• Stan prawny na: 2026-05-27
Po urlopie macierzyńskim i rodzicielskim można przejść na urlop wypoczynkowy, a następnie - przy kolejnej ciąży i wskazaniach lekarskich - na zwolnienie lekarskie. L4 w ciąży jest płatne w wysokości 100% podstawy wymiaru, ale sama podstawa nie zawsze będzie liczona tak samo.
Kluczowe jest to, czy między poprzednim zasiłkiem macierzyńskim a nowym zasiłkiem chorobowym wystąpiła przerwa krótsza niż miesiąc kalendarzowy. Obecnie nie obowiązuje już dawna zasada trzech miesięcy.
Masz podobny problem prawny?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady od prawnika. Samo zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Opisz sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Pracujemy 7 dni w tygodniu

Pracownica zatrudniona na umowę o pracę, która w kolejnej ciąży stanie się niezdolna do pracy, może otrzymywać świadczenie chorobowe w wysokości 100% podstawy wymiaru. W praktyce przez pierwszy okres niezdolności do pracy wypłacane jest wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę, a następnie zasiłek chorobowy, ale przy ciąży oba świadczenia są co do zasady liczone według stawki 100% podstawy.
Nie oznacza to jednak automatycznie wypłaty dokładnie takiej kwoty, jak miesięczne wynagrodzenie netto. Zasiłki oblicza się od wynagrodzenia brutto przyjmowanego do podstawy wymiaru, po odliczeniach przewidzianych w przepisach ubezpieczeniowych. Dlatego kwota "5000 zł netto" może być pomocna orientacyjnie, ale nie jest bezpośrednią podstawą obliczeń dla ZUS.
Jeżeli zwolnienie lekarskie jest wystawione z powodu ciąży, powinno zawierać odpowiednie oznaczenie medyczne. Warto dopilnować, aby pracodawca miał informację, że niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, bo od tego zależy zastosowanie 100% podstawy wymiaru.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ?Wycena zwykle w ciągu 1 godziny - Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Podstawową zasadą jest ustalanie podstawy zasiłku chorobowego z przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli pracownik był zatrudniony krócej albo w tym okresie występowały miesiące nieprzepracowane z przyczyn usprawiedliwionych, stosuje się szczegółowe reguły uzupełniania i pomijania wynagrodzeń.
Istotny jest art. 43 ustawy zasiłkowej. Zgodnie z aktualną zasadą podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków, zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju, nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy.
To ważna zmiana względem starszych informacji, w których często pojawia się termin trzech miesięcy kalendarzowych. Obecnie należy oceniać przerwę według krótszej reguły. Jeżeli poprzedni zasiłek macierzyński zakończył się pod koniec stycznia, a nowe L4 w ciąży rozpocznie się jeszcze w lutym, zwykle nie wystąpi pełny miesiąc kalendarzowy przerwy. Jeżeli natomiast zwolnienie rozpocznie się dopiero w marcu lub później, luty może być pełnym miesiącem kalendarzowym przerwy, co zasadniczo oznacza konieczność ponownego ustalenia podstawy.
Zobacz również: wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego
Ponowne ustalenie podstawy nie musi automatycznie oznaczać niższego świadczenia. Jeżeli wynagrodzenie zasadnicze po powrocie do pracy lub na urlop wypoczynkowy nie uległo zmianie, wynik obliczeń może być zbliżony do wcześniejszego. Nie należy jednak zakładać, że ZUS przyjmie kwotę wypłacanego wcześniej zasiłku macierzyńskiego, na przykład 80% poprzedniej podstawy.
Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego nie jest zwykłym okresem otrzymywania wynagrodzenia za pracę. Natomiast wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy jest wynagrodzeniem pracowniczym i może mieć znaczenie przy ustalaniu nowej podstawy, jeżeli z przepisów wynika konieczność jej ponownego obliczenia.
W praktyce przy kolejnej ciąży po macierzyńskim trzeba sprawdzić: datę zakończenia poprzedniego zasiłku, datę rozpoczęcia nowego L4, wysokość aktualnego wynagrodzenia, ewentualne zmiany etatu oraz to, czy w miesiącach poprzedzających chorobę były okresy nieobecności wpływające na podstawę.
Po urodzeniu kolejnego dziecka pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego oraz, jeżeli zostanie wykorzystany, za okres urlopu rodzicielskiego. Obecnie nie należy automatycznie przyjmować, że zawsze będzie to 80% przez cały okres, ponieważ przepisy przewidują różne warianty wypłaty.
Co do zasady zasiłek za urlop macierzyński wynosi 100% podstawy wymiaru, a za urlop rodzicielski 70% podstawy wymiaru. Jeżeli jednak pracownica złoży w terminie wymagany wniosek o wypłatę zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, możliwe jest wypłacanie zasiłku w uśrednionej wysokości 81,5% podstawy wymiaru za objęty wnioskiem okres. Część urlopu rodzicielskiego zarezerwowana dla drugiego rodzica podlega odrębnym zasadom.
Dlatego odpowiedź na pytanie, czy po kolejnym porodzie świadczenie będzie wynosiło 80%, brzmi: według obecnych zasad nie należy tego tak zakładać. Trzeba ustalić właściwą podstawę wymiaru oraz wybrać wariant wypłaty zasiłku macierzyńskiego zgodny z aktualnymi przepisami i planowanym wykorzystaniem urlopów przez rodziców.
Poniższe przykłady pokazują, jak duże znaczenie mają konkretne daty zakończenia poprzedniego zasiłku i rozpoczęcia kolejnego zwolnienia lekarskiego.
Pracownica zakończyła pobieranie zasiłku macierzyńskiego 25 stycznia, od 26 stycznia korzystała z urlopu wypoczynkowego, a zwolnienie lekarskie w kolejnej ciąży rozpoczęło się 20 lutego. Ponieważ nie wystąpił pełny miesiąc kalendarzowy przerwy między zasiłkami, podstawa wymiaru co do zasady nie powinna być ustalana na nowo.
Pracownica po macierzyńskim korzystała z urlopu wypoczynkowego przez cały luty, a L4 w ciąży rozpoczęło się 10 marca. Luty był pełnym miesiącem kalendarzowym przerwy w pobieraniu zasiłków, dlatego pracodawca lub ZUS powinien ponownie ustalić podstawę wymiaru świadczenia.
Pracownica wróciła po macierzyńskim na urlop wypoczynkowy, a następnie obniżono jej etat. Zwolnienie w kolejnej ciąży rozpoczęło się po pełnym miesiącu kalendarzowym przerwy. W takim przypadku ponowne obliczenie podstawy może być dla niej mniej korzystne, bo znaczenie będzie miała aktualna sytuacja płacowa i wymiar czasu pracy.
Tak, jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży i zostało to prawidłowo wykazane, świadczenie chorobowe wynosi 100% podstawy wymiaru. Nie oznacza to jednak 100% ostatniej kwoty netto z przelewu.
Tak, urlop wypoczynkowy jest okresem, w którym pracownica otrzymuje wynagrodzenie urlopowe, a nie zasiłek. Dla art. 43 ustawy zasiłkowej ważne jest, czy przerwa między okresami pobierania zasiłków była krótsza niż miesiąc kalendarzowy.
Nie należy tego zakładać automatycznie. Aktualne przepisy przewidują między innymi 100% za urlop macierzyński i 70% za urlop rodzicielski albo, przy terminowym wniosku, uśrednioną wypłatę 81,5% podstawy za objęty wnioskiem okres.
Jeżeli przerwa wymaga ponownego ustalenia podstawy, przeliczenie może nastąpić nawet wtedy, gdy pensja zasadnicza jest taka sama. Wtedy wynik często będzie podobny, ale trzeba uwzględnić składniki wynagrodzenia, nieobecności i zasady liczenia podstawy.
Sam fakt pobierania wcześniej zasiłku macierzyńskiego w określonej wysokości nie oznacza, że nowe L4 będzie liczone od tej wypłaty. Podstawa wynika z przepisów o zasiłkach i z wynagrodzeń przyjmowanych do obliczeń.
Przy kolejnej ciąży po urlopie macierzyńskim i wypoczynkowym najważniejsze są daty. L4 w ciąży jest płatne w wysokości 100% podstawy wymiaru, ale podstawa pozostanie poprzednia tylko wtedy, gdy między zasiłkami nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy. Jeżeli przerwa jest dłuższa, podstawa może zostać ustalona na nowo.
Po kolejnym porodzie wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od aktualnych przepisów i złożonych wniosków. Obecnie standardowo trzeba rozróżnić wypłatę 100% za urlop macierzyński, 70% za urlop rodzicielski oraz wariant uśredniony 81,5% przy terminowym wniosku.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ?
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636 ze zm.
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marta Handzlik
Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w prawie oświatowym i prawie pracy . Jest praktykującym prawnikiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym i byłym pracownikiem Ministerstwa Edukacji Narodowej....
>> więcej informacjiPotrzebujesz pomocy prawnika?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Pracujemy 7 dni w tygodniu
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy
Bezpłatne zasoby, które realnie pomagają — kalkulatory, słownik i kodeksy.