• Autor: Aleksandra Pofit
Pracuję w firmie produkcyjnej od 2010 roku. Od początku zatrudnienia firma zapewniała bezpłatny transport dla pracowników. Był to dla mnie ważny warunek zatrudnienia, ponieważ mieszkam daleko od zakładu pracy i nie mam możliwości dojazdu własnym środkiem transportu. W tym tygodniu dział kadr poinformował, że od 1 stycznia 2025 roku transport zostanie zlikwidowany. Pracodawca nie zamierza mnie zwolnić, oczekuje natomiast, że sama złożę wypowiedzenie, ponieważ brak transportu to mój problem. W umowie o pracę nie ma zapisu o transporcie, ale informacja o darmowym dojeździe zawsze znajdowała się w ogłoszeniach o pracę. Czy takie postępowanie firmy jest zgodne z prawem i co mogę w tej sytuacji zrobić?
.jpg)
Prawo pracy nie reguluje wprost kwestii bezpłatnego transportu do zakładu pracy. Jeżeli świadczenie to nie jest zapisane w umowie o pracę ani w przepisach wewnętrznych (np. regulaminie pracy), jego likwidacja nie jest formalnie zmianą warunków wynikających z umowy. Mimo to, jeżeli transport był elementem powszechnie obowiązującym w firmie i stanowił rzeczywisty warunek zatrudnienia, może być traktowany jako istotny element stosunku pracy.
Zgodnie z art. 77¹ Kodeksu pracy, warunki wynagradzania oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą ustalają układy zbiorowe lub regulaminy wynagradzania (art. 77² kp). Jeśli w zakładzie pracy brak takich dokumentów, ale transport był faktycznie zapewniany wszystkim, można uznać, że stał się częścią obowiązujących warunków zatrudnienia. Pracodawca, który pozbawia pracowników tego świadczenia, wprowadza istotną zmianę warunków pracy i płacy.
W takiej sytuacji pracodawca powinien zastosować tzw. wypowiedzenie zmieniające, o którym mowa w art. 42 Kodeksu pracy:
§ 1. Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy.
§ 2. Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki.
§ 3. W razie odmowy przyjęcia nowych warunków, umowa rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia.
Pozbawienie pracownika darmowego transportu może zostać uznane za zmianę warunków pracy na jego niekorzyść, a więc wymaga formalnego wypowiedzenia zmieniającego. Brak takiego działania stanowi naruszenie przepisów prawa pracy.
Nikt nie może zmusić pracownika do złożenia wypowiedzenia. Jeśli likwidacja transportu uniemożliwia dalsze wykonywanie pracy, można rozważyć:
zgłoszenie naruszenia przepisów do Państwowej Inspekcji Pracy,
złożenie pozwu do sądu pracy o uznanie likwidacji świadczenia za niezgodną z prawem,
dochodzenie odszkodowania lub przywrócenia świadczenia.
Likwidacja darmowego transportu, który przez wiele lat był częścią warunków pracy, może być uznana za istotną zmianę na niekorzyść pracownika. Pracodawca powinien dokonać formalnego wypowiedzenia zmieniającego. Jeżeli tego nie zrobił, istnieją podstawy do podjęcia kroków prawnych, w tym dochodzenia odszkodowania lub przywrócenia świadczenia.
Przykład 1
Firma zlikwidowała dodatek stażowy bez wypowiedzenia zmieniającego. Sąd pracy uznał to za istotną zmianę warunków płacy i przyznał pracownikom odszkodowanie.
Przykład 2
Pracodawca przestał zapewniać posiłki profilaktyczne osobom pracującym w chłodni, mimo że były one przyznane wszystkim pracownikom. Inspekcja pracy nakazała przywrócenie świadczenia.
Przykład 3
W zakładzie zlikwidowano dojazdy do pracy, mimo że nie były one zapisane w umowie. Sąd orzekł, że świadczenie to miało charakter utrwalony i pracodawca powinien był zastosować wypowiedzenie zmieniające.
Jeżeli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu pisma do pracodawcy lub pozwu do sądu pracy, skontaktuj się z nami. Serwis ePorady24.pl oferuje profesjonalne porady prawne oraz przygotowanie pism procesowych online.
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy