Kiedy wypłacić odprawę emerytalną?
Odprawę emerytalną wypłaca się wtedy, gdy stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę. Ponowne zatrudnienie tej samej osoby, nawet u tego samego pracodawcy, co do zasady nie pozwala odłożyć należnej odprawy. W artykule wyjaśniamy, kiedy powstaje prawo...
Obrażanie przełożonego przez pracownika
Pracownik może krytykować organizację pracy, ale nie ma prawa publicznie obrażać, ośmieszać ani poniżać przełożonego. Takie zachowanie może uzasadniać karę porządkową, wypowiedzenie umowy, a w poważnych przypadkach rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Przed podjęciem...
Kody A i B na zwolnieniu lekarskim e-ZLA
Pracodawca nie powinien żądać od pracownika ani od lekarza dodatkowych dopisków na zwolnieniu lekarskim, takich jak "kontynuacja chorobowego". Zaświadczenie e-ZLA ma ustawowo określoną treść, a pracodawca otrzymuje je z ZUS bez numeru statystycznego choroby. Kody A i B nie...
Podstawa zasiłku chorobowego po przerwie
Obecnie podstawy zasiłku chorobowego nie ustala się na nowo tylko wtedy, gdy między okresami pobierania świadczeń nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż 1 miesiąc kalendarzowy. Dawna zasada 3 miesięcy nie jest już aktualna. Przy datach takich jak zakończenie...
Świadectwo pracy a faktyczne stanowisko kierownicze
Jeżeli pracownik faktycznie wykonywał obowiązki kierownicze, świadectwo pracy powinno odzwierciedlać rzeczywisty przebieg zatrudnienia, a nie tylko nazwę stanowiska wpisaną w umowie. W artykule wyjaśniamy, jak powinien wyglądać wpis w świadectwie pracy, kiedy żądać...
Świadectwo pracy bez pieczątek
Świadectwo pracy bez pieczątki imiennej co do zasady nie jest z tego powodu nieważne. Kluczowe jest, czy dokument zawiera wymagane dane pracodawcy, treść przewidzianą przepisami oraz podpis pracodawcy albo osoby upoważnionej. Jeżeli urząd pracy kwestionuje dokument, warto...
Zwolnienie lekarskie do ZUS - ile dni na dostarczenie?
Przy zwykłym elektronicznym zwolnieniu lekarskim e-ZLA nie trzeba donosić dokumentu do ZUS w terminie 7 dni, bo zwolnienie trafia do ZUS automatycznie. Dotyczy to także kolejnego zwolnienia wystawionego bez przerwy. Inaczej może być, gdy otrzymasz dokument w trybie awaryjnym albo...
Zasiłek opiekuńczy dla bezrobotnego opiekuna babci
Osoba bezrobotna co do zasady nie otrzyma zasiłku opiekuńczego z ZUS za opiekę nad chorą babcią, ponieważ świadczenie to przysługuje osobie objętej ubezpieczeniem chorobowym i zwolnionej od pracy z powodu konieczności sprawowania opieki. Babcia może być członkiem rodziny w...
Wcześniejsza emerytura kobiety z 33-letnim stażem
Kobieta, która ma 54 lata i 33 lata stażu, co do zasady nie może przejść na zwykłą emeryturę z ZUS przed ukończeniem 60 lat. Sam długi staż pracy nie daje obecnie prawa do powszechnej emerytury wcześniej. Wyjątki mogą dotyczyć tylko szczególnych sytuacji, np. pracy w...
Palenie papierosów w pracy a kara nagany
Pracodawca może ukarać pracownika naganą za palenie w czasie pracy, nawet jeżeli pracownik palił w wyznaczonej palarni, jeżeli zrobił to poza dozwoloną przerwą albo wbrew regulaminowi pracy. Pozbawienie premii zależy od tego, czy była to rzeczywiście premia uznaniowa, czy...
Ciąża podczas stażu a L4 i zasiłki
Staż z urzędu pracy nie jest umową o pracę, a stypendium stażowe nie obejmuje ubezpieczenia chorobowego. Dlatego L4 w ciąży nie daje prawa do zasiłku chorobowego. Co do zasady stypendium może być wypłacane tylko w czasie trwania stażu i na zasadach określonych przez urząd...
Program komputerowy pracownika a prawa autorskie
Jeżeli program komputerowy powstaje w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, autorskie prawa majątkowe co do zasady przysługują pracodawcy, chyba że umowa stanowi inaczej. Odrębna umowa o przeniesienie praw zwykle nie jest konieczna przy etatowym programiście, ale...
Składka zdrowotna 0 zł - czy nadal masz ubezpieczenie?
Składka zdrowotna wykazana na liście płac lub w raporcie ZUS RCA jako 0 zł nie oznacza automatycznie braku ubezpieczenia zdrowotnego. Przy umowie o pracę decydujące jest przede wszystkim prawidłowe zgłoszenie pracownika do ubezpieczenia przez pracodawcę. W artykule wyjaśniamy,...
Czy można dobrowolnie opłacać ZUS bez pracy?
Osoba bez pracy może dobrowolnie opłacać składki emerytalne i rentowe w ZUS, jeżeli nie ma tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Nie dotyczy to jednak składki zdrowotnej, chorobowej ani wypadkowej. W praktyce trzeba sprawdzić, czy nie powstał inny obowiązkowy...
Zasiłek opiekuńczy i 60 dni opieki nad dzieckiem
60 dni opieki nad dzieckiem to potoczne określenie rocznego limitu zasiłku opiekuńczego, który przysługuje tylko w sytuacjach wskazanych w ustawie, np. przy chorobie dziecka albo nagłym zamknięciu placówki opiekuńczej. Nie można wykorzystać zasiłku opiekuńczego wyłącznie...
Czy trzeba przyjąć ofertę pracy z urzędu pracy?
Osoba bezrobotna musi stawić się na wezwanie urzędu pracy, ale nie każda propozycja zatrudnienia jest automatycznie ofertą odpowiedniej pracy. Oferta musi spełniać ustawowe warunki, w tym dotyczące kwalifikacji, zdrowia, dojazdu i wynagrodzenia. Praca na 1/4 etatu za 330 zł...
Renta rodzinna a praca i limity przychodu
Przy rencie rodzinnej ZUS bierze pod uwagę przychód brutto z działalności objętej ubezpieczeniami społecznymi, a nie kwotę wypłacaną "na rękę". Przekroczenie progów 70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia może spowodować zmniejszenie albo zawieszenie...
Poród za granicą a urlop macierzyński w Polsce
Poród za granicą co do zasady nie pozbawia prawa do urlopu macierzyńskiego w Polsce, jeżeli nadal pozostajesz pracownicą polskiego pracodawcy i podlegasz polskim ubezpieczeniom społecznym. Znaczenie mają przede wszystkim dokumenty potwierdzające urodzenie dziecka, ewentualne...
Premia za niechorowanie w firmie
Dodatek za niechorowanie można wprowadzić przede wszystkim jako premię frekwencyjną albo przyznawać wysoką obecność w formie nagrody uznaniowej. Kluczowe są jasne kryteria, właściwa podstawa w regulaminie lub umowie oraz unikanie zasad, które mogłyby prowadzić do...
Zwolnienie lekarskie w czasie ciąży
Ginekolog poinformował mnie, że pełnopłatne zwolnienie lekarskie przysługuje mi tylko w sytuacji, gdy to on będzie je wystawiał. Natomiast jeżeli wystawi je lekarz internista (np. w związku z przeziębieniem) i mimo że zaznaczy na zwolnieniu lekarskim „B”, to i tak...
Zmiana zakresu obowiązków bez zgody pracownika
Pracodawca może zmienić lub doprecyzować zakres obowiązków bez zgody pracownika tylko wtedy, gdy nowe zadania mieszczą się w rodzaju pracy ustalonym w umowie i są zgodne z przepisami, kwalifikacjami oraz zasadami BHP. Jeżeli obsługa nowej maszyny wykracza poza umowę, wymaga...
Ponowne zatrudnienie u pracodawcy a okres wypowiedzenia
Przy ponownym zatrudnieniu u tego samego pracodawcy wcześniejsze okresy pracy co do zasady wlicza się do stażu, od którego zależy długość wypowiedzenia umowy na czas określony albo nieokreślony. Przerwa między umowami, nawet kilkuletnia, nie powoduje automatycznie liczenia...
Zasiłek chorobowy po utracie pracy a zasiłek dla bezrobotnych
Po ustaniu zatrudnienia można otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS, jeżeli niezdolność do pracy spełnia warunki z ustawy zasiłkowej. Nie można jednak za ten sam okres pobierać jednocześnie zasiłku chorobowego i zasiłku dla bezrobotnych. W artykule wyjaśniamy, kiedy najpierw...
Przerwanie stażu z PUP a zwrot kosztów
Jeżeli bezrobotny nie ukończy stażu z własnej winy, urząd pracy może żądać zwrotu kosztów stażu, które faktycznie poniósł. Co do zasady chodzi o koszty organizacyjne, takie jak badania, przejazdy, zakwaterowanie lub wyżywienie, a nie o stypendium za okres prawidłowego...
Dodatkowa praca na zwolnieniu lekarskim w ciąży
Co do zasady podjęcie odpłatnej pracy w czasie zwolnienia lekarskiego w ciąży jest bardzo ryzykowne. Może spowodować utratę zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, obowiązek zwrotu świadczenia oraz konsekwencje u pracodawcy. Znaczenie ma nie tylko nazwa umowy, ale...
Zmiana godzin pracy a zgoda pracownika
Pracodawca nie zawsze potrzebuje zgody pracownika na zmianę godzin pracy. Kluczowe jest to, czy godziny pracy wynikają tylko z grafiku i regulaminu, czy zostały wpisane jako warunek umowy o pracę. Jeżeli zmiana z systemu dwuzmianowego na pracę w godzinach 10-18 oznacza zmianę...
Zasiłek chorobowy po ustaniu pracy a jubileuszówka
Okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia nie zawsze wlicza się do stażu wymaganego do nagrody jubileuszowej. Decyduje przede wszystkim podstawa przyznawania nagrody: przepisy branżowe, układ zbiorowy albo regulamin wynagradzania. Jeżeli regulamin odsyła do...
Zwrot kosztów paszportu przy delegacji służbowej
Sam fakt, że paszport jest potrzebny do wyjazdu służbowego, zwykle nie oznacza automatycznego obowiązku zwrotu kosztu jego wyrobienia. Paszport jest dokumentem osobistym pracownika i może być używany także prywatnie. Zwrot może być jednak uzasadniony, jeżeli pracodawca...
Niepodpisanie aneksu do umowy o pracę
Aneks zmieniający miejsce wykonywania pracy jest co do zasady porozumieniem zmieniającym, więc wymaga zgody pracownika. Brak podpisu nie oznacza automatycznie rozwiązania umowy, ale pracodawca może sięgnąć po inne przewidziane prawem rozwiązania. Znaczenie ma przede wszystkim...
Wypowiedzenie zmieniające a zasiłek dla bezrobotnych
Odmowa przyjęcia warunków zaproponowanych w wypowiedzeniu zmieniającym co do zasady nie jest traktowana jak dobrowolne odejście z pracy. Umowa rozwiązuje się wtedy z upływem okresu wypowiedzenia, ale formalnie następuje to wskutek wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę. Prawo...
Święto w weekend a dodatkowy dzień wolny
Jeżeli święto przypada w sobotę albo w inny dzień niż niedziela, co do zasady obniża wymiar czasu pracy. Dla wielu pracowników oznacza to obowiązek wyznaczenia przez pracodawcę dodatkowego dnia wolnego w tym samym okresie rozliczeniowym. Inaczej jest przy święcie wypadającym...
Zwrot kosztów dojazdu taksówką do ZUS
Co do zasady ZUS zwraca koszty przejazdu osoby wezwanej do osobistego stawiennictwa, ale taksówka albo inny droższy środek transportu nie jest automatycznie rozliczany na podstawie samego rachunku. W wyjątkowej sytuacji zdrowotnej można wystąpić do ZUS o wcześniejszą zgodę na...
Zmiana stanowiska pracy: aneks czy wypowiedzenie
Zmiana stanowiska pracy może nastąpić przez aneks do umowy, jeżeli pracownik wyraża na to zgodę. Gdy pracodawca chce jednostronnie zmienić istotne warunki pracy lub płacy, co do zasady powinien zastosować wypowiedzenie zmieniające. Znaczenie ma nie sama nazwa stanowiska, lecz...
Bezrobotny po zwolnieniu a badania lekarskie
Urząd pracy może weryfikować, czy osoba bezrobotna jest zdolna i gotowa do podjęcia pracy, ale nie powinien opierać takiego żądania na art. 229 Kodeksu pracy. Ten przepis dotyczy badań pracowniczych, a nie osób zarejestrowanych jako bezrobotne. Jeżeli urząd ma wątpliwości co...
Pracownica w ciąży a zmniejszenie etatu
Pracownica w ciąży co do zasady nie musi zgadzać się na obniżenie etatu ani wynagrodzenia. Pracodawca nie może obejść ochrony ciążowej zwykłym wypowiedzeniem zmieniającym. Wyjątki dotyczą głównie pracodawców objętych ustawą o zwolnieniach grupowych. Wtedy znaczenie ma...
Zmniejszenie etatu przy umowie na czas nieokreślony
.jpg)
Umowa na czas nieokreślony nie blokuje obniżenia etatu, ale pracodawca nie może zrobić tego dowolnie. Najczęściej potrzebne jest porozumienie stron albo wypowiedzenie zmieniające z konkretną propozycją nowych warunków. W artykule wyjaśniamy, kiedy zmniejszenie etatu do 3/4...
Kuroniówka po umowie przedłużonej do porodu
Jeżeli umowa o pracę została przedłużona tylko do dnia porodu, po porodzie co do zasady przysługuje zasiłek macierzyński z ZUS, ale nie można w tym samym czasie mieć statusu osoby bezrobotnej. O zasiłek dla bezrobotnych można starać się dopiero po zakończeniu pobierania...
Badania lekarskie pracownika a zwrot kosztów
Jeżeli badania lekarskie do pracy zostały wykonane na podstawie skierowania od pracodawcy, ich koszt ponosi pracodawca. Dotyczy to badań wstępnych, okresowych i kontrolnych. Inaczej może być wtedy, gdy kandydat samodzielnie wykonał prywatne badania bez skierowania. Takie badanie...
Delegacja zagraniczna na 3 miesiące - odmowa
.jpg)
Pracodawca może co do zasady polecić wyjazd służbowy za granicę, także dłuższy, jeśli polecenie dotyczy pracy, jest zgodne z umową i przepisami oraz ma charakter czasowy. Odmowa jest bezpieczna tylko w szczególnych sytuacjach, np. przy braku wymaganej zgody pracownicy w...
Oświadczenie o opiece nad dzieckiem 2 dni
Jeżeli nie chcesz korzystać z 2 dni albo 16 godzin opieki nad dzieckiem z art. 188 Kodeksu pracy, zwykle wystarczy złożyć pracodawcy krótkie oświadczenie, że z uprawnienia będzie korzystał drugi rodzic. Przepisy nie narzucają jednego urzędowego wzoru takiego pisma. Ważne...
Umowa zlecenie a zasiłek dla bezrobotnych
Podjęcie umowy zlecenia przez osobę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych zwykle powoduje utratę statusu bezrobotnego, ponieważ zlecenie jest inną pracą zarobkową. Po zakończeniu zlecenia można ponownie zarejestrować się w urzędzie pracy i ubiegać się o dalszą wypłatę...
Druk RP-7/ERP-7: nagrody, ekwiwalent i korekta
W zaświadczeniu RP-7, obecnie najczęściej określanym jako ZUS ERP-7, wykazuje się wynagrodzenia i inne przychody istotne dla ustalenia emerytury, renty lub kapitału początkowego. Nie każdy składnik wypłacony pracownikowi trafia jednak do tabeli wynagrodzeń. Nagroda...
Świadectwo pracy a dni niezdolności do pracy
W świadectwie pracy wpisuje się liczbę dni, za które w roku ustania zatrudnienia pracownik otrzymał wynagrodzenie chorobowe z art. 92 Kodeksu pracy. Liczy się dni kalendarzowe, a nie tylko dni robocze. Przy zwolnieniach od 10 do 18 kwietnia oraz od 9 do 20 czerwca wychodzi...
Studia a staż pracy do emerytury
.jpg)
ZUS co do zasady nie dolicza osobno lat studiów, które nie zakończyły się ukończeniem nauki. Do stażu emerytalnego jako okres nieskładkowy może zostać zaliczony programowy wymiar ukończonych studiów na jednym kierunku. Jeżeli wcześniejsze lata zostały formalnie zaliczone w...
Zmiana siedziby firmy a prawa pracownika
Przeniesienie firmy 50 km dalej zwykle nie zmienia automatycznie umowy o pracę. Jeżeli w umowie wskazano konkretne miejsce pracy, potrzebny jest aneks albo wypowiedzenie zmieniające. Okres wypowiedzenia co do zasady pozostaje taki sam. W niektórych sytuacjach odmowa przyjęcia nowych...
Ekwiwalent za odzież roboczą dla stażysty
Osoba odbywająca staż nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, ale w miejscu wykonywania zadań musi mieć zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki. Jeżeli charakter stanowiska wymaga odzieży roboczej, obuwia roboczego, środków ochrony albo środków higieny, stażysta...
Praca w sobotę a studia zaoczne
Studia zaoczne nie zawsze automatycznie zwalniają pracownika z pracy w sobotę. Jeżeli jednak pracodawca wie o nauce i wyraził zgodę na podnoszenie kwalifikacji, powinien uwzględniać obowiązkowe zajęcia przy planowaniu czasu pracy. W praktyce najważniejsze jest wcześniejsze...
Odprawa emerytalna przy dwóch umowach o pracę
Pracownik zatrudniony u tego samego pracodawcy na podstawie dwóch rzeczywistych, odrębnych umów o pracę może dochodzić odprawy emerytalnej z każdej z nich, jeśli oba stosunki pracy ustają w związku z przejściem na emeryturę. Kluczowe jest jednak, czy druga umowa nie służy...
