• Autor: Adam Dąbrowski
Aktualnie jestem w trakcie rozwiązania umowy z obecnym pracodawcą za porozumieniem stron. Pracodawca zmusza mnie do zwrotu narzędzi pracy (telefon, karta paliwowa) przed końcem okresu zatrudnienia (przez okres do rozwiązania umowy będę przebywał na urlopie wypoczynkowym), czy ma do tego prawo? Czy może mi odmówić wypłaty premii „sprzedażowej", która należy mi się zgodnie z obowiązującym regulaminem, jeżeli jestem w okresie wypowiedzenia i na urlopie przez cześć okresu za który premia jest naliczana?
Przede wszystkim trzeba wyjaśnić, że w podanym przypadku umowa rozwiązuje się albo przez:
- wypowiedzenie pracownika lub pracodawcy,
- albo na zasadzie porozumienia stron.
Nie ma czegoś takiego jak wypowiedzenie na zasadzie porozumienia stron.
Zakładając, że mamy do czynienia z formą wypowiedzenia i okresem wypowiedzenia w czasie którego pracownik będzie wykorzystywał urlop w pełnym zakresie tego okresu wypowiedzenia, to pracodawca ma prawo żądać zwrotu materiałów i urządzeń, które dotychczas były wykorzystywane w okresie pracy.
Kwestia prawa do premii uzależniona jest od regulaminu premiowania i od charakteru tej premii.
Poprawnie, premia to świadczenie roszczeniowe, ale często się zdarza, że nazwa ta odnosi się do nagród, czyli świadczeń o charakterze uznaniowym, nieroszczeniowym.
Jeśli premia miała charakter roszczeniowy, to w podstawie obliczenia wynagrodzenia za urlop należy uwzględnić średnią premię otrzymywaną w okresie 3 lub 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.
Błędnie nazwanej premii, będącej w rzeczywistości nagrodą, nie wlicza się do podstawy obliczenia wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.
Marta, specjalistka ds. marketingu, była w okresie wypowiedzenia i przez ten czas pracowała zdalnie. Pracodawca wezwał ją do niezwłocznego zwrotu laptopa i telefonu służbowego, mimo że do końca umowy zostały jeszcze dwa tygodnie. Marta zapytała, jak ma wykonywać obowiązki. Otrzymała odpowiedź, że skoro jest na wypowiedzeniu, nie musi już nic robić – co nie zostało jej wcześniej formalnie zakomunikowane. Nie otrzymała też formalnego zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Z pomocą prawnika dowiedziała się, że bez takiego zwolnienia pracodawca nie może pozbawić jej narzędzi pracy – a tym samym możliwości wywiązywania się z obowiązków.
Tomasz, przedstawiciel handlowy, rozwiązywał umowę za porozumieniem stron z miesięcznym wyprzedzeniem. Uzgodniono, że cały ten czas wykorzysta na zaległy urlop wypoczynkowy. Kilka dni po rozpoczęciu urlopu poproszono go o pilne oddanie samochodu służbowego i karty paliwowej. Tomasz był zaskoczony – przecież wciąż formalnie był pracownikiem. Okazało się, że pracodawca obawiał się „nieautoryzowanego” korzystania z auta na prywatne potrzeby. Po konsultacji ze specjalistą Tomasz dowiedział się, że pracodawca może żądać zwrotu narzędzi pracy, jeżeli pracownik nie wykonuje już obowiązków – ale powinien to uzgodnić wcześniej i z poszanowaniem przepisów dotyczących np. zabezpieczenia danych czy prywatnych rzeczy pracownika.
Karolina, doradczyni klienta, była w trakcie okresu wypowiedzenia i przebywała na urlopie. Premia za drugi kwartał – naliczana m.in. za realizację celów sprzedażowych – miała być wypłacona wszystkim pracownikom w lipcu. Jednak przełożony poinformował ją, że „skoro już odchodzi, nie należy jej się premia”. Karolina odwołała się do regulaminu premiowania, który wyraźnie wskazywał, że premia jest uzależniona wyłącznie od wyników, a nie od zatrudnienia w momencie wypłaty. Z pomocą działu kadr odzyskała należność – okazało się, że była to premia roszczeniowa, a nie nagroda uznaniowa.
Zarówno kwestia zwrotu narzędzi pracy, jak i wypłaty premii w trakcie okresu wypowiedzenia wymagają indywidualnej analizy sytuacji. Pracodawca może zażądać zwrotu sprzętu, jeśli pracownik nie wykonuje już obowiązków, na przykład korzystając z urlopu, jednak powinno to być jasno określone i uzgodnione z poszanowaniem przepisów. W przypadku premii kluczowe znaczenie ma jej charakter – jeśli jest świadczeniem roszczeniowym wynikającym z regulaminu, przysługuje pracownikowi niezależnie od tego, czy jest w okresie wypowiedzenia czy już na urlopie. Warto znać swoje prawa i każdą sytuację oceniać przez pryzmat obowiązujących regulacji oraz dokumentów wewnętrznych obowiązujących u pracodawcy.
Jeśli masz wątpliwości co do swoich praw w trakcie rozwiązania umowy, zapraszamy do skorzystania z naszych porad prawnych online. Nasi doświadczeni prawnicy pomogą Ci zrozumieć, czy pracodawca działa zgodnie z prawem, ocenią Twoją sytuację indywidualnie i wskażą możliwe kroki działania. Szybko, rzetelnie i bez wychodzenia z domu – wystarczy opisać problem, a my zajmiemy się resztą.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Adam Dąbrowski
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy