Średnia urlopowa nauczyciela po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim

Czym jest średnia urlopowa nauczyciela?

Określenie "średnia urlopowa" jest używane potocznie. Przepisy mówią o wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy. Zgodnie z art. 67 ust. 1 Karty Nauczyciela za czas urlopu nauczyciel powinien otrzymać takie wynagrodzenie, jakie otrzymałby, gdyby w tym czasie pracował.

Nie jest to więc dodatkowa premia wypłacana za poprzedni rok ani odrębne świadczenie należne od razu po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego. Wynagrodzenie urlopowe przysługuje dopiero za okres, w którym nauczyciel faktycznie korzysta z urlopu wypoczynkowego, także uzupełniającego.

Kiedy po urlopie rodzicielskim przysługuje urlop uzupełniający?

Nauczycielowi zatrudnionemu w szkole, w której przewidziano ferie szkolne, urlop wypoczynkowy co do zasady przysługuje w czasie ferii. Jeżeli nauczyciel nie mógł wykorzystać urlopu w całości albo w części między innymi z powodu urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego lub urlopu rodzicielskiego, art. 66 ust. 1 Karty Nauczyciela przewiduje urlop uzupełniający w ciągu roku szkolnego w wymiarze do 8 tygodni.

Wymiar urlopu uzupełniającego nie zawsze wynosi 8 tygodni. Należy ustalić, jaka część urlopu nie została wykorzystana z przyczyny wskazanej w ustawie. Jeżeli nauczyciel wykorzystał część ferii jako urlop wypoczynkowy, urlop uzupełniający może być odpowiednio krótszy. Gdy mimo wcześniejszej nieobecności nauczyciel wykorzystał wymagany wymiar urlopu w czasie ferii, dodatkowy urlop może nie przysługiwać.

Termin urlopu uzupełniającego wyznacza dyrektor szkoły w ciągu roku szkolnego, z uwzględnieniem prawa nauczyciela do urlopu oraz organizacji pracy szkoły. W praktyce warto złożyć pisemny wniosek i wskazać okresy ferii, których nie można było wykorzystać.

Kiedy wypłaca się wynagrodzenie za urlop uzupełniający?

Wynagrodzenie urlopowe wypłaca się za czas korzystania z urlopu uzupełniającego, w zwykłych terminach wypłaty wynagrodzenia obowiązujących w szkole. Sam powrót z urlopu rodzicielskiego nie powoduje obowiązku jednorazowego wypłacenia "średniej" za okres wcześniejszy.

Jeżeli dyrektor udzieli nauczycielowi urlopu uzupełniającego bezpośrednio po zakończeniu urlopu rodzicielskiego, wynagrodzenie urlopowe będzie należne za ten właśnie okres. Jeżeli urlop zostanie udzielony później, prawo do wynagrodzenia urlopowego realizuje się w terminie faktycznego korzystania z urlopu.

Jak oblicza się wynagrodzenie urlopowe nauczyciela?

Szczegółowe zasady wynikają z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 26 czerwca 2001 r. W wynagrodzeniu urlopowym uwzględnia się w szczególności:

• wynagrodzenie zasadnicze,
• dodatki za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny oraz za warunki pracy,
• wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw,
• dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej,
• odrębne wynagrodzenie za zajęcia wykonywane w dniu wolnym od pracy oraz wynagrodzenie za pracę w święto,
• jednorazowy dodatek uzupełniający, jeżeli został wypłacony i podlega uwzględnieniu zgodnie z rozporządzeniem.

Stałe składniki miesięczne oraz składniki ustalone procentowo od tych stawek przyjmuje się w wysokości należnej w miesiącu korzystania z urlopu. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa oblicza się przez pomnożenie przeciętnej miesięcznej liczby takich godzin z miesięcy danego roku szkolnego poprzedzających rozpoczęcie urlopu przez stawkę godzinową obowiązującą w miesiącu urlopu.

Jeżeli w okresie przyjmowanym do obliczeń nauczyciel nie miał godzin ponadwymiarowych ani doraźnych zastępstw, zmienna część wynagrodzenia urlopowego z tego tytułu może wynieść zero. Nie ma podstaw do automatycznego przenoszenia średniej z dowolnie wybranego wcześniejszego roku szkolnego.

W przypadku nauczyciela szkoły feryjnej wynagrodzenie za jeden dzień urlopu ustala się przez podzielenie miesięcznego wynagrodzenia obliczonego zgodnie z rozporządzeniem przez 30.

Czego nie uwzględnia się w podstawie wynagrodzenia urlopowego?

Rozporządzenie wyłącza z podstawy między innymi wynagrodzenie za czas gotowości do pracy i niezawinionego przestoju, wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego lub innej usprawiedliwionej nieobecności oraz wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia związanego z chorobą zakaźną.

Dlatego długi okres urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego może mieć znaczenie dla części zmiennych wynagrodzenia. Ostateczne wyliczenie powinno opierać się na dokumentacji płacowej konkretnej nauczycielki lub nauczyciela oraz okresie wskazanym w rozporządzeniu.

Najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

Nauczyciel po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim może mieć prawo do urlopu uzupełniającego, jeżeli z tej przyczyny nie wykorzystał urlopu w czasie ferii. "Średnia urlopowa" nie jest samodzielnym świadczeniem za poprzedni rok, lecz elementem wynagrodzenia za okres urlopu. Jej wysokość zależy od stałych i zmiennych składników wynagrodzenia oraz okresu obliczeniowego wskazanego w rozporządzeniu. W razie sporu kluczowe są dokładne daty nieobecności, ferii, udzielonego urlopu i dane płacowe.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 515 - oficjalny tekst w ELI.
2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2020 r. poz. 1455 - oficjalny tekst w ELI.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.