Czy dyrektor szkoły może pracować w innej szkole?
• Autor: Katarzyna Nosal
Czy dyrektor szkoły publicznej samorządowej może działać w stowarzyszeniu prowadzącym szkołę niepubliczną w innej gminie lub być dyrektorem jednocześnie tej drugiej szkoły, czyli niepublicznej, lub czy może być w zarządzie tego stowarzyszenia? Czy w ogóle może pracować w drugiej szkole i czy musi pytać o zgodę organ prowadzący szkołę samorządową?
Dyrektor szkoły samorządowej
W przepisach dotyczących dyrektorów szkół brakuje regulacji odnośnie zakazów ich funkcjonowania poza kierowaną przez siebie szkołą. To oznaczałoby, że co do zasady działalność w stowarzyszeniu nie jest niemożliwa. Trzeba jednak na problem spojrzeć szerzej, zarówno z punktu widzenia prowadzenia działalności gospodarczej, jak i samego prawa pracy.
Dyrektor szkoły samorządowej to kierownik jednostki organizacyjnej gminy. Gmina jest organem założycielskim i prowadzącym taką szkołę a dyrektor pełni funkcję kierownika w takiej jednostce. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne wskazuje na pewne ograniczenia dla osób, które są właśnie kierownikami samorządowych jednostek organizacyjnych. Zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy jej regulacje dotyczą wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), zastępców wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), skarbników gmin, sekretarzy gmin, kierowników jednostek organizacyjnych gminy, osoby zarządzające i członków organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi oraz inne osoby wydające decyzje administracyjne w imieniu wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zakazy, które zostały wymienione w art. 4, dotyczą między innymi tego, że osoby takie nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności; nie dotyczy to działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, w formie i zakresie gospodarstwa rodzinnego, a także pełnienia funkcji członka zarządu na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (Dz. U. z 2019 r., poz. 1885).
Zobacz też: Pełniący obowiązki kierownika a kierownik
Prowadzenie działalności przez dyrektora
Oczywiście prowadzenie placówki oświatowej jest traktowane odrębnie, nie stanowi działalności gospodarczej. Jednak warto zwrócić uwagę na fakt, że niektóre stowarzyszenia obok tej działalności prowadzą działalność poboczną, która już ma cechy działalności gospodarczej. I wówczas już zasiadanie we władzach takiego stowarzyszenia będzie naruszało zakaz.
Dyrektor szkoły nie może ukryć, że prowadzi działalność gospodarczą, gdyż zgodnie ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest zobowiązany do składania oświadczeń majątkowych. Z oświadczenia tego będzie także wynikało, że jest zatrudniony w innej placówce lub otrzymuje wynagrodzenie z innego tytułu.
To właściwie jedyny zakaz. Proszę jednak zauważyć, że z punktu widzenia przepisów dotyczących funkcjonowania placówek oświatowych, kompetencji i obowiązków dyrektora, a także z faktu, że w przypadku szkoły stowarzyszeniowej mamy jeszcze do czynienia z Kodeksem pracy jako postawą zatrudnienia, trudno jest wykonywać obowiązki dyrektora w dwóch placówkach jednocześnie.
Reasumując: o ile stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, można w nim działać. Nie ma także zakazu, by wykonywać pracę na dwóch etatach, o ile oczywiście wykonuje się swoje obowiązki należycie. Co do zgłaszania to także nie ma tu nakazu, jednak taka informacja będzie przekazywana corocznie wraz ze składanym oświadczeniem majątkowym kierownika jednostki organizacyjnej gminy.
Przykłady
Pani Ewa, dyrektor szkoły podstawowej w małej gminie, została zaproszona do zarządu stowarzyszenia, które prowadzi szkołę niepubliczną w sąsiednim powiecie. Zgodziła się, bo chciała wspierać lokalne inicjatywy edukacyjne. Dopiero później odkryła, że stowarzyszenie prowadzi również odpłatne kursy językowe i wynajmuje sale – co może zostać potraktowane jako działalność gospodarcza. Zrezygnowała z funkcji w zarządzie, by uniknąć zarzutów naruszenia przepisów o ograniczeniu działalności osób pełniących funkcje publiczne.
Pan Michał, dyrektor liceum samorządowego w dużym mieście, od lat prowadził społecznie zajęcia w niepublicznej szkole artystycznej jako nauczyciel muzyki. Nie pobierał za to wynagrodzenia i nie był formalnie zatrudniony. Gdy jednak wszedł na umowę o pracę i został jednocześnie wicedyrektorem tej placówki, musiał pogodzić się z koniecznością ograniczenia swojego czasu w szkole publicznej – co spotkało się z krytyką ze strony rady rodziców i skutkowało cofnięciem powierzenia funkcji dyrektora przy najbliższej okazji.
Pani Anna, dyrektorka szkoły wiejskiej, od kilku lat pracuje także w charakterze nauczycielki matematyki w szkole prowadzonej przez fundację edukacyjną. Obie placówki są w różnych gminach i mają inne godziny pracy, więc harmonogram nie koliduje. Choć nie ma obowiązku zgłaszania drugiego zatrudnienia, informację o dodatkowym wynagrodzeniu musi ujawniać w oświadczeniu majątkowym. Regularnie konsultuje to również z prawnikiem gminy, by nie naruszyć przepisów o działalności osób publicznych.
Podsumowanie
Dyrektor szkoły samorządowej co do zasady może podejmować dodatkowe zatrudnienie, w tym również w innych placówkach oświatowych, także niepublicznych, pod warunkiem że nie narusza przepisów o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Kluczowe jest, by nie uczestniczył w zarządzaniu podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą oraz należycie wywiązywał się ze swoich obowiązków w szkole samorządowej. Choć zgoda organu prowadzącego nie jest wymagana, to informacje o dodatkowej aktywności i wynagrodzeniu będą ujawnione w oświadczeniu majątkowym. Praktyka pokazuje jednak, że łączenie funkcji dyrektorskich w dwóch szkołach może być trudne organizacyjnie i nie zawsze dobrze odbierane przez społeczność lokalną.
Oferta porad prawnych
Szukasz szybkiej i rzetelnej pomocy prawnej bez wychodzenia z domu? Skorzystaj z porad prawnych online – to wygodna forma kontaktu z prawnikiem, który udzieli Ci odpowiedzi na pytania, przeanalizuje dokumenty i pomoże rozwiązać Twój problem. Wszystko odbywa się zdalnie, poufnie i sprawnie, a porady dostępne są nawet tego samego dnia. To idealne rozwiązanie dla osób zapracowanych, mieszkających za granicą lub w mniejszych miejscowościach.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
2. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Nosal
Radca prawny od 2005 roku, absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Udziela porad z prawa cywilnego, pracy oraz rodzinnego, a także z zakresu procedury cywilnej i administracyjnej. Ma wieloletnie doświadczenie w stosowaniu prawa administracyjnego i samorządowego. Ukończyła również aplikację sądową. Obecnie prowadzi własną kancelarię prawną.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Czy muszę świadczyć przeciwko pracodawcy w sprawie o mobbing?
» Urlop rodzicielski przy pracy w kilku szkołach, czy ZUS może wstrzymać świadczenie
» Czy pracodawca może zabronić wnoszenia prywatnego telefonu do pracy
» Likwidacja darmowego transportu do pracy, czy to zgodne z prawem
» Zwolnienie pracownicy na urlopie wychowawczym, kiedy można wypowiedzieć umowę
Kodeks pracy
