Rozwiązanie umowy po urlopie wychowawczym

Co zrobić, gdy nie chcesz wracać do pracy po urlopie wychowawczym?

Jeżeli nie planujesz powrotu do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego, nie wystarczy po prostu nie pojawić się w firmie. Umowa o pracę nadal obowiązuje, a po zakończeniu urlopu pracownik ma obowiązek świadczenia pracy. Nieusprawiedliwiona nieobecność może zostać potraktowana jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i w skrajnej sytuacji prowadzić do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Najbezpieczniejsze są dwa rozwiązania. Pierwsze to rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. W takim porozumieniu pracownik i pracodawca mogą ustalić dowolną datę zakończenia zatrudnienia, także przypadającą jeszcze w czasie urlopu wychowawczego albo w dniu jego zakończenia. Pracodawca nie ma jednak obowiązku zgodzić się na porozumienie.

Drugie rozwiązanie to wypowiedzenie umowy przez pracownika. Pracownik nie musi podawać przyczyny wypowiedzenia. Wypowiedzenie warto złożyć na piśmie i zadbać o potwierdzenie odbioru przez pracodawcę. Szczegółowo podobną sytuację omawia artykuł: rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego.

Ile wynosi okres wypowiedzenia po urlopie wychowawczym?

Okres wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Przy umowie o pracę zawartej na czas określony albo nieokreślony wynosi on: 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy, 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy, 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Szerzej opisujemy ten wątek w tekście: wynosi okres wypowiedzenia po urlopie wychowawczym.

Czy można rozwiązać umowę jeszcze w trakcie urlopu wychowawczego?

Tak. Urlop wychowawczy chroni pracownika przede wszystkim przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy z inicjatywy pracodawcy, ale nie odbiera pracownikowi prawa do złożenia własnego wypowiedzenia. Pracownik może także zaproponować rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. W takiej sytuacji urlop wychowawczy zakończy się wraz z ustaniem stosunku pracy.

Jeżeli pracownik znalazł nową pracę, powinien sprawdzić przede wszystkim datę zakończenia obecnej umowy, długość okresu wypowiedzenia, ewentualny zakaz konkurencji i to, czy rozpoczęcie nowego zatrudnienia nie koliduje z obowiązkami wobec obecnego pracodawcy. Pomocny może być też artykuł: co zrobić, gdy znalazłam nową pracę w czasie urlopu wychowawczego.

Powrót do pracy po urlopie wychowawczym

Jeżeli pracownik decyduje się wrócić do pracy, pracodawca ma obowiązek dopuścić go do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeżeli nie jest to możliwe, powinien dopuścić pracownika do pracy na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed urlopem albo na innym stanowisku odpowiadającym kwalifikacjom zawodowym pracownika. Wynagrodzenie po powrocie nie może być niższe od wynagrodzenia przysługującego w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed urlopem.

Więcej praktycznych informacji znajdziesz w artykule: powrót do pracy po urlopie wychowawczym.

Czy pracodawca może zwolnić pracownika po powrocie?

Ochrona związana z urlopem wychowawczym trwa co do zasady od dnia złożenia wniosku o urlop wychowawczy do dnia zakończenia tego urlopu. W tym czasie pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy, z wyjątkiem przypadków wskazanych w Kodeksie pracy, w szczególności ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo wystąpienia przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Po zakończeniu urlopu wychowawczego ta szczególna ochrona zasadniczo ustaje. Oznacza to, że pracodawca może wypowiedzieć umowę, ale musi zrobić to zgodnie z przepisami. Przy wypowiedzeniu umowy na czas nieokreślony, a obecnie także umowy na czas określony, pracodawca powinien wskazać konkretną i prawdziwą przyczynę wypowiedzenia.

Przyczyną może być np. rzeczywista likwidacja stanowiska, reorganizacja, utrata uprawnień koniecznych do pracy albo inne okoliczności uzasadniające wypowiedzenie. Przyczyna nie może być pozorna ani dyskryminująca. Sam fakt korzystania wcześniej z urlopu wychowawczego nie powinien być powodem zwolnienia.

Odwołanie od wypowiedzenia po urlopie wychowawczym

Jeżeli pracownik uważa, że wypowiedzenie jest nieuzasadnione albo narusza przepisy, może wnieść odwołanie do sądu pracy. Termin wynosi 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę o pracę. Tego terminu nie warto odkładać, ponieważ jego przekroczenie może istotnie utrudnić dochodzenie roszczeń.

W odwołaniu pracownik może żądać, w zależności od sytuacji, uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenia do pracy albo odszkodowania. Jeżeli umowa już się rozwiązała, sąd pracy może orzec o przywróceniu do pracy albo o odszkodowaniu, jeżeli stwierdzi, że wypowiedzenie było nieuzasadnione lub naruszało przepisy.

W praktyce duże znaczenie mają dokumenty: wypowiedzenie, zakres obowiązków, korespondencja z pracodawcą, informacje o reorganizacji, porównanie stanowisk oraz dowody wskazujące, czy przyczyna wypowiedzenia była rzeczywista.

Obniżenie wymiaru czasu pracy po urlopie wychowawczym

Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może zamiast korzystania z urlopu złożyć wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy, nie niżej niż do połowy pełnego etatu. Od dnia złożenia takiego wniosku pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

Szczegółowe omówienie tego zagadnienia znajduje się w osobnym artykule: obniżenie wymiaru czasu pracy po urlopie.

FAQ

Czy po urlopie wychowawczym muszę wrócić do pracy?

Tak, jeżeli umowa o pracę nadal trwa i nie została wcześniej rozwiązana. Po zakończeniu urlopu wychowawczego pracownik powinien stawić się do pracy zgodnie z obowiązującym rozkładem czasu pracy albo ustaleniami z pracodawcą.

Czy mogę złożyć wypowiedzenie w czasie urlopu wychowawczego?

Tak. Pracownik może wypowiedzieć umowę w trakcie urlopu wychowawczego. Nie musi podawać przyczyny wypowiedzenia, ale powinien zachować formę pisemną i upewnić się, kiedy upłynie okres wypowiedzenia.

Czy pracodawca musi zgodzić się na porozumienie stron?

Nie. Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron wymaga zgody obu stron. Jeżeli pracodawca nie zgodzi się na proponowaną datę zakończenia zatrudnienia, pracownik może rozważyć wypowiedzenie umowy.

Czy po powrocie z urlopu wychowawczego pracodawca może obniżyć mi wynagrodzenie?

Pracodawca powinien dopuścić pracownika do pracy za wynagrodzeniem nie niższym od wynagrodzenia przysługującego w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed urlopem. Nie oznacza to jednak automatycznej ochrony przed każdą późniejszą zmianą warunków zatrudnienia, jeżeli pracodawca zastosuje właściwy tryb i ma podstawy prawne.

Czy pracodawca może wręczyć wypowiedzenie pierwszego dnia po powrocie?

Może, ponieważ po zakończeniu urlopu wychowawczego szczególna ochrona zasadniczo ustaje. Wypowiedzenie nadal musi jednak spełniać wymagania Kodeksu pracy, a jego przyczyna powinna być konkretna, prawdziwa i niedyskryminująca.

Ile mam czasu na odwołanie od wypowiedzenia?

Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w terminie 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę. Termin ten dotyczy także sytuacji, gdy wypowiedzenie wręczono po powrocie z urlopu wychowawczego.

Podsumowanie

Po urlopie wychowawczym pracownik powinien albo wrócić do pracy, albo zadbać o prawidłowe zakończenie stosunku pracy. Najbardziej elastyczne jest porozumienie stron, ale wymaga zgody pracodawcy. Wypowiedzenie można złożyć także w czasie urlopu wychowawczego, przy czym okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Przy podobnych stanach faktycznych pomocny może być tekst: Wypowiedzenie umowy podczas urlopu wychowawczego.

Pracodawca ma obowiązek dopuścić pracownika po urlopie do odpowiedniej pracy i zapewnić wynagrodzenie zgodne z art. 186⁴ Kodeksu pracy. Po zakończeniu urlopu może jednak wypowiedzieć umowę, jeżeli ma rzeczywistą i zgodną z prawem przyczynę. W razie sporu pracownik powinien działać szybko, ponieważ termin na odwołanie do sądu pracy wynosi 21 dni.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, tekst ujednolicony.

2. W szczególności: art. 30, art. 36, art. 36 § 6, art. 44, art. 45, art. 186⁴, art. 186⁷, art. 186⁸ i art. 264 Kodeksu pracy. Stan prawny sprawdzony na dzień 30 maja 2026 r.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.