Odszkodowanie za cieśń nadgarstka jako chorobę zawodową

Czy zespół cieśni nadgarstka jest chorobą zawodową?

Zespół cieśni w obrębie nadgarstka jest wymieniony w wykazie chorób zawodowych jako przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy. Nie oznacza to jednak, że każda diagnoza cieśni nadgarstka automatycznie daje prawo do świadczeń z ZUS.

Zgodnie z Kodeksem pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie albo z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przy cieśni nadgarstka znaczenie mogą mieć zwłaszcza długotrwałe, powtarzalne ruchy rąk, wymuszona pozycja nadgarstków, praca z narzędziami, obciążenia manualne albo organizacja stanowiska komputerowego.

Rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić w czasie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po jego zakończeniu, jeżeli objawy zostały udokumentowane w okresie przewidzianym w wykazie chorób zawodowych. Dlatego warto gromadzić dokumentację medyczną od pierwszych objawów: wyniki EMG, opisy wizyt neurologicznych, skierowania na zabieg, zaświadczenia o niezdolności do pracy i dokumenty dotyczące stanowiska pracy.

Zobacz również: procedura orzeczenia choroby zawodowej

Gdzie zgłosić podejrzenie choroby zawodowej?

Podejrzenie choroby zawodowej powinno zostać zgłoszone właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy. Obowiązek niezwłocznego zgłoszenia ma przede wszystkim pracodawca, jeżeli poweźmie podejrzenie choroby zawodowej u pracownika. Obowiązek taki dotyczy także lekarza, który powziął podejrzenie choroby zawodowej.

Zgłoszenia może dokonać również pracownik albo były pracownik. Jeżeli pracownik nadal jest zatrudniony, zgłoszenie powinno nastąpić za pośrednictwem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, czyli najczęściej lekarza medycyny pracy. Były pracownik może zgłosić podejrzenie bezpośrednio właściwym organom.

W praktyce warto przygotować:

• dokumentację medyczną potwierdzającą rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka, w tym wyniki badań i opis leczenia,
• informacje o przebiegu zatrudnienia i stanowiskach pracy,
• opis czynności wykonywanych w pracy, częstotliwości ruchów i obciążeń rąk,
• zaświadczenia o niezdolności do pracy, jeżeli były wystawiane,
• dokumenty dotyczące operacji, rehabilitacji i dalszego leczenia.

Po otrzymaniu zgłoszenia państwowy inspektor sanitarny prowadzi postępowanie i kieruje pracownika albo byłego pracownika do właściwej jednostki orzeczniczej I stopnia, chyba że zgłoszenia dokonał lekarz tej jednostki. W toku sprawy oceniane są zarówno dane medyczne, jak i narażenie zawodowe.

Kto wydaje orzeczenie o chorobie zawodowej?

O rozpoznaniu choroby zawodowej nie przesądza sam neurolog, ortopeda ani lekarz wykonujący zabieg operacyjny. Lekarze ci mogą rozpoznać zespół cieśni nadgarstka i leczyć pacjenta, ale formalne orzeczenie dla potrzeb postępowania w sprawie choroby zawodowej wydaje lekarz zatrudniony w uprawnionej jednostce orzeczniczej.

Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są przede wszystkim poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy oraz inne podmioty wskazane w przepisach dotyczących chorób zawodowych. Jednostkami II stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy, rozpoznające sprawę po zakwestionowaniu orzeczenia jednostki I stopnia.

Lekarz orzecznik jednostki medycyny pracy ocenia wyniki badań, dokumentację medyczną, historię zatrudnienia oraz ocenę narażenia zawodowego. Jeżeli dokumenty są niewystarczające, może żądać uzupełnienia informacji od pracodawcy, lekarza profilaktycznego, lekarza prowadzącego, inspektora sanitarnego albo od samego pracownika.

Odwołanie od orzeczenia i decyzji sanepidu

Jeżeli pracownik nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim jednostki I stopnia, może złożyć wniosek o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Termin na złożenie takiego wniosku wynosi 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia. Wniosek składa się za pośrednictwem jednostki, która wydała pierwsze orzeczenie.

Po zgromadzeniu dokumentacji właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. Od decyzji przysługuje odwołanie na zasadach ogólnych postępowania administracyjnego. Dopiero ostateczna albo wykonalna decyzja stwierdzająca chorobę zawodową jest zasadniczym dokumentem potrzebnym do ubiegania się o świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego.

Jakie świadczenia przysługują przy chorobie zawodowej?

Pracownikowi, który zachorował na chorobę zawodową określoną w wykazie, mogą przysługiwać świadczenia z ubezpieczenia społecznego z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Katalog świadczeń obejmuje w szczególności:

• zasiłek chorobowy, jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana chorobą zawodową,
• świadczenie rehabilitacyjne, gdy po wyczerpaniu zasiłku chorobowego dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy,
• zasiłek wyrównawczy dla pracownika, którego wynagrodzenie obniżyło się wskutek stałego albo długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
• jednorazowe odszkodowanie za stały albo długotrwały uszczerbek na zdrowiu,
• rentę z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli choroba zawodowa spowodowała niezdolność do pracy,
• rentę szkoleniową, gdy celowe jest przekwalifikowanie zawodowe,
• inne świadczenia przewidziane w ustawie wypadkowej, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.

Prawo do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego ustala oraz wypłaca płatnik składek, jeżeli jest do tego zobowiązany, albo ZUS w pozostałych przypadkach. W sprawach o jednorazowe odszkodowanie i renty rozstrzygające znaczenie ma postępowanie przed ZUS, w tym ocena lekarza orzecznika ZUS, a w razie sprzeciwu także komisji lekarskiej ZUS.

Jak złożyć wniosek o odszkodowanie po operacji cieśni nadgarstka?

Jednorazowe odszkodowanie z ZUS nie jest wypłacane za sam fakt przeprowadzenia operacji. Podstawą jest stały albo długotrwały uszczerbek na zdrowiu pozostający w związku z chorobą zawodową. Zwykle wniosek składa się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji, gdy można ocenić trwałe następstwa choroby.

Do wniosku należy dołączyć przede wszystkim decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, dokumentację medyczną, zaświadczenie o stanie zdrowia oraz dokumenty wymagane przez ZUS dla danego świadczenia. Jeżeli pracownik nadal jest zatrudniony, część dokumentów może przygotowywać płatnik składek. W pozostałych sytuacjach wniosek składa się bezpośrednio w ZUS.

Jeżeli cieśń dotyczy obu rąk, należy zadbać, aby dokumentacja medyczna obejmowała obie kończyny, nawet jeśli operacja jednej ręki odbyła się wcześniej. ZUS ocenia procentowy uszczerbek na zdrowiu na podstawie aktualnego stanu zdrowia i skutków choroby, a nie wyłącznie liczby przeprowadzonych zabiegów. W niektórych sprawach rozsądne jest złożenie wniosku o odszkodowanie po zakończeniu leczenia zasadniczego obu rąk, ale zależy to od przebiegu choroby, okresów niezdolności do pracy i dokumentacji.

Czy cieśń nadgarstka może dawać prawo do renty?

Renta z tytułu niezdolności do pracy jest możliwa, ale nie przysługuje automatycznie po rozpoznaniu cieśni nadgarstka ani po operacji. Konieczne jest ustalenie przez ZUS, że choroba zawodowa spowodowała częściową albo całkowitą niezdolność do pracy. Znaczenie ma nie tylko rozpoznanie medyczne, lecz także rokowania, skuteczność leczenia, możliwość rehabilitacji oraz rodzaj pracy wykonywanej przez ubezpieczonego.

Jeżeli pracownik nie może wykonywać dotychczasowego zawodu, ale możliwe jest przekwalifikowanie, w grę może wchodzić renta szkoleniowa. Jeżeli natomiast po operacji i rehabilitacji pracownik odzyska zdolność do pracy, ZUS może odmówić renty, mimo że wcześniej została stwierdzona choroba zawodowa i przyznano jednorazowe odszkodowanie.

FAQ

Czy sama diagnoza neurologa wystarczy do odszkodowania?

Nie. Diagnoza jest bardzo ważnym dowodem medycznym, ale do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego potrzebne jest formalne stwierdzenie choroby zawodowej oraz decyzja ZUS dotycząca konkretnego świadczenia.

Czy odszkodowanie obejmie jedną rękę czy obie?

ZUS ocenia uszczerbek na zdrowiu wynikający z choroby zawodowej na podstawie dokumentacji i badania. Jeżeli schorzenie dotyczy obu rąk i zostało udokumentowane, należy przedstawić dokumenty dotyczące obu kończyn, nawet gdy operacja drugiej ręki odbędzie się później.

Kiedy najlepiej złożyć wniosek o jednorazowe odszkodowanie?

Co do zasady po zakończeniu leczenia i rehabilitacji, gdy można ocenić stały albo długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Wcześniej warto zadbać o decyzję sanepidu i pełną dokumentację medyczną.

Czy praca przy komputerze zawsze wystarczy do uznania choroby zawodowej?

Nie zawsze. Trzeba wykazać związek między chorobą a sposobem wykonywania pracy. Ocenie podlegają m.in. czas pracy, powtarzalność ruchów, ergonomia stanowiska, obciążenie rąk oraz inne możliwe przyczyny schorzenia.

Czy można dostać rentę po operacji cieśni nadgarstka?

Tak, ale tylko wtedy, gdy ZUS stwierdzi niezdolność do pracy spowodowaną chorobą zawodową. Sama operacja nie przesądza o rencie, bo po skutecznym leczeniu pracownik może odzyskać zdolność do pracy.

Podsumowanie

Odszkodowanie po operacji cieśni nadgarstka jest możliwe, jeżeli schorzenie zostanie formalnie uznane za chorobę zawodową, a ZUS stwierdzi stały albo długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Podstawą jest nie tylko dokumentacja leczenia, lecz także ocena narażenia zawodowego i decyzja państwowego inspektora sanitarnego. Renta może przysługiwać wyłącznie wtedy, gdy choroba zawodowa powoduje niezdolność do pracy, dlatego każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, Dz.U. 2009 nr 105 poz. 869
3. Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.