Udzielamy indywidualnych Porad Prawnych

Masz podobny problem prawny?
Kliknij tutaj, opisz nam swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kodeks pracy a Kodeks cywilny

Adam Dąbrowski • Opublikowane: 2004-11-10

Jaki jest stosunek Kodeksu cywilnego do Kodeksu pracy? Czy w tym przypadku możemy mówić, że K.c. jest przepisem szczególnym, czy przepisem odrębnym w stosunku do Kodeksu pracy?
Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Relacja Kodeksu pracy do Kodeksu cywilnego nie rządzi się typową zasadą charakterystyczną dla przepisu szczególnego lub przepisu odrębnego. Relację tę ustawodawca sprecyzował w sposób złożony w art. 300 K.p.

Zgodnie z tym przepisem, w sprawach nie unormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Pozornie można zatem powiedzieć, że Kodeks cywilny w stosunku do Kodeksu pracy pozostaje w relacji przepis szczególny – przepis ogólny. Jednakże ustawodawca w art. 300 K.p. zawarł szczegółowe warunki sięgania do postanowień K.c. w stosunkach pracy.

Może to mieć miejsce pod następującymi warunkami spełnionymi łącznie:

  • sprawa nie jest uregulowana w przepisach prawa pracy a zatem nie jest uregulowana ani w Kodeksie pracy ani w innych pozakodeksowych przepisach prawa pracy,
  • przepisy Kodeksu cywilnego należy stosować odpowiednio a nie wprost, co oznacza odpowiednie ich zmodyfikowanie do przypadków nie regulowanych prawem pracy, z uwzględnieniem istoty tej oddzielnej gałęzi prawa,
  • konkretne rozwiązania Kodeksu cywilnego, które chcemy zastosować nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy, co oznacza konieczność zbadania zgodności z zasadami konstytucyjnymi, z podstawowymi zasadami Kodeksu pracy zawartymi w rozdziale II i IIa działu pierwszego K.p., oraz z pozostałymi zasadami prawa pracy wynikającymi z konstrukcji innych uregulowań Kodeksu pracy np. z zasadą ryzyka podmiotu zatrudniającego, która wynika w szczególności z art.81, art. 117 par. 2 i art. 2371 par. 2 K.p.

Prawo pracy wywodzi się z prawa cywilnego, toteż Kodeks pracy nie reguluje wszystkich niezbędnych instytucji do samoistnego funkcjonowania tej gałęzi prawa. Z tego względu istnieje potrzeba korzystania z wielu przepisów Kodeksu cywilnego.

Choć odesłanie, zawarte w art. 300 K.p. ma charakter ogólny, to jednak zastosowanie poszczególnej instytucji Kodeksu cywilnego w stosunkach pracy musi być poprzedzone analizą pod kątem obowiązujących zasad prawa pracy.

W znacznej części znajdują w stosunkach pracy zastosowanie przepisy księgi pierwszej Kodeksu cywilnego, zwłaszcza w zakresie pojęcia osób fizycznych i prawnych, czynności prawnych, w tym wad oświadczeń woli, przedstawicielstwa, czy sposobu liczenia terminów.

Pracodawcy, niestety, bardzo często niepoprawnie sięgają do niektórych rozwiązań prawa cywilnego. Na przykład, stosują potrącenie przewidziane w art. 498 i art. 499 K.c.

Pracodawca z wynagrodzenia za pracę potrąca pracownikowi swoją należność np. związaną z odpowiedzialnością materialną pracownika, stosując właśnie instytucję potrącenia.

Tymczasem taki sposób postępowania jest niedopuszczalny, ponieważ w prawie pracy obowiązuje zasada (art. 91 K.p.) pisemnego wyrażania przez pracownika zgody na potrącenie jakiejkolwiek kwoty z wynagrodzenia za pracę, poza przypadkami wyraźnie określonymi w art. 87 § 1 i § 7 K.p.

Opisany sposób postępowania pracodawcy stanowi nie tylko niewłaściwe zastosowanie przez art. 300 przepisów K.c., ale także wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 282 § 1 pkt 1 K.p.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Stopień niepełnosprawności a dalsza umowa o pracę

W ciągu kilku ostatnich dni dyrektor mojego zakładu pracy wzywa do siebie kolejno osoby, które posiadają jakikolwiek stopień niepełnosprawności i którym umowy...

 

Sfałszowanie zaświadczenia lekarskiego

Jakie konsekwencje może zastosować pracodawca wobec pracownika, który w związku z badaniami okresowymi najpierw dostarczył skan zaświadczenia...

 

Zmiana miejsca zatrudnienia pracownika

Jestem dyrektorem jednego z czterech oddziałów mojej firmy. Inny dyrektor ze względu na trudną sytuację osobistą poprosił o przejęcie oddziału...

 

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron a ciąża

W kwietniu 2008 roku zostałam zatrudniona w pewnej firmie (umowa o pracę na czas nieokreślony). Porozumienie stron w sprawie rozwiązania umowy z dniem...

 

Powrót do pracy po długiej chorobie

Kilka miesięcy temu poważnie zachorowałam. Byłam na długim L4, potem przyznano mi zasiłek rehabilitacyjny. W jego trakcie pracodawca zwolnił mnie na...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Kodeks pracy

[Pobierz Kodeks pracy] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

Kodeks pracy

[Pobierz ustawę o PIP] Stan prawny – 1.01.2019 r. j.t. z zaznaczonymi zmianami.

wizytówka Zadaj pytanie »