć rzeczywisty przebieg zdarzeń. E-maile, SMS-y, wiadomości z komunikatorów, grafiki, ewidencja czasu pracy i zeznania świadków mogą się przy...
Przy tzw. domniemaniu stosunku pracy nie chodzi o samą nazwę umowy. Jeżeli osoba wykonuje za wynagrodzeniem pracę określonego rodzaju na rzecz zatrudniającego, pod jego kierownictwem oraz w wyznaczonym miejscu i czasie, rzeczywiste warunki współpracy mogą wskazywać na stosunek pracy...
W 2026 r. akta osobowe pracownika składają się z pięciu części: A, B, C, D i E. Nie cała dokumentacja kadrowa trafia jednak do teczki osobowej - ewidencję czasu pracy, dokumenty urlopowe czy listę wypłaconego wynagrodzenia pracodawca prowadzi oddzielnie. Poniżej wyjaśniamy,...
Rok 2026 przyniósł kilka zmian, które wpływają bezpośrednio na urlop, staż pracy, rekrutację, dokumentację kadrową, wypłatę ekwiwalentu i kontrolę umów cywilnoprawnych. Pracownik powinien sprawdzić, czy może uzyskać nowe uprawnienia, a pracodawca - czy prawidłowo przeliczył...
Kodeks pracy w 2026 r. określa najważniejsze zasady zatrudnienia na umowie o pracę: od rekrutacji i zawarcia umowy, przez wynagrodzenie, czas pracy, urlopy i BHP, aż po rozwiązanie stosunku pracy. Poniżej znajdziesz praktyczną mapę praw pracownika i obowiązków pracodawcy,...
Stały montaż wideo wykonywany w siedzibie stacji, według grafiku, na jej sprzęcie i pod bieżącym nadzorem może nie spełniać cech umowy o dzieło. Sama nazwa umowy nie decyduje o jej kwalifikacji. W artykule wyjaśniamy, kiedy montaż może być dziełem, kiedy bliżej mu do...
Student lub słuchacz do 26. roku życia może wykonywać umowę-zlecenie za granicą, jeżeli wynika to z umowy albo aneksu i nie narusza rzeczywistego charakteru współpracy. W przypadku zlecenia nie mówimy jednak o delegacji służbowej w ścisłym znaczeniu Kodeksu pracy, lecz o umownym...
Praca na dwóch etatach jest co do zasady legalna i nie wymaga zgody pracodawcy. Ograniczenia mogą wynikać przede wszystkim z zakazu konkurencji, odrębnych przepisów dotyczących określonych grup zawodowych albo z realnego konfliktu obowiązków. W artykule wyjaśniamy, jak...
Pracownik może łączyć etat z działalnością gospodarczą, kontraktem B2B albo drugim zatrudnieniem, o ile nie narusza zakazu konkurencji, odrębnych przepisów ani podstawowych obowiązków wobec pracodawcy. Największe ryzyko powstaje wtedy, gdy prywatne zlecenia są wykonywane...
Nieusprawiedliwiona nieobecność po zakończeniu zwolnienia lekarskiego może uzasadniać poważne konsekwencje wobec pracownika, w tym karę porządkową, karę pieniężną, brak wynagrodzenia za dni nieobecności, a w najcięższych przypadkach rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy...
Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej, nawet gdy sama chce tak pracować. Zgoda pracownicy nie uchyla tego zakazu. Znaczenie ma jednak to, kiedy pracodawca dowiedział się o ciąży i czy miał realne podstawy, aby o niej wiedzieć....
Święto przypadające w sobotę co do zasady obniża wymiar czasu pracy, dlatego pracodawca powinien tak zaplanować grafik, aby pracownik nie przepracował zbyt wielu godzin w okresie rozliczeniowym. Najczęściej oznacza to wyznaczenie innego dnia wolnego. Wątpliwości pojawiają...
Pracodawca nie może jednostronnie wysłać pracownika na urlop bezpłatny po negatywnym orzeczeniu lekarza medycyny pracy. Urlop bezpłatny wymaga pisemnego wniosku pracownika, a brak dopuszczenia do pracy oznacza konieczność uporządkowania dalszego zatrudnienia zgodnie z Kodeksem...
Pracodawca może skierować pracownika na badania lekarskie, jeżeli zamierza powierzyć mu obsługę wózka widłowego albo zmienić zakres obowiązków tak, że pojawią się nowe warunki lub zagrożenia w pracy. Samo posiadanie uprawnień do obsługi wózka nie wystarcza. Przed...
Po śmierci pracownika stosunek pracy wygasa, a pracodawca ma obowiązek sporządzić świadectwo pracy i włączyć je do akt osobowych. Rodzina może otrzymać dokument na wniosek, a błędne dane - np. o urlopie - można kwestionować. W artykule wyjaśniamy, kto może żądać...
Praca na dwóch etatach nie jest co do zasady zakazana, ale wykonywanie dwóch pełnych etatów w tych samych godzinach budzi poważne ryzyko prawne. Problemem jest nie sama liczba umów, lecz realna możliwość wykonywania pracy pod kierownictwem dwóch pracodawców w tym samym czasie. ...
Jeżeli po zakończeniu umowy na czas określony pracodawca od razu, najpóźniej w ciągu 7 dni, zawiera z tym samym pracownikiem kolejną umowę, nie musi automatycznie wydawać świadectwa pracy za poprzedni okres. Dotyczy to także sytuacji, gdy następuje
Aktualizacja: 2026-06-07
Czytaj materiał ›
Przy umowie o pracę pracodawca nie może z góry ustalić, że nie zapłaci za urlop wypoczynkowy albo za prawidłowo udokumentowane L4. Prawo do urlopu jest niezbywalne, a za czas choroby pracownikowi przysługuje wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek chorobowy, jeżeli spełnia warunki...
Jeżeli pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia z powodu długiej choroby, czyli zastosował art. 53 Kodeksu pracy, powrót do pracy jest możliwy, ale nie następuje automatycznie. Trzeba zgłosić gotowość powrotu niezwłocznie po ustaniu przyczyny nieobecności, najlepiej...
Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron nie traci automatycznie ważności tylko dlatego, że pracownica zaszła w ciążę przed ustalonym terminem zakończenia pracy. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy w chwili podpisywania porozumienia pracownica była już w ciąży i...
Przedłożenie pracodawcy podrobionego lub przerobionego orzeczenia lekarza medycyny pracy może oznaczać naruszenie obowiązków pracowniczych, odpowiedzialność porządkową, a w poważnych przypadkach także rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia i odpowiedzialność karną. W...
Pracodawca nie może uzależniać przedłużenia umowy o pracę od tego, czy pracownik zrezygnuje z orzeczenia o niepełnosprawności albo z ustawowych uprawnień. Takie działanie może stanowić dyskryminację ze względu na niepełnosprawność. W artykule wyjaśniamy, kiedy odmowa...
Kodeks cywilny nie jest prostym "przepisem szczególnym" wobec Kodeksu pracy. W stosunkach pracy można sięgać do przepisów K.c. tylko pomocniczo, na podstawie art. 300 K.p., gdy dana sprawa nie została uregulowana w prawie pracy i gdy zastosowanie przepisu cywilnego nie narusza zasad...
W prawie pracy przepis ogólny stosuje się wtedy, gdy danej kwestii nie reguluje przepis szczególny albo odrębna ustawa. Jeżeli natomiast szczególny akt prawny reguluje tę samą sprawę inaczej niż Kodeks pracy, zwykle ma pierwszeństwo jako regulacja szczególna. W artykule...
Art. 5 Kodeksu pracy określa, jak stosować przepisy wobec grup pracowników objętych odrębnymi regulacjami, takich jak nauczyciele, urzędnicy czy pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy. Wyjaśniamy, kiedy pierwszeństwo ma przepis szczególny, kiedy należy sięgnąć do Kodeksu...
Wprowadzenie Znajdujemy się w takim momencie, który sprzyja rozważaniom na temat wymuszonych sytuacją zmian w prawie pracy. Wymuszonych dlatego, że nieraz w sposób całkowicie widoczny na pierwszy rzut oka życie wyprzedza prawo i taką sytuację obserwowaliśmy...
W artykule autor analizuje opracowany przez resort pracy i poddany pod konsultację społeczną – Projekt założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw z dnia 28 marca 2012 r.
W artykule autor analizuje podstawę prawną nakazu płacowego, o którym mowa w art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 404, z późn. zm.).
W artykule autor omawia formalne obowiązki pracodawcy związane z wydawaniem pracownikowi wszelkiego rodzaju zaświadczeń potwierdzających fakty na podstawie prowadzonych przez podmiot zatrudniający akt osobowych pracownika i innej dokumentacji z zakresu prawa pracy.
W artykule autor kontynuuje analizę dopuszczalności dodatkowego zatrudnienia pracownika, w tym odnosi się do dodatkowego zatrudnienia u tego samego pracodawcy oraz wskazuje na powiązania realizacyjne równolegle zawartych umów o pracę.
W artykule autor kontynuuje analizę dopuszczalności dodatkowego zatrudnienia pracownika, odnosi się do dodatkowego zatrudnienia u tego samego pracodawcy oraz wskazuje na powiązania realizacyjne równolegle zawartych umów o pracę.
W artykule przeanalizowano zagadnienia wskazujące na charakter prawny urlopu macierzyńskiego. Poddano analizie prawo pracownicy do zrzeczenia się części urlopu macierzyńskiego w kontekście przepisów Kodeksu pracy i Konwencji Nr 103 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej ochrony...
W artykule przeanalizowano zagadnienia wskazujące na charakter prawny urlopu macierzyńskiego. Poddano analizie prawo pracownicy do zrzeczenia się części urlopu macierzyńskiego w kontekście przepisów Kodeksu pracy i Konwencji Nr 103 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej ochrony...
W artykule autor analizuje dopuszczalność dodatkowego zatrudnienia pracownika, w tym odnosi się do dodatkowego zatrudnienia u tego samego pracodawcy oraz wskazuje na powiązania realizacyjne równolegle zawartych umów o pracę.
W artykule autor kontynuuje omawianie problematyki przedstawicielstwa pracowniczego w stosunku pracy na tle regulacji Kodeksu pracy oraz prawa międzynarodowego. Nawiązuje także do artykułu na ten temat Moniki Latos-Miłkowskiej opublikowanego w PiZS, 2010/10/17.
Przedstawiciele pracowników – część 2. W artykule autor omawia problematykę przedstawicielstwa pracowniczego w stosunku pracy na tle regulacji Kodeksu pracy oraz prawa międzynarodowego. Nawiązuje także do artykułu na ten temat Moniki Latos-Miłkowskiej opublikowanego w PiZS,...
Przedstawiciele pracowników – część 1. W artykule autor omawia problematykę przedstawicielstwa pracowniczego w stosunku pracy na tle regulacji Kodeksu pracy oraz prawa międzynarodowego. Nawiązuje także do artykułu na ten temat Moniki Latos-Miłkowskiej opublikowanego w PiZS,...
W artykule autor kontynuuje omawianie nowelizacji Kodeksu pracy dokonanej ustawą z dnia 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 105, poz. 655), która weszła w życie z dniem 16 lipca 2010 r.
W artykule omówiono kodeksowe regulacje dotyczące przeciwdziałania przez pracodawcę trudnościom finansowym.
W artykule omówiono nowelizację Kodeksu pracy dokonaną ustawą z dnia 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 105, poz. 655), która weszła w życie z dniem 16 lipca 2010 r.
Autor kontynuuje omawianie zagadnień dotyczących czasowego wykonywania przez pracownika innej pracy, zlecanej przez pracodawcę na podstawie art. 42 § 4 K.p., na tle wyjaśnień zamieszczonych w tej sprawie w „Służbie Pracowniczej” z maja 2010 r.
W artykule omówiono zagadnienia dotyczące czasowego wykonywania przez pracownika innej pracy zlecanej przez pracodawcę na podstawie art. 42 § 4 K.p., na tle wyjaśnień w tej sprawie zamieszczonych w „Służbie Pracowniczej” z maja 2010 r.
W artykule autor kontynuuje omawianie zagadnień dotyczących statusu społecznego inspektora pracy w przypadku przejęcia pracownika pełniącego tę funkcję przez innego pracodawcę w trybie art. 231 Kodeksu pracy.
W artykule omówiono zagadnienia dotyczące statusu społecznego inspektora pracy w przypadku przejęcia pracownika pełniącego tę funkcję przez innego pracodawcę w trybie art. 231 Kodeksu pracy.
W artykule omówiono kodeksowe regulacje dotyczące przeciwdziałania przez pracodawcę trudnościom finansowym w jakie popadła jego firma.
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
