Zmiana pracy na urlopie macierzyńskim

Czy na urlopie macierzyńskim można zmienić pracodawcę?

Tak. Urlop macierzyński nie blokuje pracownicy możliwości zmiany pracy. Ochrona przewidziana w art. 177 Kodeksu pracy działa przede wszystkim przeciwko wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy przez pracodawcę. Nie oznacza natomiast, że pracownica sama nie może zakończyć umowy.

W praktyce są trzy podstawowe warianty:

• złożenie wypowiedzenia przez pracownicę, z zachowaniem okresu wypowiedzenia,
• rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, jeżeli dotychczasowy pracodawca wyrazi zgodę na konkretną datę zakończenia zatrudnienia,
• pozostanie na urlopie macierzyńskim u dotychczasowego pracodawcy i jednoczesne rozpoczęcie pracy u innego pracodawcy, o ile nie narusza to umowy, zakazu konkurencji ani innych obowiązków pracowniczych.

Porozumienie stron wymaga zgody obu stron. Wypowiedzenie jest natomiast jednostronnym oświadczeniem pracownicy, dlatego pracodawca nie może go skutecznie zablokować tylko dlatego, że nie chce go podpisać albo przyjąć do akt.

Kiedy złożyć wypowiedzenie na urlopie macierzyńskim?

Wypowiedzenie warto złożyć tak, aby data rozwiązania starej umowy nie kolidowała z planowanym rozpoczęciem nowej pracy. Jeżeli umowa jest zawarta na czas określony albo nieokreślony, okres wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i zgodnie z art. 36 Kodeksu pracy wynosi:

• 2 tygodnie, gdy zatrudnienie trwało krócej niż 6 miesięcy,
• 1 miesiąc, gdy zatrudnienie trwało co najmniej 6 miesięcy,
• 3 miesiące, gdy zatrudnienie trwało co najmniej 3 lata.

Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach kończy się w ostatnim dniu miesiąca. Jeżeli więc pracownicę obowiązuje miesięczny okres wypowiedzenia i wypowiedzenie zostanie skutecznie doręczone w środku miesiąca, umowa rozwiąże się z końcem następnego miesiąca. Okres wypowiedzenia liczony w tygodniach kończy się w sobotę.

Po złożeniu wypowiedzenia strony mogą uzgodnić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Takie porozumienie co do wcześniejszej daty zakończenia zatrudnienia nie zmienia trybu rozwiązania umowy, ale wymaga zgody pracodawcy.

Czy można rozpocząć nową pracę w trakcie urlopu macierzyńskiego?

Co do zasady tak. Przepisy nie wprowadzają ogólnego zakazu podjęcia pracy u innego pracodawcy w czasie urlopu macierzyńskiego. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że pracownik korzystający z urlopu macierzyńskiego albo rodzicielskiego może podjąć zatrudnienie u innego pracodawcy, nawet w pełnym wymiarze czasu pracy, a podjęcie takiej pracy nie przerywa urlopu u pracodawcy, który tego urlopu udzielił.

Trzeba jednak sprawdzić własną umowę i sytuację faktyczną. Znaczenie mogą mieć w szczególności zakaz konkurencji, obowiązek zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa, regulacje dotyczące konfliktu interesów oraz to, czy nowa praca faktycznie nie jest wykonywana na rzecz dotychczasowego pracodawcy w sposób omijający zasady korzystania z urlopu macierzyńskiego.

Inaczej należy oceniać powrót do pracy u tego samego pracodawcy w ramach dotychczasowego stosunku pracy. Urlop macierzyński jest zwolnieniem od wykonywania pracy u pracodawcy, który go udzielił, dlatego w typowej sytuacji nie łączy się go z normalną pracą na tym samym etacie. Szczególne zasady łączenia pracy z urlopem dotyczą przede wszystkim urlopu rodzicielskiego.

Co z zasiłkiem macierzyńskim po rozwiązaniu umowy?

Rozwiązanie umowy o pracę w czasie korzystania z urlopu macierzyńskiego powoduje, że u dotychczasowego pracodawcy kończy się stosunek pracy, a więc nie trwa już urlop macierzyński jako urlop pracowniczy. Nie oznacza to jednak automatycznej utraty prawa do zasiłku macierzyńskiego za pozostały okres, za który świadczenie przysługuje.

Po ustaniu zatrudnienia wypłatę zasiłku macierzyńskiego przejmuje zasadniczo ZUS, jeżeli wcześniej świadczenie wypłacał pracodawca jako płatnik zasiłków. Dotychczasowy pracodawca powinien przekazać dokumenty potrzebne do dalszej wypłaty świadczenia, w szczególności zaświadczenie płatnika składek. W praktyce warto dopilnować, aby rozliczenie zasiłku i świadectwo pracy zostały przygotowane bez zwłoki.

Samo podjęcie pracy u innego pracodawcy nie powoduje automatycznie utraty zasiłku macierzyńskiego ani jego obniżenia. Jest to istotna różnica w porównaniu z zasiłkiem chorobowym, przy którym wykonywanie pracy zarobkowej może prowadzić do utraty prawa do świadczenia za dany okres.

Jeżeli pracownica chce całkowicie zrezygnować z dalszej części urlopu macierzyńskiego i wrócić do pracy, obowiązują odrębne warunki. Po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego może zrezygnować z pozostałej części, jeżeli pozostałą część przejmie uprawniony ojciec dziecka albo w odpowiednich przypadkach inny uprawniony ubezpieczony przerwie działalność zarobkową w celu opieki nad dzieckiem. Wniosek o rezygnację składa się pracodawcy na piśmie w terminie nie krótszym niż 7 dni przed powrotem do pracy.

Co z zaległym urlopem wypoczynkowym?

Urlop wypoczynkowy nie powinien być udzielany w tym samym czasie, w którym pracownica korzysta z urlopu macierzyńskiego. Jeżeli więc umowa rozwiązuje się jeszcze w okresie macierzyńskim, w praktyce najczęściej nie będzie możliwości realnego wykorzystania urlopu wypoczynkowego u dotychczasowego pracodawcy.

Pracodawca może w okresie wypowiedzenia zobowiązać pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego, ale tylko wtedy, gdy pracownik może z tego urlopu korzystać. Jeżeli do dnia rozwiązania umowy urlop wypoczynkowy nie zostanie wykorzystany, pracodawca musi wypłacić ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane dni urlopu.

Przy 40 dniach niewykorzystanego urlopu trzeba ustalić, jaka część jest urlopem zaległym, jaka część dotyczy roku bieżącego oraz czy w roku rozwiązania umowy urlop podlega proporcjonalnemu ustaleniu. Ostateczna liczba dni do rozliczenia zależy od daty ustania stosunku pracy, wymiaru etatu i dotychczasowego wykorzystania urlopu.

Jak bezpiecznie zaplanować zmianę pracy?

Najbezpieczniej zacząć od ustalenia czterech dat: końca urlopu macierzyńskiego, planowanego rozpoczęcia nowej pracy, końca okresu wypowiedzenia oraz daty, od której ZUS ma przejąć wypłatę zasiłku po ustaniu zatrudnienia. Dopiero po zestawieniu tych terminów można ocenić, czy wystarczy zwykłe wypowiedzenie, czy lepsze będzie porozumienie stron.

Wypowiedzenie najlepiej złożyć w formie pisemnej i zachować dowód doręczenia, np. podpis na kopii, potwierdzenie nadania listu poleconego albo potwierdzenie odbioru wiadomości, jeżeli w danej organizacji dopuszcza się taki obieg dokumentów. Treść wypowiedzenia nie musi zawierać uzasadnienia, gdy wypowiada je pracownica.

Przed podpisaniem nowej umowy warto także sprawdzić, czy nowy pracodawca wie, że równolegle pobierany będzie zasiłek macierzyński z poprzedniego tytułu ubezpieczenia. Nie jest to zakazane, ale ma znaczenie organizacyjne i kadrowe, zwłaszcza przy zgłoszeniach do ubezpieczeń oraz rozliczaniu składek.

FAQ

Czy na urlopie macierzyńskim mogę złożyć wypowiedzenie?

Tak. Ochrona przed wypowiedzeniem dotyczy przede wszystkim działań pracodawcy. Pracownica może sama wypowiedzieć umowę, także wtedy, gdy korzysta z urlopu macierzyńskiego.

Czy pracodawca musi podpisać moje wypowiedzenie?

Nie. Podpis pracodawcy na kopii jest tylko dowodem odbioru. Dla skuteczności wypowiedzenia kluczowe jest to, aby oświadczenie dotarło do pracodawcy w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią.

Czy stracę zasiłek macierzyński, gdy zacznę pracę u nowego pracodawcy?

Co do zasady nie. Podjęcie pracy u innego pracodawcy w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego nie jest samo w sobie podstawą do odebrania lub obniżenia zasiłku. Należy jednak odróżnić to od pracy u pracodawcy, który udzielił urlopu macierzyńskiego.

Kto wypłaca zasiłek po rozwiązaniu umowy o pracę?

Po ustaniu zatrudnienia wypłatę zasiłku za dalszy okres przejmuje zasadniczo ZUS. Wcześniej trzeba zadbać o prawidłowe przekazanie dokumentów przez dotychczasowego pracodawcę.

Co stanie się z niewykorzystanym urlopem wypoczynkowym?

Jeżeli urlopu nie da się wykorzystać do dnia rozwiązania umowy, pracodawca powinien wypłacić ekwiwalent. Nie można jednocześnie korzystać z urlopu macierzyńskiego i urlopu wypoczynkowego za ten sam okres.

Podsumowanie

Pracownica na urlopie macierzyńskim może zmienić pracę, ale powinna dobrze zaplanować terminy. Wypowiedzenie złożone przez pracownicę jest dopuszczalne, a porozumienie stron może skrócić czas oczekiwania na formalne zakończenie starej umowy. Jednocześnie przepisy nie zakazują podjęcia pracy u innego pracodawcy w czasie macierzyńskiego, a samo nowe zatrudnienie nie odbiera prawa do zasiłku macierzyńskiego.

Najwięcej praktycznych problemów dotyczy rozliczenia niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, dokumentów do ZUS i ustalenia, czy nowa praca nie narusza zakazu konkurencji. Dlatego przed złożeniem wypowiedzenia warto sprawdzić umowę, okres wypowiedzenia, liczbę dni urlopu oraz dokumenty potrzebne do dalszej wypłaty zasiłku.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, w szczególności art. 30, art. 36, art. 167¹, art. 171, art. 177 i art. 180.

2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636.

3. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, informacje o prawie do zasiłku macierzyńskiego - zus.pl.

4. Państwowa Inspekcja Pracy, stanowisko dotyczące podjęcia zatrudnienia u innego pracodawcy w czasie urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego - pip.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.