Okres wypowiedzenia po urlopie wychowawczym

Okres wypowiedzenia po urlopie wychowawczym a wynagrodzenie

Najważniejsza praktyczna zasada jest następująca: samo posiadanie 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia nie daje jeszcze prawa do wynagrodzenia za ten okres, jeżeli wypowiedzenie biegnie w czasie urlopu wychowawczego. Urlop wychowawczy jest urlopem bezpłatnym, dlatego pracownik, który sam wypowiada umowę w trakcie tego urlopu i nie wraca do pracy, zasadniczo nie otrzymuje wynagrodzenia od dotychczasowego pracodawcy za czas, który nadal przypada na urlop.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy urlop wychowawczy się zakończy, pracownik zgłasza gotowość powrotu, a pracodawca wypowiada umowę juĹź po zakończeniu urlopu. Wtedy okres wypowiedzenia jest normalnym okresem trwania stosunku pracy. Pracownik moĹźe wykonywać pracę albo pracodawca moĹźe skorzystać z art. 36² Kodeksu pracy i zwolnić go z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia. W okresie takiego zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Jeżeli więc celem jest uzyskanie wynagrodzenia za 3-miesięczny okres wypowiedzenia, najbezpieczniej nie zakładać, że wystarczy złożyć wypowiedzenie w czasie urlopu wychowawczego. Trzeba ocenić, kto wypowiada umowę, kiedy kończy się urlop, czy pracownik jest gotowy podjąć pracę i czy pracodawca ma dla niego odpowiednie stanowisko.

Ochrona w czasie urlopu wychowawczego

W okresie od złożenia wniosku o urlop wychowawczy do dnia zakończenia tego urlopu pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę. Kodeks pracy przewiduje jednak wyjątki, w szczególności upadłość albo likwidację pracodawcy oraz sytuacje uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Dodatkowe wyjątki mogą wynikać z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, dlatego przy redukcji etatów albo likwidacji stanowiska trzeba sprawdzić, czy pracodawca podlega tej ustawie.

W praktyce oznacza to, że zwykłe wypowiedzenie dokonane przez pracodawcę wyłącznie dlatego, że pracownik przebywa na urlopie wychowawczym, byłoby wadliwe. Nie można jednak wykluczyć wypowiedzenia w szczególnych trybach, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.

PowrĂłt do pracy po urlopie wychowawczym

Zgodnie z art. 186 4 Kodeksu pracy pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu wychowawczego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu albo na innym stanowisku odpowiadającym kwalifikacjom zawodowym pracownika. Wynagrodzenie nie może być niższe od wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed urlopem.

Szerzej opisujemy ten wątek w tekście: powrót do pracy po urlopie wychowawczym.

Brak stanowiska po urlopie wychowawczym

Jeżeli wskutek rzeczywistych zmian organizacyjnych nie ma możliwości zatrudnienia pracownika na dotychczasowym stanowisku, stanowisku równorzędnym ani innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom, pracodawca może po powrocie z urlopu wychowawczego wypowiedzieć umowę o pracę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że brak możliwości zatrudnienia pracownicy po urlopie wychowawczym na stanowisku równorzędnym lub zgodnym z kwalifikacjami może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę, jeżeli jest rzeczywisty i należycie wykazany.

Więcej praktycznych informacji znajdziesz w artykule: brak stanowiska po urlopie wychowawczym.

Czy trzeba informować pracodawcę 30 dni przed końcem urlopu?

Jeżeli urlop wychowawczy kończy się w terminie wskazanym wcześniej we wniosku, Kodeks pracy nie nakłada ogólnego obowiązku dodatkowego zawiadamiania pracodawcy 30 dni przed zakończeniem urlopu. W praktyce warto jednak skontaktować się wcześniej, choćby po to, aby ustalić badania lekarskie, harmonogram powrotu i stanowisko pracy.

Termin 30 dni ma znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy pracownik chce wcześniej zrezygnować z urlopu wychowawczego. Zgodnie z art. 186³ Kodeksu pracy moĹźe to zrobić w kaĹźdym czasie za zgodą pracodawcy albo po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy.

Przed dopuszczeniem do pracy pracodawca musi też upewnić się, że pracownik ma aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku. Sam urlop wychowawczy nie zawsze oznacza obowiązek badań kontrolnych, ale jeżeli poprzednie badania utraciły aktualność albo pracownik wraca po długotrwałej niezdolności do pracy, pracodawca powinien skierować go na właściwe badania profilaktyczne.

Praca u innego pracodawcy podczas urlopu wychowawczego

Podjęcie pracy u innego pracodawcy podczas urlopu wychowawczego jest dopuszczalne, jeżeli nie wyłącza możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Sam fakt pracy na część etatu u innego pracodawcy nie oznacza więc automatycznie naruszenia przepisów o urlopie wychowawczym. Problem praktyczny pojawia się wtedy, gdy urlop wychowawczy u pierwszego pracodawcy się kończy, a pracownik nadal pracuje u drugiego.

Szczegółowe omówienie tego zagadnienia znajduje się w osobnym artykule: praca u innego pracodawcy podczas urlopu.

Jak bezpiecznie zaplanować dalsze kroki?

Jeżeli pracownik nie chce wracać do dotychczasowego pracodawcy, ale chce uniknąć utraty uprawnień, powinien najpierw ustalić dokładną datę zakończenia urlopu wychowawczego i długość okresu wypowiedzenia. Przy zatrudnieniu u danego pracodawcy przez co najmniej 3 lata okres wypowiedzenia umowy na czas określony albo nieokreślony wynosi 3 miesiące.

Jeżeli wypowiedzenie składa pracownik jeszcze w czasie urlopu wychowawczego, powinien liczyć się z tym, że okres wypowiedzenia może upłynąć bez prawa do wynagrodzenia od dotychczasowego pracodawcy, jeżeli nadal korzysta z bezpłatnego urlopu i nie świadczy pracy. Jeżeli wypowiedzenie składa pracodawca po zakończeniu urlopu, pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie za okres wypowiedzenia, chyba że zajdą szczególne okoliczności wpływające na prawo do wynagrodzenia.

Warto też pamiętać, że strony mogą po dokonaniu wypowiedzenia ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Takie porozumienie nie zmienia trybu rozwiązania umowy, ale może skrócić realny czas zatrudnienia. Nie należy podpisywać porozumienia, jeżeli jego skutkiem byłaby utrata wynagrodzenia lub innych świadczeń, których pracownik oczekuje, bez wcześniejszego sprawdzenia treści dokumentu.

FAQ

Czy pracownik po urlopie wychowawczym ma zawsze prawo do 3 miesięcy wynagrodzenia?

Nie. Prawo do 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy, ale wynagrodzenie za ten okres zależy od tego, czy pracownik pracuje, pozostaje gotowy do pracy albo został zwolniony z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Wypowiedzenie biegnące w czasie bezpłatnego urlopu wychowawczego nie zawsze oznacza wypłatę wynagrodzenia.

Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę w trakcie urlopu wychowawczego?

Co do zasady nie, ponieważ pracownik korzystający z urlopu wychowawczego jest objęty ochroną. Wyjątki dotyczą między innymi upadłości lub likwidacji pracodawcy, rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz szczególnych przypadków objętych przepisami o zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracowników.

Czy po urlopie wychowawczym trzeba wrócić na to samo stanowisko?

Nie zawsze na identyczne stanowisko. Pracodawca powinien dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeĹźeli nie jest to moĹźliwe, na stanowisku rĂłwnorzędnym albo innym odpowiadającym kwalifikacjom zawodowym, z wynagrodzeniem nie niĹźszym niĹź wymagane przez art. 186⁴ Kodeksu pracy.

Czy trzeba zgłosić powrót 30 dni przed końcem urlopu wychowawczego?

Jeżeli urlop kończy się zgodnie z pierwotnym wnioskiem, przepisy nie wymagają dodatkowego 30-dniowego zawiadomienia. Termin 30 dni dotyczy wcześniejszej rezygnacji z urlopu wychowawczego bez zgody pracodawcy. Dla celów dowodowych i organizacyjnych warto jednak potwierdzić z pracodawcą datę powrotu.

Czy można pracować u innego pracodawcy podczas urlopu wychowawczego?

Tak, jeżeli taka praca nie wyłącza możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Trzeba jednak pamiętać, że po zakończeniu urlopu wychowawczego pracownik nadal ma obowiązki wobec dotychczasowego pracodawcy, o ile umowa o pracę nie została rozwiązana.

Podsumowanie

Po urlopie wychowawczym pracownik powinien zostać dopuszczony do pracy na stanowisko wskazane w art. 186⁴ Kodeksu pracy. JeĹźeli pracodawca nie ma dla niego odpowiedniego stanowiska, moĹźe rozwaĹźyć wypowiedzenie umowy, a w okresie wypowiedzenia zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem wynagrodzenia. Nie naleĹźy jednak utoĹźsamiać samego 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia z automatycznym prawem do wypłaty, zwłaszcza gdy wypowiedzenie składa pracownik w czasie bezpłatnego urlopu wychowawczego.

Przy planowaniu powrotu albo odejścia z pracy warto działać pisemnie, zachować potwierdzenia korespondencji i nie podpisywać porozumień skracających zatrudnienie bez sprawdzenia ich skutków. W sprawach spornych znaczenie mają szczegóły: staż pracy, treść wypowiedzenia, data zakończenia urlopu, rzeczywista likwidacja stanowiska i możliwość zaproponowania innej pracy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczegĂłlności art. 36, art. 36², art. 186², art. 186³, art. 186⁴, art. 186⁸ i art. 229 - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz.U. 2003 nr 90 poz. 844
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1994 r., sygn. akt I PRN 77/94
4. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II PZP 13/05

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.