Zasiłek chorobowy po utracie pracy a zasiłek dla bezrobotnych

Czy można jednocześnie pobierać zasiłek chorobowy i zasiłek dla bezrobotnych?

Nie. Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia i zasiłek dla bezrobotnych nie powinny być pobierane za ten sam okres. Wynika to z dwóch zasad. Po pierwsze, bezrobotnym może być osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim co do zasady takiej gotowości nie ma.

Po drugie, art. 13 ustawy zasiłkowej wprost wyłącza prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu ubezpieczenia za okres, w którym osoba niezdolna do pracy jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych. Dlatego w typowej sytuacji kolejność powinna być następująca: najpierw zasiłek chorobowy z ZUS za okres niezdolności do pracy, a dopiero po odzyskaniu zdolności do pracy rejestracja w PUP i ewentualny zasiłek dla bezrobotnych.

Kiedy przysługuje zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia?

Zasiłek chorobowy może przysługiwać także po rozwiązaniu umowy o pracę albo po ustaniu innego tytułu ubezpieczenia chorobowego. Warunkiem jest to, aby niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego.

Dłuższy, 3-miesięczny termin dotyczy szczególnych przypadków: choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, albo innej choroby, której objawy ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.

Trzeba też pamiętać o okresie wyczekiwania. Pracownik objęty obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym nabywa prawo do zasiłku zasadniczo po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia, a osoba objęta ubezpieczeniem dobrowolnym po 90 dniach. Ustawa przewiduje wyjątki, np. przy wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo przy odpowiednio długim wcześniejszym okresie ubezpieczenia.

Jak długo można pobierać zasiłek chorobowy po ustaniu pracy?

Od kilku lat obowiązuje ważny limit: za okres niezdolności do pracy przypadający po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego zasiłek chorobowy przysługuje co do zasady nie dłużej niż przez 91 dni. Nie jest to więc zawsze pełne 182 dni okresu zasiłkowego.

Limit 91 dni nie dotyczy niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą, występującej w trakcie ciąży oraz przypadków wskazanych w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy zasiłkowej, czyli m.in. niezbędnych badań lekarskich kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegów ich pobrania.

Jeżeli zwolnienie lekarskie ma związek z ciążą, trzeba dodatkowo sprawdzić przepisy szczególne i dokumentację medyczną. Pomocne może być omówienie zagadnienia zwolnienie lekarskie w ciąży po zakończeniu umowy oraz kontrola ZUS.

Rejestracja w PUP po chorobie

Jeżeli choroba rozpoczęła się po ustaniu zatrudnienia i spełnia warunki do zasiłku chorobowego, rejestrację w urzędzie pracy najlepiej przeprowadzić dopiero po zakończeniu zwolnienia lekarskiego i odzyskaniu zdolności do pracy. We wniosku o rejestrację jako bezrobotny składa się oświadczenie o zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, dlatego niezgodne z rzeczywistością oświadczenie może wywołać problemy w postępowaniu przed urzędem pracy.

Przed rejestracją warto przygotować świadectwa pracy, dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia, kwalifikacje oraz dokumenty potrzebne do ustalenia prawa do zasiłku. W praktyce pomocna jest lista wyjaśniająca, jakie dokumenty przedstawić, rejestrując się jako bezrobotny.

Co jeśli najpierw przyznano zasiłek dla bezrobotnych?

Jeżeli dana osoba najpierw zarejestrowała się jako bezrobotna i uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a następnie wystąpiła do ZUS o zasiłek chorobowy za ten sam okres, ZUS może odmówić wypłaty świadczenia chorobowego za okres objęty prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Z kolei gdy później okaże się, że za ten sam okres przysługiwało inne świadczenie z organu rentowego, urząd pracy może rozliczać wypłacone kwoty na zasadach dotyczących świadczeń nienależnie pobranych albo zaliczonych na poczet świadczenia z ZUS.

W razie wątpliwości należy porównać konkretne daty: dzień ustania zatrudnienia, pierwszy dzień niezdolności do pracy, długość zwolnienia, dzień złożenia wniosku do ZUS, dzień rejestracji w PUP i dzień nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W takich sprawach jeden dzień różnicy może przesądzić o tym, które świadczenie przysługuje.

Umowa zlecenie, renta i inne szczególne sytuacje

Nie każda sytuacja po utracie pracy wygląda tak samo. Jeżeli po ustaniu zatrudnienia osoba kontynuuje działalność zarobkową albo podejmuje inną pracę, która daje tytuł do ubezpieczenia chorobowego lub prawo do świadczeń za okres choroby, może to wyłączyć zasiłek chorobowy po ustaniu wcześniejszego tytułu ubezpieczenia.

Dotyczy to również umów cywilnoprawnych. Jeżeli po rozwiązaniu umowy o pracę zawierana jest umowa zlecenia, trzeba ustalić, czy powstaje tytuł do ubezpieczeń i jak wpływa to na świadczenia. Szerzej omawia to temat umowa zlecenie a zasiłek dla bezrobotnych.

Ostrożności wymaga też zbieg z rentą lub emeryturą. Ustawa zasiłkowa wyłącza zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia m.in. wtedy, gdy osoba ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. W praktyce często pojawia się pytanie, czy mogę pobierać zasiłek dla bezrobotnych, mając rentę z ZUS.

Kontrola ZUS i utrata prawa do zasiłku chorobowego

ZUS może kontrolować prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz sposób wykorzystywania zwolnienia. Osoba, która w czasie zwolnienia wykonuje pracę zarobkową albo podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia, traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Po ustaniu zatrudnienia szczególnie ważne jest, aby nie podejmować czynności, które mogłyby zostać uznane za pracę zarobkową lub za wykorzystywanie zwolnienia w sposób sprzeczny z jego celem. Dotyczy to także sytuacji, gdy osoba planuje rejestrację w PUP zaraz po zakończeniu choroby.

FAQ

Podsumowanie

W opisanej sytuacji kluczowe jest to, że osoba niezdolna do pracy po ustaniu zatrudnienia może najpierw ubiegać się o zasiłek chorobowy z ZUS, jeżeli spełnia warunki ustawowe. Dopiero po zakończeniu choroby i odzyskaniu zdolności do pracy powinna rejestrować się jako bezrobotna. Pobieranie zasiłku chorobowego i zasiłku dla bezrobotnych za ten sam okres jest wyłączone, a błędna kolejność działań może prowadzić do odmowy świadczenia albo konieczności rozliczenia wypłaconych kwot.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w szczególności art. 4, art. 7, art. 8, art. 11, art. 13 i art. 17 - tekst ujednolicony ELI.

2. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w szczególności art. 2, art. 55, art. 63, art. 65, art. 218, art. 232 i art. 246 - tekst aktu w serwisie Sejmu.

3. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, informacje o prawie do zasiłku chorobowego i okresie jego przysługiwania - ZUS.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.