Powrót po macierzyńskim a dzień wolny za święto

Dzień wolny za święto przypadające w sobotę

Podstawowa zasada wynika z art. 130 § 2 Kodeksu pracy. Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. W praktyce oznacza to, że jeżeli święto przypada w sobotę, która dla pracowników jest dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, pracodawca powinien tak ułożyć czas pracy, aby nie doszło do przekroczenia obowiązującego wymiaru.

Najczęściej pracodawca wyznacza w zamian inny dzień wolny. Nie jest to jednak dowolny dodatkowy urlop, lecz element prawidłowego rozliczenia czasu pracy w okresie rozliczeniowym. Dlatego znaczenie ma nie tylko sama data święta, ale również rozkład czasu pracy pracownika, jego wymiar etatu, system czasu pracy oraz to, czy w danym dniu był zdolny i zobowiązany do pracy.

Urlop macierzyński a dzień wolny wyznaczony przez pracodawcę

Urlop macierzyński jest usprawiedliwioną nieobecnością w pracy, za którą przysługuje zasiłek macierzyński. Jeżeli w dniu, który pracodawca wyznaczył jako wolny za święto przypadające w sobotę, pracownica nadal korzysta z urlopu macierzyńskiego, pracodawca co do zasady nie musi wyznaczać jej kolejnego dnia wolnego. Przyjmuje się, że w tym dniu pracownica i tak nie miała obowiązku świadczenia pracy, a nieobecność była objęta urlopem macierzyńskim.

Inaczej należy ocenić sytuację, w której urlop macierzyński zakończył się przed dniem wyznaczonym jako wolny albo wyznaczony dzień jest już dniem, w którym pracownica wraca do pracy. Wtedy powinna korzystać z tego dnia wolnego na takich samych zasadach jak inni pracownicy objęci tym samym rozkładem czasu pracy.

W opisanej sytuacji decydujące jest więc ustalenie, czy 2 kwietnia był jeszcze dniem urlopu macierzyńskiego, czy pierwszym dniem powrotu do pracy. Jeżeli 2 kwietnia był ostatnim dniem urlopu macierzyńskiego, pracodawca nie ma obowiązku oddania kolejnego dnia. Jeżeli natomiast urlop zakończył się 1 kwietnia, a 2 kwietnia był już Pani dniem pracy, powinna Pani skorzystać z dnia wolnego razem z pozostałymi pracownikami.

Czy każdy pracownik musi dostać taki dzień wolny?

Nie w każdej sytuacji powstaje obowiązek wyznaczenia odrębnego dnia wolnego. Zasada ta dotyczy przede wszystkim pracowników, u których sobota jest dniem wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, a święto w sobotę obniża ich wymiar czasu pracy. Jeżeli pracownik pracuje według innego harmonogramu, na część etatu albo w systemie, w którym liczba dni pracy w tygodniu jest mniejsza niż pięć, trzeba odrębnie sprawdzić jego wymiar czasu pracy i harmonogram.

Pracodawca nie oddaje też kolejnego dnia tylko dlatego, że wyznaczony dzień wolny przypadł w okresie urlopu wypoczynkowego, urlopu macierzyńskiego, zwolnienia lekarskiego albo innej usprawiedliwionej nieobecności. W takim przypadku dzień wyznaczony jako wolny pozostaje dniem wolnym w harmonogramie, a pracownik nie nabywa automatycznie prawa do dodatkowego terminu.

Znaczenie okresu rozliczeniowego

Dzień wolny za święto przypadające w sobotę powinien zostać udzielony w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym wystąpiło święto. Jeżeli w zakładzie obowiązuje jednomiesięczny okres rozliczeniowy, dzień wolny powinien zostać wyznaczony w tym samym miesiącu. Przy dłuższym okresie rozliczeniowym pracodawca może wyznaczyć go w innym miesiącu, ale nadal w ramach tego samego okresu rozliczeniowego.

Pracodawca może wskazać jeden wspólny dzień wolny dla całej załogi albo, jeżeli organizacja pracy na to pozwala, ustalić różne terminy dla różnych grup pracowników. Ważne jest, aby końcowy rozkład czasu pracy odpowiadał prawidłowemu wymiarowi czasu pracy obliczonemu na podstawie art. 130 Kodeksu pracy.

Powrót po macierzyńskim a planowanie czasu pracy

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego pracownica wraca do dotychczasowych obowiązków, chyba że korzysta z dalszych uprawnień rodzicielskich, urlopu wypoczynkowego, obniżenia wymiaru czasu pracy albo innych rozwiązań przewidzianych w Kodeksie pracy. Jeżeli dzień wolny za święto został wyznaczony już po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, powinien być uwzględniony w jej grafiku tak jak u innych osób zatrudnionych w porównywalnym systemie czasu pracy.

W praktyce często pojawiają się też pytania o powrót do pracy po urlopie macierzyńskim na pół etatu. W takim przypadku trzeba szczególnie uważnie przeliczyć wymiar czasu pracy, ponieważ pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy może mieć inny harmonogram i inną liczbę godzin do przepracowania w okresie rozliczeniowym.

Co zrobić, gdy pracodawca odmawia dnia wolnego?

Najpierw warto ustalić dokładne daty: dzień święta, dzień wyznaczony jako wolny, ostatni dzień urlopu macierzyńskiego oraz pierwszy dzień powrotu do pracy. Następnie należy porównać je z harmonogramem czasu pracy i okresem rozliczeniowym. Jeżeli z tych dokumentów wynika, że w dniu wolnym była Pani już po urlopie macierzyńskim i miała Pani normalnie pracować, można zwrócić się do pracodawcy o korektę rozliczenia czasu pracy.

W piśmie do pracodawcy warto wskazać, że chodzi o obniżenie wymiaru czasu pracy na podstawie art. 130 § 2 Kodeksu pracy, a nie o dodatkowy urlop wypoczynkowy. Jeżeli pracodawca nadal odmawia, pracownik może rozważyć konsultację prawną albo zgłoszenie sprawy do Państwowej Inspekcji Pracy.

FAQ

Czy dzień wolny za święto w sobotę należy się po powrocie z urlopu macierzyńskiego?

Tak, ale tylko wtedy, gdy w dniu wyznaczonym jako wolny pracownica była już po urlopie macierzyńskim i ten dzień był objęty jej rozkładem czasu pracy. Jeżeli nadal przebywała na urlopie macierzyńskim, pracodawca co do zasady nie musi oddawać kolejnego dnia.

Czy liczy się dzień święta, czy dzień wolny wyznaczony przez pracodawcę?

Znaczenie mają obie daty, ale w typowym sporze najważniejsze jest to, czy pracownik był objęty danym okresem rozliczeniowym i czy w dniu wyznaczonym jako wolny pozostawał już do dyspozycji pracodawcy. Trzeba też sprawdzić, czy święto obniżało jego wymiar czasu pracy.

Czy pracodawca może wyznaczyć jeden dzień wolny dla całej firmy?

Tak. Pracodawca może wskazać wspólny dzień wolny dla pracowników, jeżeli pozwala na to organizacja pracy. Musi jednak zachować prawidłowy wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym i uwzględnić sytuacje osób zatrudnionych w innych systemach albo wymiarach czasu pracy.

Czy za dzień wolny przypadający podczas urlopu macierzyńskiego należy się dodatkowy urlop wypoczynkowy?

Nie. Dzień wolny za święto nie jest urlopem wypoczynkowym. Jeżeli przypadł w czasie urlopu macierzyńskiego, nie przekształca się automatycznie w dodatkowy dzień urlopu wypoczynkowego ani w prawo do odbioru dnia po powrocie.

Czy zasada jest taka sama przy zwolnieniu lekarskim?

Co do zasady tak. Jeżeli pracownik w wyznaczonym dniu wolnym przebywał na zwolnieniu lekarskim, pracodawca nie ma obowiązku udzielania mu kolejnego dnia wolnego tylko z tego powodu. Każdy przypadek trzeba jednak odnieść do harmonogramu i okresu rozliczeniowego.

Co zrobić, gdy dokumenty wskazują, że dzień wolny jednak przysługiwał?

Najlepiej wystąpić do pracodawcy o wyjaśnienie rozliczenia czasu pracy i wskazać konkretną datę zakończenia urlopu macierzyńskiego. Jeżeli pracodawca nie zmieni stanowiska, można skonsultować sprawę z prawnikiem albo zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy.

Podsumowanie

Prawo do dnia wolnego za święto przypadające w sobotę nie zależy wyłącznie od tego, że pracownik jest zatrudniony w firmie. Trzeba sprawdzić, czy święto obniżało jego wymiar czasu pracy oraz czy w dniu wyznaczonym jako wolny pracownik był już zobowiązany do pracy. Przy urlopie macierzyńskim kluczowa jest data jego zakończenia. Jeżeli dzień wolny przypadł jeszcze w czasie urlopu macierzyńskiego, pracodawca zwykle nie musi udzielać kolejnego dnia. Jeżeli natomiast był to już dzień powrotu do pracy, pracownica powinna korzystać z wolnego na zasadach dotyczących pozostałych pracowników.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, w szczególności art. 130.

2. Państwowa Inspekcja Pracy, wyjaśnienie dotyczące dnia wolnego z tytułu święta przypadającego w sobotę - pip.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.