• Autor: Łukasz Obrał
Nabyłam prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Mam 29-letni staż pracy i umowę na czas nieokreślony – w obecnej firmie od 15 lat. Ponieważ została zawetowana ustawa o „bezlimitowym” dorabianiu przez rencistów, chciałabym zmienić etat na pół etatu, żeby pobierać całą rentę, a nie tylko jej część, bo tak będzie dla mnie korzystniej finansowo. Co w takiej sytuacji pracodawca musi, a co może dla mnie zrobić?
W Pani sytuacji jedynym możliwym rozwiązaniem jest zmiana warunków pracy i płacy na podstawie porozumienia stron, ewentualnie wypowiedzenie umowy
o pracę z jednoczesnym złożeniem pracodawcy oferty zawarcia umowy na nowych warunkach. Nie ma Pani możliwości wypowiedzenia pracodawcy warunków pracy i płacy.
Przepis art. 42 Kodeksu pracy, dotyczący wypowiedzenia warunków pracy i płacy (wypowiedzenia zmieniającego), może być stosowany wyłącznie przez pracodawcę.
Pracownik nie może wypowiedzieć warunków pracy i płacy. Wynika to wprost z konstrukcji przepisu art. 42 K.p.
Przepis art. 42 wyraźnie wskazuje, że dotyczy on sytuacji, w której wypowiedzenie zmieniające składa pracodawca. Przepis określa skutki odmowy przyjęcia nowych warunków przez pracownika. Nie zawiera żadnych uregulowań odnoszących się do sytuacji, w której inicjatywa zmiany warunków pracy i płacy leży po stronie pracownika.
Pozostaje Pani zaproponowanie pracodawcy zmiany warunków pracy za porozumieniem stron. Pracodawca nie ma obowiązku przyjęcia Pani propozycji.
W razie gdyby Pani wypowiedziała umowę o pracę i jednocześnie złożyła pracodawcy ofertę zawarcia umowy na nowych warunkach, a pracodawca tej oferty nie przyjąłby, to wówczas umowa o pracę zostałaby rozwiązana. Zawsze istnieje ryzyko, że pracodawca nie przyjmie oferty, dlatego moim zdaniem lepszym rozwiązaniem będą negocjacje z pracodawcą co do zmiany warunków za porozumieniem stron. Jeżeli pracodawca nie wyrazi woli zmiany umowy, Pani umowa o pracę nadal będzie obowiązywała.
Anna pracowała w dużej sieci handlowej na pełnym etacie, ale po uzyskaniu prawa do renty rodzinnej chciała zmniejszyć wymiar pracy. Wiedziała, że nie ma możliwości „wypowiedzenia zmieniającego” jako pracownik, więc zwróciła się do swojego kierownika z pisemną propozycją zmiany umowy na pół etatu. Po kilku rozmowach udało się zawrzeć porozumienie stron i od kolejnego miesiąca Anna mogła pracować krócej, a jednocześnie pobierać pełną rentę.
Marek, zatrudniony w firmie produkcyjnej od ponad dwudziestu lat, również chciał zmniejszyć wymiar etatu, aby zachować prawo do całości świadczenia. Złożył pracodawcy wypowiedzenie umowy z jednoczesną ofertą podpisania nowej na mniejszy wymiar godzin. Niestety pracodawca nie zgodził się na nowe warunki, co spowodowało, że umowa rozwiązała się definitywnie. Marek znalazł zatrudnienie w innej firmie, gdzie od razu został przyjęty na pół etatu, ale okres przejściowy okazał się dla niego trudny finansowo.
Ewa była zatrudniona w biurze rachunkowym na pełny etat i chciała zmniejszyć liczbę godzin, by móc korzystać w pełni z renty rodzinnej. Szefowa nie była chętna na zmiany, bo obawiała się, że w biurze zabraknie rąk do pracy. Po kilku tygodniach negocjacji udało się wypracować kompromis: Ewa przeszła na trzy czwarte etatu, a pracodawca zatrudnił dodatkową osobę na część etatu. Dzięki temu obie strony były zadowolone – pracodawca miał zapewnioną ciągłość pracy, a Ewa mogła skorzystać z pełniejszej ochrony finansowej.
W przypadku chęci zmiany pełnego etatu na część etatu inicjatywa zawsze należy do pracownika, ale skuteczność zależy od zgody pracodawcy. Pracownik nie może jednostronnie zastosować wypowiedzenia zmieniającego – takie uprawnienie ma wyłącznie pracodawca. Dlatego najbezpieczniejszym i najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest porozumienie stron. Warto podjąć negocjacje, jasno przedstawić swoje argumenty i szukać kompromisu, pamiętając, że bez zgody pracodawcy dotychczasowe warunki pracy pozostaną w mocy.
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz indywidualnej analizy swojego przypadku, możesz skorzystać z porad prawnych online. Wystarczy przesłać opis sprawy, a otrzymasz profesjonalną opinię prawną oraz wskazówki, jak najlepiej postąpić. Porady udzielane są szybko, wygodnie i bez konieczności wychodzenia z domu, co pozwala zaoszczędzić czas i zapewnia poczucie bezpieczeństwa przy podejmowaniu ważnych decyzji zawodowych i życiowych.
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Łukasz Obrał
Mgr prawa, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Rzeszowskiego. Od 2004 r. zatrudniony w jednostce pomocy społecznej na stanowisku podinspektora prawnika. Zajmuje się udzielaniem porad w zakresie prawa rodzinnego, cywilnego, pracy, karnego, zabezpieczeń społecznych.
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy