Czy można łączyć urlop wychowawczy w jednej szkole z pracą w drugiej?

Czy można być na urlopie wychowawczym w jednej szkole i pracować w drugiej?

Tak, jest to możliwe, ale nie automatycznie w każdej sytuacji. Zgodnie z art. 186² Kodeksu pracy w czasie urlopu wychowawczego pracownik może podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego albo innego pracodawcy, prowadzić inną działalność, a także uczyć się lub szkolić, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Jeżeli nauczyciel pozostaje w dwóch odrębnych stosunkach pracy, może wystąpić o urlop wychowawczy tylko u jednego pracodawcy. Drugi stosunek pracy może nadal trwać, a praca może być wykonywana, o ile jej wymiar, rozkład zajęć, dojazdy oraz faktyczne potrzeby dziecka pozwalają nadal uznać, że rodzic osobiście sprawuje opiekę.

Praca w drugiej szkole w wymiarze pełnego etatu nauczycielskiego, np. 22 godziny pensum tygodniowo, nie jest z góry zakazana. W praktyce trzeba jednak ocenić cały rozkład obowiązków. Przy dziecku z orzeczeniem o niepełnosprawności szczególnie istotne będzie to, czy rodzic rzeczywiście może zapewnić dziecku opiekę, rehabilitację, terapię, dowóz do placówek albo inne formy wsparcia wynikające z jego potrzeb.

Podstawowy urlop wychowawczy - wymiar, wiek dziecka i warunki

Urlop wychowawczy przysługuje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej 6 miesięcy. Do tego stażu wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia, a nie tylko aktualną pracę w danej szkole. Urlop jest udzielany w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Podstawowy wymiar urlopu wychowawczego wynosi do 36 miesięcy. Urlop ten można wykorzystać nie dłużej niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia. Jeżeli więc dziecko kończy 6 lat w danym roku, urlop podstawowy może trwać najpóźniej do 31 grudnia tego roku, nawet gdy z limitu 36 miesięcy nie wykorzystano jeszcze całości.

W typowej sytuacji jednemu z rodziców przysługuje maksymalnie 35 miesięcy urlopu, ponieważ jeden miesiąc jest przeznaczony wyłącznie dla drugiego rodzica albo opiekuna. Pełne 36 miesięcy może wykorzystać jeden rodzic tylko w wyjątkowych przypadkach, np. gdy drugi rodzic nie żyje, nie przysługuje mu władza rodzicielska albo został jej pozbawiony bądź władza ta została ograniczona lub zawieszona.

Dodatkowy urlop wychowawczy na dziecko z niepełnosprawnością

Jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika, można skorzystać z dodatkowego urlopu wychowawczego. Jego wymiar wynosi do 36 miesięcy i jest niezależny od podstawowego urlopu wychowawczego.

Ten dodatkowy urlop może być udzielony nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Oznacza to, że rodzic, który wykorzystał już część albo całość podstawowego urlopu wychowawczego, nie traci przez to prawa do dodatkowego urlopu, jeżeli spełnione są warunki związane ze stanem zdrowia dziecka i potrzebą osobistej opieki.

W praktyce przy składaniu wniosku trzeba dołączyć dokument potwierdzający niepełnosprawność dziecka. Warto też dobrze przemyśleć okres urlopu, ponieważ wykorzystanie kolejnych części ma znaczenie dla limitu części urlopu. Szerzej temat omawia materiał o tym, jak działa dodatkowy urlop wychowawczy a niepełnosprawne dziecko.

Ile razy można korzystać z urlopu wychowawczego?

Urlop wychowawczy jest udzielany nie więcej niż w 5 częściach. Liczbę części ustala się według liczby złożonych wniosków o udzielenie urlopu. Części nie muszą być równe i nie muszą następować bezpośrednio po sobie.

Jeżeli pracownica korzystała już z urlopu wychowawczego 3 razy, to przy tym samym uprawnieniu co do zasady pozostają jeszcze 2 części. Trzeba jednak odróżnić podstawowy urlop wychowawczy od dodatkowego urlopu na dziecko z niepełnosprawnością. Są to odrębne podstawy korzystania z urlopu, ale w konkretnym przypadku trzeba sprawdzić, z którego urlopu korzystano wcześniej, na jakie okresy złożono wnioski oraz jaki wiek ma dziecko.

Rodzice mogą też korzystać z urlopu wychowawczego jednocześnie, ale łączny okres korzystania nie może przekroczyć maksymalnego wymiaru przewidzianego przepisami. Nie można więc przez jednoczesne korzystanie przez oboje rodziców wydłużyć łącznego limitu ponad ustawowy wymiar.

Wniosek o urlop wychowawczy

Wniosek o urlop wychowawczy składa się w postaci papierowej albo elektronicznej co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Pracodawca ma obowiązek taki wniosek uwzględnić, jeżeli pracownik spełnia ustawowe warunki.

Ten wątek ma osobne, bardziej szczegółowe omówienie: wniosek o urlop wychowawczy.

Praca w czasie urlopu wychowawczego - gdzie przebiega granica?

Najważniejszy warunek brzmi: praca nie może wyłączać osobistej opieki nad dzieckiem. Nie chodzi więc wyłącznie o formalny wymiar etatu, ale o realną możliwość pogodzenia pracy z opieką. Znaczenie mogą mieć godziny zajęć, dojazdy, obowiązki poza pensum, potrzeby zdrowotne dziecka i dostępność drugiego rodzica albo innych osób pomagających w opiece.

Jeżeli pracodawca ustali, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, może wezwać go do stawienia się do pracy. Termin wskazany przez pracodawcę nie może być późniejszy niż 30 dni od dnia powzięcia takiej wiadomości i nie może przypadać wcześniej niż po upływie 3 dni od wezwania.

Dlatego w sytuacji pracy w jednej szkole i urlopu wychowawczego w drugiej warto zadbać, aby faktyczny plan tygodnia potwierdzał możliwość sprawowania opieki. Pokrewny problem omawia artykuł urlop wychowawczy a praca na pełen etat u innego pracodawcy.

Wypowiedzenie stosunku pracy przez nauczyciela na urlopie wychowawczym

Urlop wychowawczy nie odbiera pracownikowi prawa do złożenia wypowiedzenia ani wniosku o rozwiązanie stosunku pracy. Ochrona związana z urlopem wychowawczym działa przede wszystkim wobec działań pracodawcy, który co do zasady nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy w okresie od złożenia wniosku o urlop do zakończenia urlopu, poza wyjątkami przewidzianymi w przepisach.

Jeżeli nauczyciel jest zatrudniony na podstawie mianowania w szkole, w której organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, stosuje się zasady z Karty Nauczyciela. Rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela następuje z końcem roku szkolnego, po uprzednim złożeniu trzymiesięcznego wypowiedzenia. W praktyce oznacza to zasadniczo rozwiązanie stosunku pracy z dniem 31 sierpnia, przy zachowaniu terminu pozwalającego na trzymiesięczne wypowiedzenie.

Jeżeli nauczyciel chce odejść w trakcie roku szkolnego, najbezpieczniejszym trybem jest porozumienie stron. Wtedy potrzebna jest zgoda pracodawcy, ponieważ porozumienie wymaga zgodnych oświadczeń obu stron. Jeżeli dyrektor nie zgodzi się na wcześniejsze rozwiązanie, trzeba stosować zwykłe terminy i tryb przewidziany dla danego rodzaju zatrudnienia.

W przypadku nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony Karta Nauczyciela również przewiduje zasadę rozwiązania umowy z końcem roku szkolnego za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. Inaczej może być w szkołach lub placówkach, w których zajęcia trwają cały rok kalendarzowy, oraz w szczególnych sytuacjach przewidzianych ustawą.

FAQ

Czy mogę wziąć urlop wychowawczy tylko w jednej z dwóch szkół?

Tak. Jeżeli istnieją dwa odrębne stosunki pracy, wniosek o urlop wychowawczy można złożyć u jednego pracodawcy, a u drugiego nadal pracować. Warunkiem jest to, aby praca nie wyłączała osobistej opieki nad dzieckiem.

Czy praca na pełen etat w drugiej szkole wyklucza urlop wychowawczy?

Nie zawsze, ale może budzić wątpliwości. Decyduje rzeczywisty rozkład pracy i opieki. Jeżeli pełny etat faktycznie uniemożliwia opiekę nad dzieckiem, pracodawca może kwestionować dalsze korzystanie z urlopu.

Ile trwa podstawowy urlop wychowawczy?

Podstawowy urlop wychowawczy trwa maksymalnie 36 miesięcy i można go wykorzystać nie dłużej niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Zasadniczo jeden rodzic może wykorzystać do 35 miesięcy, bo jeden miesiąc jest zarezerwowany dla drugiego rodzica.

Czy dodatkowy urlop na dziecko z niepełnosprawnością jest osobnym urlopem?

Tak. Jeżeli dziecko wymaga osobistej opieki z powodu stanu zdrowia potwierdzonego odpowiednim orzeczeniem, można skorzystać z dodatkowego urlopu wychowawczego do 36 miesięcy, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 lat.

Ile części urlopu wychowawczego można wykorzystać?

Urlop wychowawczy udzielany jest maksymalnie w 5 częściach. Liczy się liczba złożonych wniosków. Jeżeli pracownik korzystał już z urlopu 3 razy, co do zasady pozostają jeszcze 2 części w ramach danego uprawnienia.

Kiedy trzeba złożyć wniosek o urlop wychowawczy?

Wniosek składa się co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem urlopu, w postaci papierowej albo elektronicznej. Pracodawca ma obowiązek go uwzględnić, jeżeli pracownik spełnia ustawowe warunki.

Czy nauczyciel na urlopie wychowawczym może złożyć wypowiedzenie?

Tak. Urlop wychowawczy nie blokuje wypowiedzenia składanego przez nauczyciela. Trzeba jednak zachować właściwy tryb i terminy wynikające z Karty Nauczyciela albo z przepisów Kodeksu pracy, zależnie od podstawy zatrudnienia i rodzaju szkoły.

Podsumowanie

Nauczyciel zatrudniony w dwóch szkołach może co do zasady skorzystać z urlopu wychowawczego w jednej placówce i pracować w drugiej. Kluczowe jest jednak to, aby praca nie wyłączała osobistej opieki nad dzieckiem, zwłaszcza gdy dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności i wymaga zwiększonego wsparcia.

Podstawowy urlop wychowawczy wynosi do 36 miesięcy i jest ograniczony wiekiem dziecka, natomiast dodatkowy urlop na dziecko z niepełnosprawnością może wynosić kolejne 36 miesięcy i przysługuje maksymalnie do ukończenia przez dziecko 18 lat. W sprawach nauczycieli trzeba dodatkowo uwzględnić przepisy Karty Nauczyciela dotyczące rozwiązania stosunku pracy i terminów wypowiedzenia.

Źródła:

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 186, art. 186², art. 186³, art. 186⁴ i art. 186⁷ - ISAP.
• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, w szczególności art. 23 i art. 27 - ISAP.
• Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2023 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków.
• Informacja Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: urlop wychowawczy - gov.pl.