Czy sobota i niedziela wliczają się do urlopu?

Czy sobota i niedziela wliczają się do urlopu wypoczynkowego?

Co do zasady nie. Jeżeli pracownik pracuje od poniedziałku do piątku, a sobota i niedziela są dla niego dniami wolnymi, pracodawca nie powinien udzielać mu urlopu na weekend. Taki weekend nie pomniejsza rocznego limitu urlopu, bo nie jest dniem pracy pracownika.

Podstawową zasadę określa art. 154² § 1 Kodeksu pracy. Zgodnie z nim urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu.

Oznacza to, że nie rozstrzyga sama nazwa dnia tygodnia. Kluczowe jest to, czy konkretny dzień jest dniem pracy według grafiku. Dla pracownika biurowego sobota zwykle będzie dniem wolnym. Dla pracownika zmianowego, ochroniarza, pracownika sklepu, hotelu albo zakładu pracującego w ruchu ciągłym sobota lub niedziela może być normalnym dniem pracy.

Kiedy weekend może być dniem urlopu?

Weekend może wliczyć się do urlopu tylko wtedy, gdy sobota albo niedziela jest dla pracownika dniem pracy zgodnie z harmonogramem. Przykładowo, jeżeli pracownik zmianowy ma w grafiku pracę w sobotę od 8:00 do 20:00 i chce tego dnia skorzystać z urlopu, z jego puli urlopowej odejmuje się 12 godzin.

Nie jest więc prawidłowe automatyczne traktowanie każdego trzytygodniowego wolnego jako 21 dni urlopu. U pracownika pracującego standardowo od poniedziałku do piątku trzy tygodnie nieobecności obejmujące trzy weekendy oznaczają zwykle 15 dni urlopu, a nie 21 dni. U pracownika zmianowego wynik może być inny, bo zależy od grafiku obejmującego ten okres.

Przy dłuższych zmianach szczególnie ważne jest rozliczanie urlopu w godzinach. Osoby pracujące w systemie równoważnym często pytają, jak wygląda praca po 12 godzin w kontekście wymiaru urlopu. Zasada jest taka, że z puli godzinowej urlopu schodzi tyle godzin, ile pracownik miał przepracować w dniu objętym urlopem.

Jak liczyć urlop w godzinach?

Roczny wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 dni, jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat, albo 26 dni, jeżeli ma co najmniej 10-letni staż urlopowy. Przy zatrudnieniu na część etatu wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie do wymiaru etatu, a niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

Na potrzeby udzielania urlopu jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy. Dlatego pracownik z prawem do 26 dni urlopu ma zasadniczo 208 godzin urlopu, a pracownik z prawem do 20 dni urlopu ma 160 godzin urlopu. Jeżeli pracownik ma w konkretnym dniu pracować 12 godzin, urlop na ten dzień pomniejszy pulę urlopową o 12 godzin. Jeżeli ma pracować 4 godziny, z puli zejdą 4 godziny.

Udzielenie urlopu tylko na część dnia pracy jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy pozostała do wykorzystania część urlopu jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który urlop ma być udzielony. W typowej sytuacji urlop obejmuje więc cały zaplanowany dzień pracy pracownika.

Weekend a 14 kolejnych dni wypoczynku

W praktyce często mylą się dwie różne kwestie: liczba dni urlopowych oraz 14 kolejnych dni wypoczynku. Zgodnie z art. 162 Kodeksu pracy, jeżeli urlop jest dzielony na części, co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Do tych 14 kolejnych dni kalendarzowych wlicza się także soboty, niedziele, święta i inne dni wolne przypadające pomiędzy dniami urlopu albo bezpośrednio przed nim lub po nim. Nie oznacza to jednak, że każdy taki dzień pomniejsza pulę urlopową. Pulę urlopu pomniejszają tylko te dni, które były dla pracownika dniami pracy zgodnie z grafikiem.

Przykładowo pracownik pracujący od poniedziałku do piątku może mieć 14 kolejnych dni odpoczynku, wykorzystując 10 dni urlopu: od poniedziałku pierwszego tygodnia do piątku drugiego tygodnia, z weekendem pośrodku oraz weekendem kończącym okres wypoczynku.

Co w razie choroby, święta albo zmiany grafiku?

Jeżeli w trakcie zaplanowanego urlopu pracownik zachoruje i otrzyma zwolnienie lekarskie, część urlopu przypadająca na okres niezdolności do pracy nie powinna być traktowana jak wykorzystany urlop wypoczynkowy. W takiej sytuacji znaczenie mają skutki przerwania urlopu wypoczynkowego chorobą oraz prawidłowe rozliczenie pozostałej części urlopu.

Jeżeli w okresie wypoczynku przypada święto, które zgodnie z grafikiem jest dla pracownika dniem wolnym, nie odejmuje się go z puli urlopowej. Jeżeli jednak święto jest dla danego pracownika dniem pracy dopuszczonym przepisami i ujętym w harmonogramie, urlop może zostać udzielony także na taki dzień.

Zmiana grafiku nie powinna służyć obchodzeniu przepisów urlopowych. Jeżeli harmonogram został zmieniony wyłącznie po to, aby zaliczyć pracownikowi więcej dni do urlopu, sprawa wymaga indywidualnej oceny. Znaczenie ma m.in. system czasu pracy, okres rozliczeniowy, sposób ogłoszenia grafiku i faktyczna organizacja pracy.

Najczęstsze pytania

Czy sobota wlicza się do urlopu?

Sobota wlicza się do urlopu tylko wtedy, gdy zgodnie z rozkładem czasu pracy jest dla pracownika dniem pracy. Jeżeli jest dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, nie pomniejsza puli urlopu.

Czy niedziela wlicza się do urlopu?

Niedziela może być dniem urlopu wyłącznie wtedy, gdy pracownik miał w tę niedzielę pracować zgodnie z grafikiem. W przeciwnym razie jest dniem wolnym i nie odlicza się jej od urlopu.

Ile dni urlopu schodzi przy dwóch tygodniach wolnego?

Przy standardowej pracy od poniedziałku do piątku dwa tygodnie wolnego oznaczają zwykle 10 dni urlopu. Jednocześnie okres odpoczynku może obejmować 14 kolejnych dni kalendarzowych, bo wlicza się do niego także weekendy.

Czy pracodawca może odliczyć z urlopu cały weekend?

Może to zrobić tylko wtedy, gdy sobota i niedziela były dla pracownika dniami pracy według obowiązującego harmonogramu. Jeżeli weekend był wolny, jego odliczenie od urlopu jest co do zasady nieprawidłowe.

Jak liczyć urlop przy pracy na 12 godzin?

Urlop rozlicza się godzinowo. Jeżeli pracownik miał pracować 12 godzin i bierze urlop na ten dzień, z puli urlopowej schodzi 12 godzin. Nie oznacza to jednak, że pracownik traci 1,5 dnia urlopu w potocznym rozumieniu; chodzi o techniczne rozliczenie godzin z przysługującej puli.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczególności art. 154, art. 154² i art. 162 - ELI / Dziennik Ustaw.

2. Państwowa Inspekcja Pracy, wyjaśnienie dotyczące wliczania dni wolnych do 14-dniowego wypoczynku - PIP.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.