• Stan prawny na: 2026-06-11
Jeżeli podpisała Pani dokument z błędnym, zaniżonym współczynnikiem pracy, warto niezwłocznie złożyć pracodawcy pisemne oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych podpisu złożonego pod wpływem błędu oraz zażądać korekty wynagrodzenia.
Znaczenie ma to, czy zgodnie z kwalifikacjami wymaganymi na zajmowanym stanowisku należy się Pani wyższy współczynnik oraz czy podpisany dokument był tylko potwierdzeniem warunków, czy porozumieniem zmieniającym.
W pierwszej kolejności należy ustalić, jaki dokument został podpisany. Inaczej ocenia się zwykłe potwierdzenie zapoznania się z informacją o podwyżce, inaczej aneks do umowy o pracę albo porozumienie zmieniające warunki płacy. W każdym wariancie warto jednak działać pisemnie i nie odkładać sprawy.
Jeżeli w dokumencie wpisano współczynnik 1,02 zamiast 1,29, a z przepisów oraz z kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku wynika, że powinien być zastosowany wyższy współczynnik, należy skierować do pracodawcy pismo. W piśmie warto wskazać, że podpis został złożony pod wpływem błędu co do treści dokumentu, a pracownik nie zaakceptowałby takich warunków, gdyby znał prawidłowe dane.
Praktycznie najlepiej połączyć dwa żądania: po pierwsze, złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych podpisanego dokumentu w części dotyczącej błędnego współczynnika, po drugie, żądanie korekty wynagrodzenia i wypłaty ewentualnego wyrównania.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin - Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Podstawą działania może być błąd co do treści czynności prawnej. Zgodnie z Kodeksem cywilnym można uchylić się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, jeżeli błąd był istotny. W sprawach pracowniczych przepisy Kodeksu cywilnego mogą mieć zastosowanie odpowiednio, jeżeli dana kwestia nie jest uregulowana w Kodeksie pracy i nie jest sprzeczna z zasadami prawa pracy.
Zgodnie z art. 88 § 1 Kodeksu cywilnego uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego innej osobie pod wpływem błędu albo groźby następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. W razie błędu uprawnienie to wygasa z upływem roku od jego wykrycia.
W piśmie do pracodawcy należy jasno wskazać, którego dokumentu dotyczy uchylenie się od skutków prawnych, kiedy został podpisany, jaki błąd zawierał oraz dlaczego błąd był istotny. W opisanej sytuacji istotność błędu może polegać na tym, że wpisanie niższego współczynnika bezpośrednio wpływało na wysokość wynagrodzenia zasadniczego.
Błąd jest istotny wtedy, gdy można rozsądnie przyjąć, że pracownik nie podpisałby dokumentu o takiej treści, gdyby znał prawidłowy stan rzeczy. W przypadku wynagrodzenia zwykle łatwiej wykazać istotność błędu, ponieważ różnica we współczynniku przekłada się na realną wysokość pensji.
W relacji z pracodawcą znaczenie ma także to, czy pracodawca mógł z łatwością błąd zauważyć. Pracodawca sporządza dokumenty płacowe, zna stanowisko pracownika, dokumenty kwalifikacyjne i zasady wynagradzania w podmiocie leczniczym. Jeżeli to on przygotował dokument z nieprawidłowym współczynnikiem, argument o błędzie pracownika jest mocniejszy.
Jeżeli z okoliczności wynikałoby, że błędny współczynnik wpisano celowo, można rozważyć powołanie się nie tylko na błąd, lecz także na podstęp. Takie twierdzenie wymaga jednak ostrożności i dowodów, dlatego w wielu sprawach bezpieczniejsze jest opisanie faktów i wskazanie, że dokument zawierał istotny błąd dotyczący wysokości wynagrodzenia.
Nie zawsze. W prawie pracy obowiązuje zasada, że postanowienia umów i innych aktów kształtujących stosunek pracy nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Jeżeli więc z bezwzględnie obowiązujących przepisów wynika wyższe minimalne wynagrodzenie zasadnicze, sam podpis pod dokumentem z niższą wartością nie powinien pozbawiać pracownika ustawowego minimum.
Trzeba jednak odróżnić dwie kwestie. Pierwsza to prawidłowe przyporządkowanie pracownika do grupy i współczynnika, co zależy od kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku oraz dokumentów obowiązujących u pracodawcy. Druga to skutki podpisania konkretnego dokumentu. Jeżeli dokument jest aneksem albo porozumieniem zmieniającym, pracodawca może twierdzić, że pracownik zaakceptował określone warunki. Wtedy szczególnie ważne jest szybkie i precyzyjne zakwestionowanie dokumentu.
Jeżeli natomiast dokument był jedynie informacją lub oświadczeniem o zapoznaniu się z wyliczeniem, jego znaczenie może być słabsze. Samo potwierdzenie odbioru informacji nie musi oznaczać skutecznej rezygnacji z należnego wynagrodzenia.
Pismo powinno być konkretne i zawierać żądanie. Warto zatytułować je na przykład: "Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu oraz wezwanie do korekty wynagrodzenia".
W treści pisma warto zawrzeć:
Pismo najlepiej złożyć za potwierdzeniem odbioru albo wysłać listem poleconym. Warto zachować kopię dokumentu, potwierdzenie nadania oraz całą korespondencję z pracodawcą.
Jeżeli pracodawca uzna błąd, powinien skorygować dokumentację płacową i wypłacić należne wyrównanie. Jeżeli odmówi, pracownik może wezwać pracodawcę do zapłaty, zwrócić się o pomoc do Państwowej Inspekcji Pracy albo dochodzić roszczenia przed sądem pracy.
W sprawach o wynagrodzenie ważny jest termin przedawnienia. Roszczenia ze stosunku pracy co do zasady przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Nie warto więc zwlekać, zwłaszcza gdy zaniżone wynagrodzenie było wypłacane przez dłuższy czas.
Przed sporem sądowym należy zebrać dokumenty: umowę o pracę, aneksy, zakres obowiązków, dokumenty potwierdzające kwalifikacje, regulamin wynagradzania, pismo z błędnym współczynnikiem, paski płacowe oraz korespondencję z pracodawcą.
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce może wyglądać zakwestionowanie podpisanego dokumentu, gdy błąd wpływa na wynagrodzenie albo czas trwania zobowiązania.
Pielęgniarka podpisała aneks przygotowany przez dział kadr. Po kilku dniach zauważyła, że w aneksie wpisano niższy współczynnik niż ten, który wynikał z kwalifikacji wymaganych na jej stanowisku. Złożyła pracodawcy pisemne oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych podpisu w części dotyczącej wynagrodzenia oraz wezwała do przeliczenia pensji. Pracodawca, po sprawdzeniu akt osobowych i regulaminu wynagradzania, skorygował aneks i wypłacił wyrównanie.
Pracownik administracyjny otrzymał porozumienie zmieniające z nową stawką wynagrodzenia. Podpisał dokument, ponieważ był przekonany, że wpisana kwota odpowiada wcześniejszym ustaleniom. Po otrzymaniu pierwszej wypłaty stwierdził, że kwota jest niższa. W piśmie do pracodawcy wskazał, że działał pod wpływem błędu co do treści porozumienia i zażądał korekty. Spór dotyczył już nie samego faktu podpisu, lecz tego, czy błąd był istotny i czy pracodawca mógł go łatwo zauważyć.
Pracownica podpisała dokument, który w praktyce był tylko potwierdzeniem odbioru informacji o podwyżce. Po wykryciu nieprawidłowego współczynnika nie musiała wykazywać, że skutecznie zmieniono jej umowę o pracę. Wystarczyło, że zażądała sprostowania informacji płacowej oraz wypłaty wynagrodzenia w wysokości wynikającej z przepisów i prawidłowego zaszeregowania.
Można zakwestionować skutki podpisu, jeżeli został złożony pod wpływem istotnego błędu. Trzeba złożyć pracodawcy pisemne oświadczenie i wyjaśnić, na czym polegał błąd oraz dlaczego dokument nie zostałby podpisany przy prawidłowych danych.
W razie błędu termin wynosi rok od jego wykrycia. Nie oznacza to jednak, że warto czekać. Im szybciej pracownik zareaguje, tym łatwiej wykazać, że nie akceptował błędnych warunków.
Jeżeli z przepisów i prawidłowego zaszeregowania wynika wyższe ustawowe minimum, sam podpis nie powinien pozbawiać pracownika należnego wynagrodzenia. Sporne może być jednak to, do której grupy pracownik powinien zostać przypisany.
Nie. Najpierw warto złożyć pisemne oświadczenie i wezwanie do korekty wynagrodzenia. Dopiero gdy pracodawca odmówi albo nie odpowie, można rozważyć skargę do PIP albo pozew o zapłatę wyrównania.
Przydatne będą: umowa o pracę, aneksy, zakres obowiązków, dokumenty potwierdzające kwalifikacje, regulamin wynagradzania, podpisane oświadczenie lub porozumienie, paski wynagrodzeń i korespondencja z pracodawcą.
Podpisanie dokumentu z nieprawidłowym współczynnikiem pracy nie musi oznaczać definitywnej akceptacji niższego wynagrodzenia. Jeżeli doszło do istotnego błędu, należy pisemnie uchylić się od skutków prawnych podpisanego oświadczenia i zażądać korekty. Równolegle warto powołać się na przepisy prawa pracy, ponieważ postanowienia mniej korzystne niż ustawowe standardy nie powinny obniżać należnego pracownikowi wynagrodzenia.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
3. Ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, Dz.U. 2017 poz. 1473
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie...
>> więcej informacji