Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron a przyczyna i zasiłek

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron jest jednym ze sposobów zakończenia stosunku pracy przewidzianych w art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Jest to tryb ugodowy: pracownik i pracodawca wspólnie ustalają, że umowa zakończy się w określonym dniu. Nie obowiązuje wtedy ustawowy okres wypowiedzenia, chyba że strony same postanowią, że umowa rozwiąże się dopiero po pewnym czasie.

Czy pracownik musi podać przyczynę rozwiązania umowy za porozumieniem stron?

Nie. Kodeks pracy nie nakłada na pracownika obowiązku podania przyczyny we wniosku o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Pracownik może więc napisać krótko, że proponuje rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron z określoną datą.

Trzeba jednak pamiętać o jednej praktycznej zasadzie: porozumienie stron dochodzi do skutku dopiero wtedy, gdy pracodawca je zaakceptuje. Jeżeli pracodawca nie zgodzi się na zaproponowany termin albo w ogóle nie przyjmie propozycji, umowa nadal trwa. W takiej sytuacji pracownik może negocjować inny termin albo złożyć zwykłe wypowiedzenie.

Obowiązek wskazania przyczyny dotyczy przede wszystkim oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony lub nieokreślony oraz o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia. Nie jest to wymóg odnoszący się do wniosku pracownika o porozumienie stron.

Kiedy warto wpisać przyczynę do porozumienia?

Warto wpisać przyczynę wtedy, gdy ma ona znaczenie dla późniejszych uprawnień pracownika. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której pracownik zmienia miejsce zamieszkania i z tego powodu nie może dalej świadczyć pracy u dotychczasowego pracodawcy.

W takim przypadku wniosek może zawierać sformułowanie, że pracownik proponuje rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron z powodu zmiany miejsca zamieszkania uniemożliwiającej lub istotnie utrudniającej dalsze wykonywanie pracy. Jeżeli pracodawca zgodzi się na takie brzmienie, dokument będzie pomocny przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Przyczyna powinna być prawdziwa i możliwa do udokumentowania. Urząd pracy może badać, czy zmiana miejsca zamieszkania rzeczywiście była powodem zakończenia zatrudnienia, a nie tylko dopisanym później uzasadnieniem.

Porozumienie stron a zasiłek dla bezrobotnych po zmianie miejsca zamieszkania

Od 1 czerwca 2025 r. zasady przyznawania zasiłku dla bezrobotnych reguluje ustawa z dnia 20 marca 2025 r.

Ten wątek ma osobne, bardziej szczegółowe omówienie: rozwiązanie umowy za porozumieniem stron a zasiłek dla bezrobotnych.

Jak sformułować wniosek do pracodawcy?

Pismo do pracodawcy powinno być krótkie, ale jednoznaczne. Warto wskazać strony umowy, datę zawarcia umowy, proponowany dzień zakończenia pracy oraz prośbę o potwierdzenie zgody przez pracodawcę. Jeżeli powodem jest przeprowadzka, należy dodać tę informację w treści wniosku.

Przykładowa formuła może brzmieć: "Zwracam się z prośbą o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron z dniem ... z powodu zmiany miejsca zamieszkania, która uniemożliwia mi dalsze wykonywanie pracy w dotychczasowym miejscu pracy".

Najlepiej przygotować dwa egzemplarze dokumentu: jeden dla pracodawcy, drugi dla pracownika z potwierdzeniem wpływu albo podpisem pracodawcy. Jeżeli porozumienie zostanie zawarte, powinno wynikać z niego nie tylko to, że strony uzgodniły zakończenie umowy, lecz także ustalona data rozwiązania stosunku pracy.

Czy wystarczy informacja w świadectwie pracy?

Świadectwo pracy powinno wskazywać tryb i podstawę prawną rozwiązania stosunku pracy. Przy porozumieniu stron będzie to art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Sama taka informacja nie przesądza jednak, dlaczego strony zawarły porozumienie.

Dlatego najbezpieczniej zadbać o to, aby przyczyna wynikająca ze zmiany miejsca zamieszkania znalazła się już w porozumieniu lub w zaakceptowanym przez pracodawcę wniosku. Jeżeli pracodawca może zamieścić stosowną informację dodatkową w dokumentacji pracowniczej albo w piśmie potwierdzającym okoliczności rozwiązania umowy, również może to pomóc w urzędzie pracy.

Nie należy jednak zakładać, że urząd pracy zawsze uzna samo oświadczenie pracownika. Przydatne mogą być dokumenty potwierdzające zmianę miejsca zamieszkania, np. umowa najmu, akt własności, potwierdzenie zameldowania, dokumenty rodzinne albo inne dowody wskazujące na rzeczywistą przeprowadzkę.

Co jeśli pracodawca odmówi porozumienia?

Pracodawca nie ma obowiązku zgodzić się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron ani na wskazaną przez pracownika datę. Jeżeli odmówi, pracownik nadal pozostaje zatrudniony i powinien wykonywać obowiązki pracownicze, chyba że strony dojdą do innego uzgodnienia.

Alternatywą jest zwykłe wypowiedzenie umowy o pracę. Przy zatrudnieniu trwającym co najmniej 3 lata u danego pracodawcy okres wypowiedzenia umowy o pracę wynosi co do zasady 3 miesiące. Wypowiedzenie jest jednostronne, więc nie wymaga zgody pracodawcy, ale musi zostać skutecznie złożone.

W wyjątkowych sytuacjach można rozważać rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika z winy pracodawcy na podstawie art. 55 § 1¹ Kodeksu pracy, ale wymaga to ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę. Sama przeprowadzka pracownika nie uzasadnia zastosowania tego trybu.

FAQ

Podsumowanie

Pracownik nie musi podawać przyczyny, gdy proponuje rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. W opisanej sytuacji warto jednak zrobić wyjątek i wpisać wprost, że powodem jest zmiana miejsca zamieszkania. Ma to znaczenie dowodowe i może przesądzić o tym, czy urząd pracy potraktuje sprawę jako wyjątek od zasady 90-dniowego przesunięcia prawa do zasiłku po porozumieniu stron.

Najbezpieczniejsze rozwiązanie to pisemny wniosek, pisemna akceptacja pracodawcy oraz zachowanie dokumentów potwierdzających przeprowadzkę. Jeżeli pracodawca nie zgodzi się na porozumienie, pracownik może skorzystać ze zwykłego wypowiedzenia, ale wtedy musi liczyć się z okresem wypowiedzenia wynikającym z Kodeksu pracy.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 30 oraz art. 55 § 1¹: tekst jednolity w Dzienniku Ustaw.
• Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w szczególności art. 218-220: tekst ustawy w Dzienniku Ustaw.
• Informacja publicznych służb zatrudnienia o zasiłku dla osób bezrobotnych: zasady nabywania prawa do zasiłku.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.