SP ZOZ, stanowisko specjalisty, kategoria zaszeregowania i wynagrodzenie

Status prawny SP ZOZ

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej, podmiotami leczniczymi są m.in. samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej.

Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej mogą być tworzone i prowadzone przez Skarb Państwa reprezentowany przez ministra, centralny organ administracji rządowej albo wojewodę, jednostki samorządu terytorialnego bądź uczelnie medyczne.

Działalność lecznicza jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.

Ponadto, zgodnie z art. 50 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej, Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, kwalifikacje wymagane od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach określonych w ust. 1, kierując się bezpieczeństwem pacjentów oraz potrzebą zapewnienia efektywności zatrudnienia.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami określa kwalifikacje wymagane od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami – załącznik do rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że wskazane rozporządzenie ma zastosowanie do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

W części II „Pracownicy administracyjni, techniczni i ekonomiczni” wskazano, że dla zajmowania stanowiska specjalisty wymagane jest wykształcenie wyższe oraz 3 lata pracy w zawodzie.

Kwalifikacje a kategoria zaszeregowania

Należy jednak podkreślić, że wskazane rozporządzenie nie determinuje kategorii zaszeregowania pracownika w zakresie wynagrodzenia zasadniczego. Reguluje ono wyłącznie wymagane kwalifikacje na danym stanowisku.

Oznacza to, że fakt spełniania wymagań kwalifikacyjnych dla stanowiska specjalisty nie przesądza automatycznie o przypisaniu określonej kategorii zaszeregowania ani konkretnego poziomu wynagrodzenia.

Rozporządzenie w sprawie wynagradzania

Kwestie wynagrodzenia zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę pracowników podmiotów leczniczych działających w formie jednostki budżetowej, jednakże rozporządzenie to dotyczy wyłącznie jednostek budżetowych.

Jednostkami budżetowymi są:

1. jednostki budżetowe, w tym państwowe jednostki budżetowe tworzone i nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, posiadające w strukturze organizacyjnej ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarkę podstawowej opieki zdrowotnej lub położną podstawowej opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2527),

2. jednostki utworzone w drodze:
   a) zarządzenia:
   – ministra,
   – centralnego organu administracji rządowej,
   – wojewody;
   b) uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

Jeżeli zatem pracownik jest zatrudniony w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej będącym jednostką budżetową, to wskazane rozporządzenie znajdzie zastosowanie.

Zgodnie z tym rozporządzeniem dla stanowiska specjalisty przewidziano XII kategorię zaszeregowania, natomiast dla XII kategorii zaszeregowania przewidziano wynagrodzenie w widełkach od 4450 zł do 10 400 zł. W tym zakresie pracodawca może kształtować wynagrodzenie pracownika.

Ustawa o najniższym wynagrodzeniu w podmiotach leczniczych

Należy również wskazać, że ustawa o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, która określa współczynniki pracy, nie znajduje zastosowania do pracowników niemedycznych.

Zgodnie z art. 5 tej ustawy, w porozumieniu albo zarządzeniu określa się również zasady podwyższania wynagrodzenia osoby zatrudnionej w ramach stosunku pracy w podmiocie leczniczym, niewykonującej zawodu medycznego, tak aby wynagrodzenie to:

1. odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu;

2. uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy;

3. uwzględniało wysokość wynagrodzenia odpowiadającą adekwatnemu średniemu wzrostowi wynagrodzenia w danym podmiocie w ustalonym okresie.

Oznacza to, że w przypadku pracowników administracyjnych nie przewiduje się współczynników pracy ani gwarantowanego wzrostu wynagrodzenia o konkretną kwotę. Przepisy ustawy nakładają jedynie obowiązek określenia zasad podwyższania wynagrodzeń w porozumieniu lub zarządzeniu, przy uwzględnieniu wskazanych, dość ogólnych kryteriów.