Kodeksy
Kodeks pracy — najważniejsze przepisy
Wybór najważniejszych przepisów Kodeksu pracy: umowy, rozwiązanie stosunku pracy, wynagrodzenie, czas pracy i urlopy. To wyciąg pomocniczy — pełny, urzędowy tekst znajdziesz w ISAP.
Pełny tekst w ISAP (Sejm) ›
Stosunek pracy i umowy
art. 22Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca — do zatrudniania za wynagrodzeniem; zatrudnienie w takich warunkach jest stosunkiem pracy bez względu na nazwę umowy.
art. 25Umowę o pracę zawiera się na okres próbny, na czas określony albo na czas nieokreślony.
art. 25[1]Okres zatrudnienia na umowy na czas określony, jak i ich liczba, są limitowane (zasada 33 miesięcy i 3 umów); po przekroczeniu umowa staje się umową na czas nieokreślony.
art. 29Umowa o pracę określa strony, rodzaj, datę zawarcia, warunki pracy i płacy, w szczególności rodzaj pracy, miejsce, wynagrodzenie, wymiar czasu pracy i termin rozpoczęcia.
Rozwiązanie umowy
art. 30Umowa rozwiązuje się: za porozumieniem stron, przez wypowiedzenie, bez wypowiedzenia oraz z upływem czasu, na jaki była zawarta; oświadczenie składa się na piśmie.
art. 32Każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem.
art. 36Okres wypowiedzenia umowy na czas określony i nieokreślony zależy od stażu u danego pracodawcy: 2 tygodnie (< 6 mies.), 1 miesiąc (≥ 6 mies.), 3 miesiące (≥ 3 lata).
art. 45W razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia sąd orzeka — stosownie do żądania — o bezskuteczności wypowiedzenia, przywróceniu do pracy albo o odszkodowaniu.
art. 52Pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika m.in. przy ciężkim naruszeniu podstawowych obowiązków pracowniczych (w terminie miesiąca od uzyskania wiadomości).
art. 55Pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.
art. 97Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy.
Wynagrodzenie i ochrona
art. 78Wynagrodzenie powinno odpowiadać rodzajowi pracy oraz kwalifikacjom, a także uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy.
art. 87Z wynagrodzenia można potrącać tylko należności wskazane w Kodeksie (m.in. zajęcia komornicze, zaliczki) z zachowaniem kwoty wolnej od potrąceń.
art. 92Za czas niezdolności do pracy wskutek choroby pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia (co do zasady 80%) za 33 dni w roku (14 dni po 50. roku życia), a potem przysługuje zasiłek.
art. 94[3]Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi; pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może żądać zadośćuczynienia.
art. 18[3a]Pracownicy powinni być równo traktowani; zakazana jest dyskryminacja bezpośrednia i pośrednia m.in. ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, religię, przekonania.
art. 177Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego, poza wyjątkami (np. dyscyplinarka za zgodą związku, likwidacja).
Czas pracy i urlopy
art. 129Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
art. 151Praca ponad obowiązujące normy stanowi pracę w godzinach nadliczbowych, dopuszczalną w razie szczególnych potrzeb pracodawcy, w granicach limitów.
art. 152Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego; nie może się go zrzec.
art. 154Wymiar urlopu wynosi 20 dni (staż < 10 lat) albo 26 dni (staż ≥ 10 lat).
art. 171W razie niewykorzystania urlopu z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy przysługuje ekwiwalent pieniężny.
Wyciąg ma charakter informacyjny. Wiążący jest urzędowy tekst aktu prawnego (ISAP).