Prawo do emerytury: kiedy nauczyciel może zakończyć pracę?
• Autor: Wioletta Dyl
3 października 2025 r. kończę 60 lat. Aktualnie przepracowałam 35 lat w zawodzie nauczyciela i chcę przejść 4 października na emeryturę. Czy mam takie prawo? Czy dyrektor szkoły może nie zgodzić się na ten termin i kazać pracować mi dłużej (bo np. inny nauczyciel wraca z urlopu zdrowotnego pod koniec października i przejmie po mnie klasę)? We wrześniu mam jeszcze zaplanowany zabieg. Czy np. prosto ze zwolnienia mogę przejść na emeryturę?
.jpg)
Przejście na emeryturę przez nauczyciela
Przesłanką wymaganą do nabycia prawa do emerytury określonej w art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela jest rozwiązanie stosunku pracy. W art. 88 ust. 1 KN mowa jest o rozwiązaniu stosunku pracy na wniosek nauczyciela, przez co należy rozumieć złożenie przez nauczyciela wniosku o rozwiązanie stosunku pracy (art. 23 ust. 1 pkt 1 KN), wypowiedzenie złożone przez nauczyciela (art. 27 ust. 1 KN), jak również rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron z inicjatywy (wniosku) nauczyciela (art. 23 ust. 4 pkt 1 i art. 27 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 4 KN). W zależności od tego na podstawie jakiej umowy jest Pani zatrudniona – umowa o pracę czy mianowanie – podstawą będzie odpowiednio art. 27 ust. 1 lub art. 23 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela.
Najczęściej rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę następuje za wypowiedzeniem złożonym przez nauczyciela.
Zgodnie z art. 23 tej ustawy stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania ulega rozwiązaniu między innymi na wniosek nauczyciela z końcem roku szkolnego po uprzednim złożeniu przez nauczyciela trzymiesięcznego wypowiedzenia. Stosunek pracy nauczyciela, który ukończył 60 rok życia, ustaje z końcem roku szkolnego, w którym nauczyciel osiągnął ten wiek, za 3-miesięcznym wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę. Rozwiązanie następuje z końcem roku szkolnego. W szkołach feryjnych upływ okresu wypowiedzenia przypada na dzień 31 sierpnia, co oznacza, że musiałaby Pani złożyć swoje oświadczenie do 31 maja danego roku.
Rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron
Niemniej jednak rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem może nastąpić również na mocy porozumienia stron. I w Pani przypadku takie rozwiązanie jest jak najbardziej możliwe. Porozumienie stron jest najbardziej elastyczną formą zakończenia stosunku pracy. Na jej podstawie stosunek pracy ulega zakończeniu w dacie ustalonej przez obie strony stosunku pracy. W związku z tym stosunek pracy można rozwiązać z dnia na dzień, bez konieczności zachowania okresu wypowiedzenia i bez konieczności wskazywania skutku wypowiedzenia (np. koniec roku szkolnego). Stąd rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron może nastąpić w każdym momencie roku szkolnego.
Jedynym warunkiem, który musi być spełniony przy porozumieniu stron, jest to, że zgodę musi wyrazić każda ze stron stosunku pracy. Jeśli to nauczyciel występuje z propozycją rozwiązania stosunku pracy, to zgodę na taka formę musi wyrazić dyrektor. Nauczyciel nie jest uprawniony do jednostronnej rezygnacji z pracy w wybranym przez siebie terminie w związku z zamiarem przejścia na emeryturę.
Zatem – jeśli dyrektor Pani szkoły wyrazi na to zgodę, może Pani odejść z pracy i przejść na emeryturę w każdym momencie roku szkolnego.
Przykłady
Wypowiedzenie złożone przez nauczyciela
Pani Anna, nauczycielka historii zatrudniona na podstawie mianowania, ukończyła 60 lat w marcu. Chciała przejść na emeryturę z końcem roku szkolnego, dlatego złożyła w maju trzymiesięczne wypowiedzenie. Dzięki temu jej stosunek pracy zakończył się 31 sierpnia, a ona mogła bez przeszkód rozpocząć emeryturę we wrześniu.
Rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela za porozumieniem stron
Pan Jan, nauczyciel matematyki, chciał przejść na emeryturę wcześniej niż pod koniec roku szkolnego. Złożył dyrektorowi propozycję rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Dyrektor wyraził zgodę, więc pan Jan zakończył pracę już w lutym i mógł rozpocząć emeryturę od marca.
Rozwiązanie stosunku pracy z inicjatywy pracodawcy po osiągnięciu wieku emerytalnego
Pani Katarzyna, nauczycielka języka angielskiego, ukończyła 60 lat w czerwcu. Dyrektor szkoły, zgodnie z przepisami, złożył jej wypowiedzenie z końcem roku szkolnego. W efekcie stosunek pracy pani Katarzyny zakończył się 31 sierpnia, a od września rozpoczęła się jej emerytura.
Podsumowanie
Artykuł wyjaśnia, że nauczyciel nabywa prawo do emerytury w wyniku rozwiązania stosunku pracy, które może nastąpić na trzy sposoby: poprzez wypowiedzenie złożone przez nauczyciela, rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela lub na mocy porozumienia stron. W przypadku wypowiedzenia nauczyciel musi uwzględnić obowiązujący okres wypowiedzenia, a stosunek pracy zazwyczaj kończy się z końcem roku szkolnego. Rozwiązanie za porozumieniem stron jest bardziej elastyczne – pozwala na ustalenie dowolnej daty zakończenia pracy w ciągu roku szkolnego, pod warunkiem zgody obu stron. Niezależnie od formy ważne, aby zakończenie stosunku pracy odbyło się zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela.
Oferta porad prawnych
Jeżeli planujesz przejście na emeryturę i chcesz zyskać pewność, że wszystko zostanie załatwione zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Nasi eksperci pomogą Ci wybrać najkorzystniejszą formę rozwiązania stosunku pracy. Nie czekaj, skontaktuj się z nami już dziś!
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Wioletta Dyl
Radca prawny, absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Udziela porad prawnych z zakresu prawa autorskiego, nowych technologii, ochrony danych osobowych, a także prawa konkurencji, podatkowego i pracy. Zajmuje się również sporządzaniem regulaminów oraz umów, szczególnie z zakresu e-biznesu i prawa informatycznego, które jest jej pasją. Posiada kilkudziesięcioletnie doświadczenie prawne, obecnie prowadzi własną kancelarię prawną.
.jpg "Likwidacja oddziału, urlop zdrowotny i odprawa ? ważne wskazówki dla nauczycieli")
.jpg "Zmiana pensum i zakresu obowiązków nauczyciela w arkuszu organizacyjnym szkoły, aspekty prawne")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Likwidacja darmowego transportu do pracy, czy to zgodne z prawem
» Zwolnienie pracownicy na urlopie wychowawczym, kiedy można wypowiedzieć umowę
» Zmiana pensum i zakresu obowiązków nauczyciela w arkuszu organizacyjnym szkoły, aspekty prawne
» Rozliczanie nadgodzin i pracy w niedziele, co należy się pracownikowi
» Praca w niedzielę na targowisku miejskim, prawa pracownika i rozliczenie
Kodeks pracy
