Wypowiedzenie zmieniające a pozorność likwidacji stanowiska pracy

Podstawy prawne dotyczące wypowiedzenia zmieniającego

Zgodnie z art. 42 Kodeksu pracy:

„§ 1. Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy.
§ 2. Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki.
§ 3. W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki; pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.
§ 4. Wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.”

Oznacza to, że nawet jeśli pracownik nie podpisze porozumienia zmieniającego, dokument ten może zostać potraktowany jako wypowiedzenie zmieniające, a umowa zakończy się z upływem okresu wypowiedzenia.

Obowiązki pracodawcy przy wypowiedzeniu

Pracodawca ma obowiązek wskazać przyczyny likwidacji stanowiska oraz poinformować pracownika o nowych warunkach. Uzasadnienie musi zostać przekazane na piśmie najpóźniej w dniu wręczenia wypowiedzenia. Sąd Najwyższy wskazuje, że reorganizacja i likwidacja stanowiska mogą stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia (m.in. wyrok z 17 maja 2016 r., I PK 155/15).

Jednocześnie należy pamiętać, że pozorna likwidacja stanowiska – gdy zmienia się jedynie nazwa, a faktyczne obowiązki pozostają – nie stanowi podstawy do wypowiedzenia (wyrok SN z 4 września 2007 r., I PK 92/07).

Pozorność likwidacji stanowiska

Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że pozorność likwidacji stanowiska występuje wtedy, gdy w jego miejsce tworzone jest nowe, o podobnym zakresie obowiązków (I PK 92/07), gdy zadania są dzielone między innych pracowników (I PKN 541/00) lub gdy komórka organizacyjna dalej funkcjonuje, a zatrudnienie jest zwiększane (I PKN 32/98).

Udowodnienie takiej pozorności w sądzie zwiększa szanse pracownika na wygraną i przywrócenie na stanowisko albo uzyskanie odszkodowania.

Możliwość odwołania do sądu pracy

Jeśli pracownik nie przyjmie nowych warunków, porozumienie zmieniające przekształca się w wypowiedzenie zmieniające. Od takiego wypowiedzenia przysługuje odwołanie do sądu pracy w terminie 21 dni od jego otrzymania.

Warto pamiętać, że pracownik w zasadzie jest zwolniony z kosztów sądowych, ale w razie przegranej może być obciążony kosztami zastępstwa procesowego pracodawcy. Można starać się o zwolnienie z kosztów, jeśli sytuacja materialna na to nie pozwala.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I PK 155/15
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt I PK 92/07

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.