• Autor: Katarzyna Talkowska-Szewczyk
Od kilku miesięcy przebywam na urlopie wychowawczym, który potrwa jeszcze ponad rok. Do tej pory pracowałam na etacie, a mój pracodawca wciąż opłaca składki i ubezpieczenie. Ostatnio pojawiła się propozycja dodatkowej pracy w wymiarze około 15 godzin tygodniowo. Zlecający preferuje rozliczenie przez faktury (B2B), co oznaczałoby konieczność założenia działalności gospodarczej. Alternatywnie mogłabym rozliczać się przez portal typu useme.com, co wiązałoby się z umową o dzieło. Zastanawiam się, która z tych opcji będzie dla mnie najkorzystniejsza i czy w takim wypadku nadal mogę pozostawać na urlopie wychowawczym oraz mieć zaliczany ten okres do stażu pracy.
.jpg)
W czasie urlopu wychowawczego można podjąć dodatkową aktywność zawodową – zarówno w formie pracy na etacie u innego pracodawcy, prowadzenia działalności gospodarczej, jak i w oparciu o umowę zlecenia czy o dzieło. Nie powoduje to utraty prawa do urlopu wychowawczego.
Najkorzystniejszym wariantem jest połączenie umowy o pracę z własną działalnością gospodarczą. Ważne jednak, aby z umowy o pracę osiągać wynagrodzenie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia. W takiej sytuacji z działalności gospodarczej opłaca się wyłącznie składkę zdrowotną, bez konieczności odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe).
Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, prowadzenie działalności gospodarczej ani praca na podstawie umowy cywilnoprawnej (zlecenie, dzieło) nie wliczają się do stażu pracy. Przygotowywany jest jednak projekt ustawy, który zakłada zmianę tej zasady.
Projekt przewiduje, że do stażu pracy zaliczane będą m.in.:
okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy przy niej, jeśli były opłacane składki emerytalne, rentowe lub wypadkowe,
okresy wykonywania umowy zlecenia, agencyjnej, o świadczenie usług, jeśli wiązały się z obowiązkiem opłacania składek,
okresy działalności zawodowej, w których dana osoba nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom, np. ulga na start czy zwolnienie ze składek w czasie pandemii,
okresy działalności za granicą, jeżeli są odpowiednio udokumentowane.
Nowe przepisy mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 r. Do tego czasu ani działalność gospodarcza, ani umowy cywilnoprawne nie wliczają się do stażu pracy.
Na urlopie wychowawczym można podejmować dodatkową pracę lub działalność, nie tracąc prawa do tego urlopu. Jednak z punktu widzenia składek i przyszłego stażu pracy, najkorzystniejsze rozwiązanie to prowadzenie działalności gospodarczej przy jednoczesnym utrzymaniu umowy o pracę na minimalne wynagrodzenie. Obecnie dodatkowe formy zatrudnienia nie wliczają się do stażu pracy, ale planowane zmiany prawne mogą to zmienić od 2026 roku.
Przykład 1
Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym zakłada działalność gospodarczą i równocześnie pozostaje zatrudniona na pół etatu u dotychczasowego pracodawcy z wynagrodzeniem minimalnym. Dzięki temu płaci tylko składkę zdrowotną z działalności, a cały okres zalicza się do stażu pracy.
Przykład 2
Rodzic na urlopie wychowawczym podejmuje dodatkową pracę na umowę zlecenia. Nie traci prawa do urlopu, ale czas zlecenia nie jest zaliczany do stażu pracy.
Przykład 3
Osoba prowadząca działalność gospodarczą podczas urlopu wychowawczego korzysta z ulgi na start i nie opłaca składek społecznych. Obecnie okres ten nie wlicza się do stażu pracy, jednak po wejściu w życie nowych przepisów od 2026 r. będzie on doliczany.
Jeśli masz podobny problem i potrzebujesz analizy swojej sytuacji lub pomocy w wyborze najkorzystniejszej formy zatrudnienia, zapraszam do skorzystania z indywidualnej porady prawnej. Pomagam w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy