Awans nauczyciela kontraktowego na mianowanego

Awans zawodowy nauczyciela kontraktowego po reformie z 2022 r.

Reforma awansu zawodowego nauczycieli z 2022 r. zlikwidowała stopień nauczyciela kontraktowego dla nowych ścieżek awansu, ale nie oznacza to, że osoby, które wcześniej uzyskały ten stopień, automatycznie przechodzą na pełny, nowy model przygotowania do zawodu. Dla tej grupy przewidziano przepisy przejściowe.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, nauczyciele, którzy do 31 sierpnia 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego, ale do tego dnia nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego, uzyskują stopień nauczyciela mianowanego według przepisów dotychczasowych.

W praktyce oznacza to, że nauczyciel kontraktowy nadal musi spełnić wymagania kwalifikacyjne, odbyć staż, uzyskać pozytywną ocenę dorobku zawodowego za okres stażu oraz zdać egzamin przed komisją egzaminacyjną. Nie wystarczy sam wieloletni staż pracy w szkołach, nawet jeżeli łącznie wynosi kilka lub kilkanaście lat.

Ile trwa staż na nauczyciela mianowanego?

Dla nauczyciela, który uzyskał stopień nauczyciela kontraktowego przed 31 sierpnia 2022 r. i przed 1 września 2021 r. nie rozpoczął stażu na stopień nauczyciela mianowanego, wymiar stażu ulega skróceniu o rok. Zamiast 2 lat i 9 miesięcy staż trwa więc 1 rok i 9 miesięcy.

Nie jest to staż 3 lata i 9 miesięcy. Ten dłuższy okres wiąże się z inną, nową konstrukcją awansu nauczycieli rozpoczynających ścieżkę po reformie. Nauczyciel kontraktowy objęty przepisami przejściowymi nie powinien być automatycznie traktowany tak samo jak nauczyciel rozpoczynający przygotowanie do zawodu od początku.

Jeżeli jednak nauczyciel rozpoczął staż na stopień nauczyciela mianowanego przed 1 września 2021 r., jego sytuację trzeba ocenić odrębnie. Wtedy znaczenie mogą mieć przepisy dotyczące rozpoczętego stażu, przerw, zmiany miejsca zatrudnienia oraz ewentualnej kontynuacji stażu.

Czy 8 lat pracy w szkołach skraca staż?

Sam fakt przepracowania 8 lat w różnych szkołach nie zastępuje formalnego stażu na stopień nauczyciela mianowanego. Awans zawodowy nie jest liczony wyłącznie od łącznego okresu zatrudnienia, lecz od spełnienia warunków przewidzianych w Karcie Nauczyciela i przepisach wykonawczych.

Wieloletnia praca może mieć znaczenie praktyczne, bo potwierdza doświadczenie zawodowe nauczyciela, ale nie pozwala pominąć stażu, oceny dorobku zawodowego ani egzaminu. Dlatego osoba, która uzyskała stopień nauczyciela kontraktowego w 2016 r. i nie rozpoczęła wcześniej stażu na mianowanego, powinna co do zasady przygotować się do stażu trwającego 1 rok i 9 miesięcy.

Jak rozpocząć staż na nauczyciela mianowanego?

Staż na stopień nauczyciela mianowanego rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego na wniosek nauczyciela skierowany do dyrektora szkoły. Wniosek trzeba złożyć nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć. Jeżeli nauczyciel nie zachowa tego terminu, co do zasady nie rozpocznie stażu w tym roku szkolnym.

Do wniosku należy przygotować dokumenty wymagane według dotychczasowych zasad awansu, w tym plan rozwoju zawodowego, jeżeli jest wymagany w danym trybie. Dyrektor szkoły organizuje przebieg stażu, a nauczyciel realizuje zadania wynikające z planu i przepisów dotyczących awansu.

Po zakończeniu stażu nauczyciel składa sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego, a następnie uzyskuje ocenę dorobku zawodowego za okres stażu. Dopiero pozytywna ocena otwiera drogę do złożenia wniosku o postępowanie egzaminacyjne na stopień nauczyciela mianowanego.

Umowa na zastępstwo a możliwość odbycia stażu

Umowa na zastępstwo nie wyklucza sama w sobie ubiegania się o awans zawodowy. Problem pojawia się wtedy, gdy zatrudnienie jest zbyt krótkie, obejmuje zbyt mały wymiar zajęć albo kończy się przed zakończeniem stażu. W takim przypadku trzeba ustalić, czy staż może być kontynuowany, czy konieczne będzie rozpoczęcie go od nowa.

W praktyce szczególnie ważne są: posiadanie wymaganych kwalifikacji do zajmowanego stanowiska, zatrudnienie w odpowiednim wymiarze, terminowe złożenie wniosku oraz ciągłość realizacji stażu. Jeżeli nauczyciel często zmienia szkoły, warto zadbać o dokumenty potwierdzające dotychczasowy przebieg zatrudnienia i ewentualne etapy awansu.

Co po zakończeniu stażu?

Po zakończeniu stażu nauczyciel nie staje się automatycznie nauczycielem mianowanym. Konieczne jest przejście dalszych etapów procedury. Najpierw dyrektor dokonuje oceny dorobku zawodowego za okres stażu. Jeżeli ocena jest pozytywna, nauczyciel może złożyć wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego.

Postępowanie egzaminacyjne prowadzi komisja egzaminacyjna. Dopiero zdanie egzaminu i spełnienie pozostałych warunków formalnych pozwala na nadanie stopnia nauczyciela mianowanego. Jeżeli w dokumentach pojawią się braki albo wątpliwości dotyczące przebiegu stażu, mogą one opóźnić procedurę.

FAQ

Czy nauczyciel kontraktowy po reformie musi odbyć 3 lata i 9 miesięcy przygotowania?

Co do zasady nie, jeżeli uzyskał stopień nauczyciela kontraktowego do 31 sierpnia 2022 r. i jest objęty przepisami przejściowymi. W typowej sytuacji opisanej w artykule stosuje się dotychczasową ścieżkę awansu na nauczyciela mianowanego.

Kiedy staż trwa 1 rok i 9 miesięcy?

Staż trwa 1 rok i 9 miesięcy wtedy, gdy nauczyciel kontraktowy objęty przepisami przejściowymi przed 1 września 2021 r. nie rozpoczął stażu na stopień nauczyciela mianowanego. Jest to skrócenie dotychczasowego stażu o rok.

Czy można rozpocząć staż w środku roku szkolnego?

Zasadą jest rozpoczęcie stażu z początkiem roku szkolnego. Wniosek trzeba złożyć nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć. Złożenie wniosku po tym terminie zwykle oznacza konieczność oczekiwania do kolejnego roku szkolnego.

Czy umowa na zastępstwo przeszkadza w awansie?

Nie zawsze. Sama umowa na zastępstwo nie wyłącza awansu, ale trzeba sprawdzić czas trwania zatrudnienia, wymiar etatu, kwalifikacje oraz możliwość odbycia całego stażu. Krótkie i przerywane umowy mogą powodować praktyczne trudności.

Czy wieloletnia praca w szkołach pozwala pominąć staż?

Nie. Wieloletnie zatrudnienie nie zastępuje formalnego stażu wymaganego do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Konieczna jest także pozytywna ocena dorobku zawodowego oraz zdanie egzaminu.

Podsumowanie

Nauczyciel, który uzyskał stopień nauczyciela kontraktowego w 2016 r. i do 31 sierpnia 2022 r. nie został nauczycielem mianowanym, powinien w pierwszej kolejności ocenić swoją sytuację przez pryzmat przepisów przejściowych. Jeżeli przed 1 września 2021 r. nie rozpoczął stażu na mianowanego, zasadniczo może korzystać ze stażu skróconego do 1 roku i 9 miesięcy.

Kluczowe jest terminowe złożenie wniosku do dyrektora szkoły, spełnienie wymagań kwalifikacyjnych i takie zaplanowanie zatrudnienia, aby staż mógł zostać rzeczywiście odbyty. Po stażu trzeba jeszcze uzyskać pozytywną ocenę dorobku zawodowego i zdać egzamin przed komisją egzaminacyjną.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2022 poz. 1730
2. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19 ze zm.
3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, Dz.U. 2018 poz. 1574

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.