.jpg)
Od 1 września 2025 r. nauka religii w szkołach publicznych odbywa się zasadniczo w wymiarze jednej godziny lekcyjnej tygodniowo. Jeżeli z tego powodu katecheta zatrudniony w pełnym wymiarze nie może dalej pracować na pełnym etacie, sprawę należy ocenić przede wszystkim przez art. 20...
.jpg)
W delegacji trzeba odróżnić samą podróż od faktycznego wykonywania pracy. Przejazd poza zwykłymi godzinami pracy co do zasady nie jest nadgodzinami, ale praca dla klienta, obowiązkowe spotkanie służbowe albo reprezentowanie firmy po godzinach może już stanowić czas pracy. ...
.jpg)
Upadłość firmy nie rozwiązuje automatycznie umowy o pracę. Jeżeli sąd ogłosił upadłość, czynności wobec pracowników wykonuje co do zasady syndyk, a pracownik nadal może wypowiedzieć umowę albo zaproponować rozwiązanie jej za porozumieniem stron.
W artykule...
Pracownik samorządowy może doliczyć do stażu pracy określone okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, ale musi je prawidłowo udokumentować. Ma to bezpośredni wpływ na prawo do nagrody jubileuszowej.
Jeżeli po doliczeniu pełnego okresu okaże się, że próg nagrody...
Koniec umowy outsourcingowej z kontrahentem nie oznacza automatycznie, że pracodawca może rozwiązać umowy o pracę z osobami wykonującymi dotychczas te zadania. Trzeba najpierw ustalić, czy dochodzi do przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, czy jedynie do...
Nauczyciel zatrudniony w kilku szkołach na wsi albo w mieście do 5000 mieszkańców może mieć prawo do dodatku wiejskiego także wtedy, gdy w żadnej z tych szkół nie ma co najmniej połowy etatu. Kluczowe jest to, czy łączny wymiar zajęć w szkołach objętych dodatkiem osiąga co...
Okres wypowiedzenia przy umowie o pracę zależy od stażu u danego pracodawcy. Przy stażu krótszym niż 6 miesięcy wynosi 2 tygodnie, przy co najmniej 6 miesiącach - 1 miesiąc, a przy co najmniej 3 latach - 3 miesiące.
Kluczowe jest to, że do stażu wlicza się również okres...
Pracownica zatrudniona przez polską agencję i delegowana do pracy w Niemczech może korzystać z polskiej ochrony związanej z ciążą, jeżeli jej stosunek pracy i ubezpieczenie społeczne podlegają polskim przepisom. Kluczowe są: rodzaj umowy, moment zakończenia umowy, zaawansowanie...
Osoba z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności może wykonywać dodatkową pracę u tego samego pracodawcy tylko wtedy, gdy nie prowadzi to do naruszenia szczególnych norm czasu pracy albo gdy zachodzi ustawowy wyjątek, przede wszystkim zgoda lekarza wydana na wniosek...
Przy zakończeniu umowy w trakcie roku pracownikowi przysługuje urlop proporcjonalny do okresu przepracowanego u danego pracodawcy. Jeżeli przysługujący urlop został już wykorzystany, pracodawca może odmówić kolejnych dni wolnych.
Wyjaśniamy, jak obliczyć urlop przy...
Jeżeli sobota jest dla pracownika dniem wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, za pracę w tym dniu co do zasady należy się inny cały dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego. Nie zależy to od tego, czy w sobotę przepracowano 2, 4 czy 8 godzin. ...
Dodatek stażowy co do zasady może zwiększać podstawę trzynastki, ale nie zawsze w pełnej wypłaconej kwocie. Jeżeli część dodatku przysługuje za okres choroby lub pobierania zasiłku, bezpieczne rozliczenie wymaga wyodrębnienia części przypadającej na czas faktycznie...
Nauczyciel akademicki zatrudniony na podstawie umowy o pracę może złożyć wypowiedzenie w każdym czasie, ale rozwiązanie stosunku pracy następuje z końcem semestru, z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
W artykule wyjaśniamy, jak liczyć termin zakończenia umowy, co oznacza...
Przy 3/4 etatu w systemie równoważnym trzeba odróżnić godziny ponadwymiarowe od godzin nadliczbowych. W umowie należy ustalić limit pracy ponad wymiar etatu, po którego przekroczeniu pracownik otrzyma normalne wynagrodzenie i dodatek jak za nadgodziny.
W artykule wyjaśniamy,...
Jednorazowa minutowa przerwa w czasie 8-godzinnej pracy fizycznej co do zasady nie uzasadnia zwolnienia dyscyplinarnego. Pracownikowi pracującemu co najmniej 6 godzin dziennie przysługuje przerwa wliczana do czasu pracy. Inaczej może być, gdy przerwa oznacza samowolne opuszczenie...
Nauczyciel zatrudniony w szkole na zastępstwo może otrzymać wynagrodzenie za wakacje, jeżeli jego umowa o pracę trwa w czasie ferii letnich. Sam fakt zatrudnienia na zastępstwo nie odbiera prawa do urlopu wypoczynkowego ani wynagrodzenia urlopowego.
Inaczej jest, gdy umowa...
Staż z urzędu pracy nie musi odpowiadać zawodowi wyuczonemu. Może służyć zarówno wykorzystaniu dotychczasowych kwalifikacji, jak i zdobyciu nowych umiejętności lub przekwalifikowaniu, o ile ma realny cel aktywizacyjny i uwzględnia sytuację osoby bezrobotnej.
Sama odmowa...
Na wypowiedzeniu umowy o pracę warto wpisać datę sporządzenia pisma oraz zadbać o potwierdzenie daty jego doręczenia pracodawcy. To nie sama data wpisana w dokumencie, lecz moment, w którym pracodawca mógł zapoznać się z wypowiedzeniem, decyduje o skuteczności oświadczenia. ...
Jeżeli pracownik faktycznie wykonywał obowiązki kierownicze, świadectwo pracy powinno odzwierciedlać rzeczywisty przebieg zatrudnienia, a nie tylko nazwę stanowiska wpisaną w umowie. W artykule wyjaśniamy, jak powinien wyglądać wpis w świadectwie pracy, kiedy żądać...
Mobbing w pracy warto zgłosić pracodawcy lub osobie wskazanej w procedurze antymobbingowej, a gdy reakcja jest pozorna albo sprawcą jest sam pracodawca - także do Państwowej Inspekcji Pracy lub bezpośrednio do sądu pracy. PIP może przeprowadzić kontrolę, ale odszkodowanie i...
Pracodawca powinien wydać świadectwo pracy w dniu ustania zatrudnienia. Jeśli z przyczyn obiektywnych nie jest to możliwe, musi przesłać lub doręczyć dokument w ciągu 7 dni.
W artykule wyjaśniamy, co oznacza ten termin, co zrobić, gdy dokument nie został wydany, oraz czy...
Jeżeli w wypowiedzeniu umowy o pracę wskazano błędną datę końca okresu wypowiedzenia, sam zapis w piśmie nie skraca okresu wynikającego z przepisów. Przy okresie liczonym w miesiącach stosunek pracy kończy się w ostatnim dniu miesiąca, a przy okresie liczonym w tygodniach - w...
.jpg)
ZUS co do zasady nie dolicza osobno lat studiów, które nie zakończyły się ukończeniem nauki. Do stażu emerytalnego jako okres nieskładkowy może zostać zaliczony programowy wymiar ukończonych studiów na jednym kierunku. Jeżeli wcześniejsze lata zostały formalnie zaliczone w...
Pracownik zatrudniony w skróconym czasie pracy z powodu narażenia na promieniowanie co do zasady nie powinien być kierowany do nadgodzin z powodów organizacyjnych, jeżeli na jego stanowisku występują przekroczenia dopuszczalnych czynników szkodliwych. Wyjątkiem są sytuacje...
Pracodawca może wprowadzić normy zużycia paliwa dla kierowców, ale powinny one odpowiadać realnym warunkom pracy, pojazdom i trasom. Sama decyzja prezesa nie wystarcza jeszcze do obciążania pracownika kosztami paliwa. Potrącenie z pensji za rzekome przekroczenie norm jest...
.jpg)
Zawał serca może zostać uznany za wypadek przy pracy, ale nie dzieje się to automatycznie. Trzeba wykazać nagłe zdarzenie, związek z pracą oraz przyczynę zewnętrzną, np. wyjątkowy wysiłek, stres lub nietypowe warunki pracy. Powrót pracownika po L4 nie daje pełnej ochrony...
.jpg)
Pracownik zatrudniony na podstawie powołania, także na stanowisku powierzonym na określoną kadencję, nie jest zobowiązany pracować do końca okresu powołania. Może złożyć wypowiedzenie stosunku pracy, ale pismo powinno być sformułowane jednoznacznie.
W artykule...
Obowiązkowe zebranie po nocnej zmianie może naruszać prawo pracownika do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Jeżeli pracownik zakończył zmianę o 5.00, a zebranie wyznaczono na 13.00, pracodawca co do zasady nie powinien wymagać udziału w takim terminie.
W...
Bezpośredni nadzór nad pracami szczególnie niebezpiecznymi oznacza realną, bieżącą kontrolę wykonywania tych prac przez wyznaczoną i kompetentną osobę. Nie wystarcza samo wskazanie osoby w dokumentach ani sporadyczne sprawdzanie stanowiska. Z artykułu wynika, kogo można...
Pracodawca może zlecić pracę w sobotę, jeżeli wynika to z okoliczności przewidzianych w art. 151 § 1 Kodeksu pracy, w tym ze szczególnych potrzeb pracodawcy. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności: polecenie musi dotyczyć pracy, być zgodne z prawem i nie może naruszać norm...
Pracownik ma prawo zażądać od pracodawcy udostępnienia ewidencji czasu pracy, a także kopii całości lub części dokumentacji pracowniczej obejmującej tę ewidencję. Wniosek można złożyć papierowo albo elektronicznie, a kopia powinna zostać wydana najpóźniej w ciągu 30 dni od...
Pracodawca co do zasady może zażądać zwrotu służbowego telefonu, laptopa, samochodu czy karty paliwowej przed końcem zatrudnienia, jeżeli pracownik nie będzie już wykonywał pracy, np. przebywa na urlopie albo został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy.
Nie oznacza to...
Zwolnienie lekarskie w systemie czterobrygadowym obejmuje dni kalendarzowe wskazane w e-ZLA, także dni wolne od pracy. Inaczej rozlicza się jednak czas pracy: wymiar obniża się tylko o godziny, które zgodnie z grafikiem przypadały do przepracowania w czasie choroby.
W artykule...
Notoryczne wpisywanie w ewidencji czasu pracy 8 godzin mimo pracy po 10-12 godzin może być poważnym naruszeniem prawa pracy, a w określonych okolicznościach także podstawą zawiadomienia prokuratury. Wyniki kontroli PIP mogą być ważnym dowodem, ale same nie przesądzają jeszcze...
Przygotowanie stanowiska, otwarcie systemu, rozliczenie kasy czy sprzątanie po zamknięciu sklepu co do zasady wliczają się do czasu pracy, jeżeli są wymagane przez pracodawcę albo niezbędne do wykonania obowiązków.
W artykule wyjaśniamy, kiedy takie czynności powinny być...
Przeniesienie firmy 50 km dalej zwykle nie zmienia automatycznie umowy o pracę. Jeżeli w umowie wskazano konkretne miejsce pracy, potrzebny jest aneks albo wypowiedzenie zmieniające. Okres wypowiedzenia co do zasady pozostaje taki sam. W niektórych sytuacjach odmowa przyjęcia nowych...
W 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym pracodawca może zaplanować więcej pracy w jednym miesiącu i mniej w kolejnym, ale nie może dowolnie anulować nadgodzin. Jeżeli praca faktycznie była pracą nadliczbową, musi zostać rozliczona wynagrodzeniem z dodatkiem albo czasem wolnym na...
System czterobrygadowy sam w sobie nie jest odrębnym systemem czasu pracy z Kodeksu pracy i nie oznacza automatycznie pracy w ruchu ciągłym. Może być legalnie stosowany jako organizacja pracy zmianowej, także w zakładzie produkującym meble, jeżeli pracodawca przestrzega norm czasu...
Osoba odbywająca staż nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, ale w miejscu wykonywania zadań musi mieć zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki. Jeżeli charakter stanowiska wymaga odzieży roboczej, obuwia roboczego, środków ochrony albo środków higieny, stażysta...
Urlop okolicznościowy nauczyciela, czyli formalnie zwolnienie od pracy z powodu ważnego zdarzenia rodzinnego, jest płatny. Przy śmierci brata przysługuje 1 dzień takiego zwolnienia.
Największa wątpliwość dotyczy godzin ponadwymiarowych zaplanowanych w tym dniu. Po zmianach w...
Dopełnienie pensum do 40 godzin tygodniowo nie oznacza, że nauczyciel albo wychowawca ma być stale dyspozycyjny w swoim czasie prywatnym. Czynności zlecane przez pracodawcę, takie jak wyjazd z wychowankiem do sądu, lekarza, udział w radzie pedagogicznej czy zastępstwo, muszą mieścić...
W systemie 12/24 sama praca w niedzielę nie zawsze oznacza nadgodziny. Kluczowe jest to, czy niedziela była zaplanowanym dniem pracy w prawidłowym harmonogramie, czy pracownik przekroczył dobowy albo przeciętny tygodniowy wymiar czasu pracy oraz czy pracodawca udzielił dnia wolnego. ...
Ile dni pod rząd można pracować? Kodeks pracy nie podaje jednej liczby dla każdej sytuacji, ale wymaga zapewnienia odpoczynku dobowego i tygodniowego oraz zachowania przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
W artykule wyjaśniamy, kiedy 6, 10 albo 11 dni pracy z rzędu może...
Przepisy Kodeksu pracy nie wskazują konkretnego terminu, z jakim pracodawca musi uprzedzić pracownika o pracy w godzinach nadliczbowych. Jeżeli potrzeba nadgodzin jest nagła, polecenie może zostać wydane nawet tego samego dnia, ale tylko w granicach prawa i z poszanowaniem sytuacji...
.jpg)
Jeżeli pracodawca prawidłowo wyznaczył dzień wolny, a następnie na ten dzień przypadło zwolnienie lekarskie, co do zasady nie musi udzielać pracownikowi kolejnego dnia wolnego. Dotyczy to także dnia wolnego wcześniej wyznaczonego w zamian za pracę w niedzielę, święto lub dzień...
Jeżeli lekarz medycyny pracy stwierdzi brak zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy, pracodawca nie może dopuścić pracownika do tej pracy. Może natomiast zaproponować inne stanowisko albo wypowiedzieć umowę, a prawo do odprawy zależy od tego, czy wyłączna przyczyna...
Studia zaoczne nie zawsze automatycznie zwalniają pracownika z pracy w sobotę. Jeżeli jednak pracodawca wie o nauce i wyraził zgodę na podnoszenie kwalifikacji, powinien uwzględniać obowiązkowe zajęcia przy planowaniu czasu pracy. W praktyce najważniejsze jest wcześniejsze...
Pracownik zatrudniony na pół etatu ma urlop proporcjonalny do wymiaru etatu: przy podstawowym wymiarze 20 dni jest to 10 dni, czyli 80 godzin, a przy 26 dniach - 13 dni, czyli 104 godziny.
Urlopu udziela się tylko w dniach pracy wynikających z grafiku i rozlicza w godzinach...
Pracownik zatrudniony u tego samego pracodawcy na podstawie dwóch rzeczywistych, odrębnych umów o pracę może dochodzić odprawy emerytalnej z każdej z nich, jeśli oba stosunki pracy ustają w związku z przejściem na emeryturę. Kluczowe jest jednak, czy druga umowa nie służy...
Pracodawca nie może jednostronnie cofnąć daty rozwiązania umowy o pracę. Wypowiedzenie działa od chwili skutecznego doręczenia, a zakończenie umowy za porozumieniem stron z wcześniejszą datą wymaga dobrowolnej i świadomej zgody pracownika.
W artykule wyjaśniamy, co...
Pracodawca nie ma ogólnego obowiązku awansowania pracownika ani zgody na transfer wewnętrzny, ale decyzje o awansie, przeniesieniu, wynagrodzeniu i dostępie do szkoleń muszą opierać się na obiektywnych i sprawiedliwych kryteriach.
W artykule wyjaśniamy, kiedy blokowanie awansu...
Pracodawca nie może ustalić okresu wymiany odzieży i obuwia w oderwaniu od rzeczywistych warunków pracy. Jeżeli odzież lub buty przestają chronić pracownika przed upływem terminu wskazanego w firmowych zasadach, powinny zostać wymienione wcześniej. W artykule wyjaśniamy, kto...
Pracownik nie odpowiada automatycznie za przeterminowany towar ani za towar z krótkim terminem ważności. Sam fakt, że produkt stracił wartość handlową, nie oznacza jeszcze manka ani podstawy do potrącenia pieniędzy z pensji. Znaczenie mają: sposób powierzenia mienia,...
Kodeks cywilny nie jest prostym "przepisem szczególnym" wobec Kodeksu pracy. W stosunkach pracy można sięgać do przepisów K.c. tylko pomocniczo, na podstawie art. 300 K.p., gdy dana sprawa nie została uregulowana w prawie pracy i gdy zastosowanie przepisu cywilnego nie narusza zasad...
W prawie pracy przepis ogólny stosuje się wtedy, gdy danej kwestii nie reguluje przepis szczególny albo odrębna ustawa. Jeżeli natomiast szczególny akt prawny reguluje tę samą sprawę inaczej niż Kodeks pracy, zwykle ma pierwszeństwo jako regulacja szczególna.
W artykule...
Art. 5 Kodeksu pracy określa, jak stosować przepisy wobec grup pracowników objętych odrębnymi regulacjami, takich jak nauczyciele, urzędnicy czy pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy.
Wyjaśniamy, kiedy pierwszeństwo ma przepis szczególny, kiedy należy sięgnąć do Kodeksu...
Pracodawca, który zmienia regulamin pracy, co do zasady nie ma obowiązku przesyłania jego nowego brzmienia do Państwowej Inspekcji Pracy. Obowiązek dotyczy przede wszystkim prawidłowego uzgodnienia zmian i podania ich do wiadomości pracowników. Inaczej należy oceniać zakładowy...
Urlop bezpłatny z art. 174 1 K.p., udzielony w celu pracy u innego pracodawcy, wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy. Kodeks pracy nie uzależnia tego zaliczenia od późniejszego powrotu do macierzystego zakładu. ...
Nauczyciel zatrudniony w placówce nieferyjnej ma co do zasady 35 dni roboczych urlopu rocznie, a przy niepełnym etacie wymiar ten ustala się proporcjonalnie i zaokrągla w górę do pełnego dnia.
W praktyce urlop trzeba następnie przeliczyć na godziny i udzielać go zgodnie z...
Urlop wypoczynkowy nie zastępuje odpoczynku tygodniowego w rozumieniu Kodeksu pracy. Pracodawca musi tak ułożyć grafik, aby w każdym tygodniu pracownik miał co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego 11 godzin odpoczynku dobowego.
W artykule wyjaśniamy, jak...