• Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Mam 69 lat i prowadzę działalność gospodarczą, w ramach której zatrudniam trzech pracowników. Planuję przejść na emeryturę i zakończyć prowadzenie firmy. Dwóch pracowników ma długi staż pracy (jeden ok. 6 lat, drugi ok. 30 lat), a trzeci pracownik ma 63 lata, więc znajduje się w wieku przedemerytalnym (tzw. wiek chroniony).
Chcę dowiedzieć się, jakie mam obowiązki jako pracodawca w związku z likwidacją działalności oraz rozwiązaniem umów o pracę. Interesuje mnie także, jakie dokumenty powinienem wystawić pracownikom, w szczególności świadectwa pracy, i w jakim terminie.
.jpg)
W sytuacji, gdy chce Pan zakończyć prowadzenie działalności gospodarczej w związku z przejściem na emeryturę, należy przeprowadzić likwidację pracodawcy. Jednocześnie należy podkreślić, że sam fakt wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG nie jest równoznaczny z rozwiązaniem umów o pracę z pracownikami.
Sama likwidacja działalności gospodarczej nie powoduje automatycznego wygaśnięcia umów o pracę. W takiej sytuacji jako pracodawca powinien Pan rozwiązać umowy o pracę ze wszystkimi pracownikami, niezależnie od ewentualnej ochrony przed rozwiązaniem umowy, poprzez:
porozumienie stron albo
wypowiedzenie.
W opisanym przypadku nie obowiązuje ochrona przed rozwiązaniem umowy. Oznacza to, że umowę można rozwiązać także z osobą przebywającą na zwolnieniu lekarskim, kobietą w ciąży, osobą na urlopie macierzyńskim czy osobą w ochronie przedemerytalnej.
Z opisu wynika, że dwóch pracowników ma staż pracy powyżej 3 lat. W przypadku trzeciego pracownika (w wieku ochronnym), jeżeli jego staż pracy również wynosi powyżej 3 lat, zastosowanie będą miały te same przepisy dotyczące okresu wypowiedzenia.
W takim przypadku okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące. Jednocześnie, zgodnie z art. 36(1) § 1 Kodeksu pracy, jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę (na czas nieokreślony albo określony) następuje z powodu likwidacji pracodawcy, pracodawca może skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, maksymalnie do 1 miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia.
Rozwiązanie umowy powinno nastąpić na piśmie. W dokumencie należy zawrzeć pouczenie o możliwości odwołania się do sądu pracy, a w przypadku umowy na czas nieokreślony również przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. W tej sytuacji przyczyną jest likwidacja działalności.
Data rozwiązania umów z pracownikami nie musi pokrywać się z datą likwidacji działalności, ponieważ możliwe jest rozwiązanie umów z wcześniejszą datą.
W ciągu 7 dni od dnia rozwiązania stosunku pracy jest Pan zobowiązany wydać pracownikom świadectwa pracy. Obowiązkowe elementy świadectwa pracy reguluje Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy.
W świadectwie pracy zamieszcza się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku pracy i z ubezpieczeń społecznych, dotyczące:
„1) okresu lub okresów zatrudnienia;
2) wymiaru czasu pracy pracownika w czasie trwania stosunku pracy;
3) rodzaju wykonywanej pracy lub zajmowanych stanowisk lub pełnionych funkcji;
4) trybu i podstawy prawnej rozwiązania lub podstawy prawnej wygaśnięcia stosunku pracy, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem – strony stosunku pracy, która dokonała wypowiedzenia;
5) okresu, za który pracownikowi przysługuje odszkodowanie w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 361 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy;
5a) zwolnienia od pracy przewidzianego w art. 1481 § 1 Kodeksu pracy, wykorzystanego w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy;
6) urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy i wykorzystanego w tym roku;
6a) urlopu opiekuńczego wykorzystanego w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy;
7) wykorzystanego urlopu bezpłatnego i podstawy prawnej jego udzielenia;
8) wykorzystanego urlopu ojcowskiego;
9) wykorzystanego urlopu rodzicielskiego i podstawy prawnej jego udzielenia;
10) wykorzystanego urlopu wychowawczego i podstawy prawnej jego udzielenia;
11) okresu, w którym pracownik korzystał z ochrony stosunku pracy, o której mowa w art. 1868 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy;
12) zwolnienia od pracy przewidzianego w art. 188 Kodeksu pracy, wykorzystanego w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy;
12a) liczby dni pracy zdalnej, przewidzianej w art. 6733 § 1 Kodeksu pracy, wykonywanej w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy;
13) liczby dni, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie, zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy, w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy;
14) okresu odbytej czynnej służby wojskowej lub jej form zastępczych;
15) okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze;
16) wykorzystanego dodatkowego urlopu albo innego uprawnienia lub świadczenia, przewidzianego przepisami prawa pracy;
17) okresów nieskładkowych, przypadających w okresie zatrudnienia, którego dotyczy świadectwo pracy, uwzględnianych przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty;
18) zajęcia wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym;
19) należności ze stosunku pracy uznanych i niezaspokojonych przez pracodawcę do dnia ustania tego stosunku z powodu braku środków finansowych;
20) informacji o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach – na żądanie pracownika.”
Ostatnim krokiem jest formalne zlikwidowanie działalności gospodarczej poprzez dokonanie wpisu wykreślającego w CEIDG. Zgodnie z zasadą jednego okienka informacja o zakończeniu prowadzenia działalności zostanie przekazana również do ZUS oraz urzędu skarbowego.
Likwidacja działalności gospodarczej nie rozwiązuje automatycznie umów o pracę, dlatego należy je formalnie zakończyć wypowiedzeniem lub porozumieniem stron. W przypadku likwidacji pracodawcy możliwe jest wypowiedzenie umowy także pracownikowi w wieku przedemerytalnym. Co do zasady przy stażu powyżej 3 lat obowiązuje 3-miesięczny okres wypowiedzenia, ale można go skrócić do 1 miesiąca z obowiązkiem wypłaty odszkodowania. Po rozwiązaniu umów trzeba w terminie wydać świadectwa pracy.
Przykład 1
Pracodawca prowadzi jednoosobową działalność i zatrudnia 2 pracowników po 5 lat. Zamyka firmę i wręcza wypowiedzenia z 3-miesięcznym okresem, ale korzysta z możliwości skrócenia do 1 miesiąca. Wypłaca odszkodowanie za pozostałe 2 miesiące i w ciągu 7 dni wydaje świadectwa pracy.
Przykład 2
Pracodawca ma pracownika w wieku przedemerytalnym. Z uwagi na likwidację działalności wypowiada mu umowę, mimo że standardowo taki pracownik jest chroniony przed wypowiedzeniem. W wypowiedzeniu wskazuje przyczynę: likwidacja działalności.
Przykład 3
Pracodawca kończy działalność, ale najpierw rozwiązuje umowy z pracownikami za porozumieniem stron, ustalając wcześniejszą datę zakończenia pracy niż data wykreślenia z CEIDG. Następnie wydaje świadectwa pracy i dopiero po tym składa wniosek o wykreślenie firmy.
Udzielamy porad prawnych z zakresu prawa pracy i obowiązków pracodawcy, w tym przygotowania wypowiedzeń, porozumień oraz świadectw pracy. Pomagamy również w bezpiecznym przeprowadzeniu likwidacji działalności i minimalizacji ryzyk sporów z pracownikami.
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie gospodarczym, prawie pracy, prawie zamówień publicznych, a także w prawie konsumenckim i prawie administracyjnym. Obecnie prowadzi własną kancelarię radcowską oraz obsługuje spółki i instytucje państwowe.
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy