Nagroda jubileuszowa przy przejściu na emeryturę - jak jej nie stracić?

Pani Halina, pielęgniarka z wieloletnim stażem, obawiała się, że przejście na emeryturę przed osiągnięciem pełnych 40 lat pracy spowoduje utratę nagrody jubileuszowej. Dodatkową komplikacją było zwolnienie lekarskie oraz wcześniejsze okresy pracy na podstawie umowy zlecenia.

W podobnych sprawach trzeba rozdzielić trzy kwestie: prawo do emerytury z ZUS, prawo do nagrody jubileuszowej u konkretnego pracodawcy oraz ryzyko zakończenia stosunku pracy przed dniem nabycia prawa do nagrody. Każda z tych kwestii wynika z innych przepisów.

Kiedy pracownik może przejść na emeryturę?

Powszechny wiek emerytalny wynosi obecnie 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. W przypadku osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. ZUS przyznaje emeryturę po osiągnięciu wieku emerytalnego, jeżeli dana osoba ma choćby jeden okres ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Dla samego prawa do emerytury na nowych zasadach nie jest już wymagane udowodnienie 20 albo 25 lat stażu, choć staż i wysokość składek mają znaczenie dla wysokości świadczenia.

Osiągnięcie wieku emerytalnego nie rozwiązuje automatycznie umowy o pracę. Pracownik może dalej pracować. Trzeba jednak pamiętać o praktycznej zasadzie: jeżeli ZUS przyzna emeryturę, a pracownik nadal bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy kontynuuje zatrudnienie u tego samego pracodawcy, wypłata emerytury podlega zawieszeniu do czasu przedstawienia dokumentu potwierdzającego ustanie tego stosunku pracy. Nie chodzi więc o zakaz dalszej pracy, lecz o konieczność formalnego rozwiązania dotychczasowej umowy, jeśli pracownik chce pobierać świadczenie.

Czy nagroda jubileuszowa przysługuje każdemu pracownikowi?

Nie. Nagroda jubileuszowa nie jest ogólnym świadczeniem przewidzianym dla wszystkich pracowników w Kodeksie pracy. Pracownik prywatnej firmy otrzyma ją tylko wtedy, gdy przewiduje to np. układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania, wewnętrzne przepisy płacowe albo umowa o pracę. Inaczej jest w niektórych grupach zawodowych i sektorach, gdzie nagroda wynika z przepisów szczególnych.

W przypadku pracowników samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej podstawą jest art. 62 ustawy o działalności leczniczej. Przepis ten przewiduje nagrody jubileuszowe za długoletnią pracę w następującej wysokości:

• 75% miesięcznego wynagrodzenia po 20 latach pracy,
• 100% miesięcznego wynagrodzenia po 25 latach pracy,
• 150% miesięcznego wynagrodzenia po 30 latach pracy,
• 200% miesięcznego wynagrodzenia po 35 latach pracy,
• 300% miesięcznego wynagrodzenia po 40 latach pracy.

Ustawa wskazuje więc same progi i wysokość świadczenia dla pracowników SPZOZ. Natomiast zgodnie z art. 64 tej ustawy ustalanie okresów uprawniających do nagrody oraz szczegółowe zasady jej obliczania i wypłaty regulują przepisy o wynagrodzeniu obowiązujące u danego pracodawcy. W praktyce trzeba więc sprawdzić regulamin wynagradzania, układ zbiorowy albo inne przepisy płacowe placówki.

Jak liczyć staż do nagrody jubileuszowej?

Najważniejsza zasada brzmi: o tym, jakie okresy wliczają się do stażu uprawniającego do nagrody jubileuszowej, decyduje podstawa prawna danej nagrody. Inaczej może być u nauczyciela, inaczej w jednostce budżetowej, inaczej w SPZOZ, a jeszcze inaczej u prywatnego pracodawcy, który sam stworzył regulamin nagród.

Jeżeli przepisy płacowe mówią o poprzednich zakończonych okresach zatrudnienia, co do zasady chodzi o okresy pracy na podstawie stosunku pracy, potwierdzone świadectwami pracy. Od 2026 r. trzeba jednak uwzględniać nowe regulacje Kodeksu pracy dotyczące okresu zatrudnienia. Do stażu pracy mogą być doliczane m.in. okresy wykonywania umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy agencyjnej, prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, pozostawania osobą współpracującą oraz udokumentowane okresy pracy zarobkowej za granicą. W sektorze publicznym przepisy obowiązują od 1 stycznia 2026 r., a u pracodawców spoza sektora finansów publicznych od 1 maja 2026 r.

Dla pracownika oznacza to konieczność udokumentowania dodatkowych okresów. Co do zasady potwierdzenie wydaje ZUS, a gdy ZUS nie może go wystawić, pracownik może posługiwać się innymi dokumentami. Pracownik zatrudniony w dniu wejścia w życie nowych zasad ma 24 miesiące na dostarczenie dokumentów pracodawcy. Brak dokumentów w terminie może spowodować, że pracodawca nie doliczy tych okresów przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.

W sprawie podobnej do sprawy pani Haliny dawne zlecenia mogą więc mieć znaczenie, ale nie wolno zakładać tego automatycznie. Trzeba ustalić, czy dany okres zlecenia spełnia warunki z Kodeksu pracy, czy został prawidłowo udokumentowany i czy regulacje dotyczące nagrody odwołują się do okresu zatrudnienia lub stażu pracy, do którego nowe przepisy mają zastosowanie.

Jeżeli po przedstawieniu dodatkowych dokumentów okaże się, że pracownik wcześniej spełnił próg stażowy, może powstać pytanie o wyrównanie nagrody jubileuszowej po udokumentowaniu nowego stażu. Taką sprawę warto prowadzić pisemnie: złożyć wniosek, dołączyć dokumenty i zażądać wskazania podstawy prawnej ewentualnej odmowy.

Nagroda jubileuszowa a zmiana pracodawcy

Zmiana pracodawcy nie zawsze oznacza utratę wcześniejszego stażu. W wielu regulacjach do stażu wlicza się poprzednie zakończone okresy zatrudnienia, ale są też systemy nagród, które wymagają pracy u jednego pracodawcy, w określonej branży albo na określonym stanowisku. Dlatego przed odejściem z pracy warto sprawdzić, czy planowana zmiana zatrudnienia nie wpłynie na dzień nabycia prawa do nagrody.

Problem ten często pojawia się przy przejściu między jednostkami, szkołami, podmiotami leczniczymi albo przy przekształceniach pracodawcy. Osobny problem stanowi nagroda jubileuszowa, zmiana pracodawcy i sposób dokumentowania stażu pracy.

Czy można dostać nagrodę wcześniej przy przejściu na emeryturę?

W wielu pragmatykach i regulaminach płacowych występuje zasada, że jeżeli stosunek pracy ustaje w związku z przejściem pracownika na emeryturę albo rentę z tytułu niezdolności do pracy, a do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej brakuje mniej niż 12 miesięcy, nagrodę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy. Nie jest to jednak zasada automatycznie obowiązująca wszystkich pracowników w Polsce.

W przypadku pracownika SPZOZ trzeba sprawdzić przepisy płacowe obowiązujące u danego pracodawcy, ponieważ to one określają szczegółowe zasady wypłaty. Jeżeli taka regulacja istnieje, pracownik, któremu do kolejnego progu brakuje np. 6 albo 10 miesięcy i który rozwiązuje umowę w związku z przejściem na emeryturę, może mieć prawo do wcześniejszej wypłaty nagrody. Jeżeli regulacja nie istnieje, samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie tworzy jeszcze roszczenia o nagrodę jubileuszową.

Zwolnienie lekarskie, świadczenie rehabilitacyjne i ryzyko rozwiązania umowy

Przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie powoduje samo przez się utraty stażu pracy, jeżeli stosunek pracy nadal trwa. Czas choroby przypadający w trakcie zatrudnienia jest nadal okresem pozostawania w stosunku pracy. Nie oznacza to jednak pełnego bezpieczeństwa w każdej sytuacji.

Okres zasiłkowy wynosi zasadniczo 182 dni. Jeżeli niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą albo przypada w czasie ciąży, okres ten wynosi 270 dni. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego pracownik może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne, jeżeli nadal jest niezdolny do pracy, ale dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne może być przyznane maksymalnie na 12 miesięcy.

Po stronie pracodawcy znaczenie ma art. 53 Kodeksu pracy. Przy pracowniku zatrudnionym co najmniej 6 miesięcy pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia bez winy pracownika, jeżeli niezdolność do pracy trwa dłużej niż łączny okres pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące. Jeżeli pracownik odzyska zdolność do pracy i stawi się do pracy przed rozwiązaniem umowy, rozwiązanie w tym trybie nie powinno nastąpić.

Dla osoby czekającej na nagrodę jubileuszową oznacza to, że trzeba pilnować nie tylko daty osiągnięcia stażu, ale także terminów zasiłkowych, decyzji ZUS i realnej możliwości powrotu do pracy. W razie przedłużającej się choroby warto rozważyć złożenie wniosku o świadczenie rehabilitacyjne odpowiednio wcześniej oraz ustalić z kadrami przewidywaną datę nabycia prawa do nagrody.

Odprawa emerytalna a nagroda jubileuszowa

Nagroda jubileuszowa i odprawa emerytalna to dwa różne świadczenia. Odprawa emerytalna przysługuje pracownikowi, którego stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na emeryturę, jeżeli spełnia warunki z właściwych przepisów. W Kodeksie pracy minimalna odprawa wynosi jednomiesięczne wynagrodzenie, ale przepisy szczególne mogą przewidywać wyższe odprawy.

W SPZOZ art. 63 ustawy o działalności leczniczej przewiduje odprawę dla pracownika przechodzącego na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy: jednomiesięczne wynagrodzenie przy zatrudnieniu krótszym niż 15 lat, dwumiesięczne po 15 latach pracy oraz trzymiesięczne po 20 latach pracy. Odprawa nie zastępuje nagrody jubileuszowej i co do zasady należy analizować oba świadczenia osobno.

Co zrobić, żeby nie stracić nagrody jubileuszowej?

Najbezpieczniej działać przed złożeniem wypowiedzenia albo wniosku o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Pracownik powinien poprosić kadry o pisemne ustalenie stażu uprawniającego do nagrody, wskazanie daty nabycia prawa do kolejnego progu oraz podstawy prawnej, według której pracodawca liczy staż.

Warto też zgromadzić świadectwa pracy, zaświadczenia z ZUS dotyczące zleceń lub działalności gospodarczej, dokumenty potwierdzające pracę za granicą oraz ewentualne decyzje dotyczące świadczeń. Jeżeli pracownik planuje przejście na emeryturę, powinien ustalić, czy przepisy płacowe przewidują wypłatę nagrody, gdy do jej nabycia brakuje mniej niż 12 miesięcy.

Jeżeli pracodawca odmawia wypłaty, pracownik może żądać pisemnego uzasadnienia, skorzystać z pomocy Państwowej Inspekcji Pracy albo dochodzić roszczenia przed sądem pracy. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się co do zasady z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne, dlatego nie należy zwlekać z reakcją. Zobacz także, czy pracownikowi przedawni się prawo do nagrody jubileuszowej.

FAQ

Podsumowanie

Nagroda jubileuszowa przy przejściu na emeryturę wymaga sprawdzenia konkretnych przepisów płacowych. W SPZOZ sama ustawa określa wysokość nagrody, ale szczegółowe zasady liczenia stażu i wypłaty odsyła do regulacji obowiązujących u pracodawcy. Dla pracownika najważniejsze jest ustalenie daty nabycia prawa do nagrody, udokumentowanie wszystkich okresów, które mogą zwiększyć staż, oraz ostrożne zaplanowanie rozwiązania umowy przed emeryturą.

Po zmianach obowiązujących od 2026 r. szczególnego znaczenia nabierają dawne okresy zlecenia, działalności gospodarczej i pracy zarobkowej poza stosunkiem pracy. Mogą one przyspieszyć nabycie uprawnień, ale wymagają właściwego udokumentowania i oceny na tle konkretnych zasad nagrody. Dotyczy to również spraw nauczycieli i innych grup zawodowych, u których zasady nagród wynikają z odrębnych pragmatyk lub regulaminów.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w szczególności art. 62-64 - ISAP.

2. Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1423 - Dziennik Ustaw.

3. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 53 i art. 291 - ISAP.

4. Informacje ZUS o emeryturze w powszechnym wieku emerytalnym - ZUS.

5. Informacje ZUS o zasiłku chorobowym i okresie zasiłkowym - ZUS.

6. Informacje ZUS o świadczeniu rehabilitacyjnym - ZUS.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.