Zasiłek chorobowy po ustaniu pracy a jubileuszówka

Czy zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia wlicza się do stażu?

Nie ma jednej odpowiedzi ważnej dla wszystkich pracowników. Obecnie Kodeks pracy nie ustanawia powszechnego prawa do nagrody jubileuszowej dla każdego pracownika. Dawny art. 79 Kodeksu pracy, który był historycznie związany z tą tematyką, został uchylony, dlatego nie można dziś wyprowadzać z niego samodzielnego prawa do nagrody.

Oznacza to, że okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia należy oceniać przez pryzmat konkretnego źródła prawa do nagrody. Jeżeli źródłem jest regulamin wynagradzania, układ zbiorowy pracy albo przepisy dotyczące określonej grupy zawodowej, trzeba sprawdzić, jak te regulacje definiują staż uprawniający do nagrody.

Co do zasady okres po ustaniu stosunku pracy nie jest okresem zatrudnienia. Może jednak zostać potraktowany jako inny okres zaliczany do stażu, jeżeli właściwe przepisy albo regulacje wewnętrzne tak stanowią. W praktyce najważniejsze jest więc nie samo pobieranie zasiłku, lecz to, czy dokument stanowiący podstawę nagrody nakazuje albo dopuszcza jego zaliczenie.

Od czego zależy prawo do nagrody jubileuszowej?

Nagroda jubileuszowa może wynikać z różnych podstaw. W sektorze prywatnym najczęściej jest świadczeniem zakładowym, uregulowanym w regulaminie wynagradzania, układzie zbiorowym pracy albo innym akcie wewnętrznym. Pracodawca może wprowadzić ją dobrowolnie i sam określić warunki jej nabycia, o ile nie narusza przepisów bezwzględnie obowiązujących oraz zasady równego traktowania pracowników.

W niektórych grupach zawodowych zasady przyznawania nagrody jubileuszowej wynikają z przepisów szczególnych. Dotyczy to między innymi części pracowników sfery publicznej, nauczycieli, pracowników samorządowych, urzędników państwowych, pracowników uczelni publicznych albo niektórych instytucji kultury. W takich przypadkach pierwszeństwo ma regulacja szczególna właściwa dla danej grupy zatrudnionych.

W wyroku z dnia 22 stycznia 2002 r., sygn. akt I PKN 820/00, Sąd Najwyższy wskazał, że gratyfikacja jubileuszowa ma charakter świadczenia fakultatywnego, a przepisy płacowe mogą kształtować prawo do niej samodzielnie. To nadal ważna wskazówka praktyczna: jeżeli przepisy powszechne nie nakazują wypłaty nagrody, decydują konkretne regulacje obowiązujące u danego pracodawcy albo w danej grupie zawodowej.

Znaczenie regulaminu wynagradzania i dawnych zasad

W praktyce spory najczęściej powstają wtedy, gdy regulamin przewiduje nagrodę jubileuszową, ale nieprecyzyjnie określa, jakie okresy należy wliczać do stażu. Trzeba wtedy ustalić, czy regulamin mówi wyłącznie o okresach zatrudnienia, czy także o innych okresach zaliczanych do stażu pracy.

Jeżeli regulamin przewiduje zaliczanie tylko okresów zatrudnienia, pobieranie zasiłku chorobowego po rozwiązaniu umowy o pracę zasadniczo nie spełnia tego kryterium. Jeżeli jednak regulamin posługuje się szerszym pojęciem, na przykład odwołuje się do okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody, wynik może być inny.

Znaczenie może mieć również odesłanie do zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania. Akt ten nie stanowi dziś powszechnej podstawy prawa do nagrody dla wszystkich pracowników, ale jeżeli regulamin zakładowy wyraźnie włącza jego zasady do własnych postanowień, może stać się elementem treści regulacji zakładowej.

W dawnych zasadach przewidziano zaliczanie określonych przerw w zatrudnieniu spowodowanych niezdolnością do pracy, w czasie których przysługiwały świadczenia z ubezpieczenia społecznego, wynagrodzenie chorobowe albo świadczenie rehabilitacyjne. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy pracownik może dziś powołać się na te zasady. Konieczne jest sprawdzenie, czy zostały one przejęte przez aktualnie obowiązujące przepisy u danego pracodawcy.

Jak sprawdzić, czy pracodawca powinien doliczyć ten okres?

Najpierw należy ustalić, z jakiego dokumentu wynika prawo do nagrody jubileuszowej. Może to być ustawa szczególna, rozporządzenie, układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania, regulamin pracy albo indywidualne postanowienie umowy. Dopiero później można ocenić, czy okres zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia mieści się w definicji stażu.

Warto zwrócić uwagę zwłaszcza na następujące elementy:

• czy regulacja mówi o stażu pracy ogółem, stażu zakładowym, stażu branżowym albo stażu w danym zawodzie;
• czy zalicza wyłącznie okresy zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, czy również inne okresy;
• czy zawiera odesłanie do dawnych zasad ustalania okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej;
• czy wymaga pozostawania w zatrudnieniu w dniu nabycia prawa do nagrody;
• jakie dokumenty pracownik powinien przedstawić, aby udowodnić okresy podlegające zaliczeniu.

Jeżeli pracodawca stosuje w firmie utrwaloną praktykę korzystniejszą dla pracowników, również może mieć ona znaczenie, zwłaszcza gdy jest powtarzalna, znana pracownikom i zgodna z treścią regulacji zakładowych. Sama praktyka nie powinna jednak zastępować jasnej podstawy prawnej, dlatego w razie sporu kluczowe pozostają dokumenty obowiązujące u pracodawcy.

Co zrobić, gdy pracodawca odmawia zaliczenia okresu?

Pracownik powinien w pierwszej kolejności zwrócić się do pracodawcy o pisemne wyjaśnienie sposobu obliczenia stażu do nagrody jubileuszowej. W piśmie warto wskazać okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, dołączyć dokumenty potwierdzające ten okres oraz poprosić o wskazanie podstawy odmowy.

Jeżeli z regulaminu albo przepisów szczególnych wynika obowiązek zaliczenia tego okresu, pracownik może wystąpić z roszczeniem o wypłatę nagrody jubileuszowej. Roszczenia ze stosunku pracy co do zasady przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. W sprawach nagrody jubileuszowej ważne jest więc ustalenie dnia, w którym pracownik spełnił warunki do jej otrzymania.

W razie sporu sąd pracy bada nie tylko sam fakt pobierania zasiłku, ale przede wszystkim treść podstawy prawnej nagrody i sposób jej stosowania u pracodawcy. Dlatego przed skierowaniem sprawy do sądu warto zgromadzić regulamin wynagradzania, aneksy, układ zbiorowy, świadectwa pracy, zaświadczenia z ZUS i korespondencję z pracodawcą.

FAQ

Czy każdy pracodawca musi wypłacać nagrodę jubileuszową?

Nie. Nagroda jubileuszowa nie jest powszechnym obowiązkiem każdego pracodawcy. Przysługuje wtedy, gdy wynika z przepisów szczególnych, układu zbiorowego, regulaminu wynagradzania albo innej podstawy obowiązującej u pracodawcy.

Czy zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia jest okresem pracy?

Nie jest okresem zatrudnienia, ponieważ stosunek pracy już nie trwa. Może jednak zostać zaliczony do stażu uprawniającego do nagrody, jeżeli właściwe przepisy albo regulacje zakładowe przewidują zaliczanie takich okresów.

Czy można powołać się na dawne zarządzenie z 1989 r.?

Można je brać pod uwagę przede wszystkim wtedy, gdy aktualny regulamin wynagradzania, układ zbiorowy albo inny akt zakładowy wyraźnie do niego odsyła lub przejmuje jego zasady. Samo historyczne istnienie tego aktu nie wystarcza do automatycznego nabycia prawa do nagrody.

Jakie dokumenty warto zebrać przed wystąpieniem do pracodawcy?

Warto przygotować świadectwa pracy, zaświadczenia z ZUS o okresie pobierania zasiłku, regulamin wynagradzania, układ zbiorowy, ewentualne aneksy oraz korespondencję z działem kadr. Te dokumenty pozwalają ustalić, czy sporny okres powinien zostać doliczony.

Podsumowanie

Okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia może, ale nie musi, zostać zaliczony do stażu uprawniającego do nagrody jubileuszowej. Nie wynika to automatycznie z Kodeksu pracy. Decydują przepisy szczególne albo regulacje obowiązujące u konkretnego pracodawcy.

Jeżeli regulamin wynagradzania przewiduje zaliczanie wyłącznie okresów zatrudnienia, pracownikowi będzie trudniej skutecznie domagać się doliczenia zasiłku po ustaniu pracy. Jeżeli jednak regulamin odsyła do dawnych zasad albo wprost zalicza okresy pobierania świadczeń chorobowych, istnieje realna podstawa do żądania uwzględnienia tego okresu przy obliczaniu prawa do nagrody.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141 z późn. zm.
2. Zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania.
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2002 r., sygn. akt I PKN 820/00.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.