Ciągłość zwolnienia lekarskiego a okres zasiłkowy

Pani Weronika najpierw przebywała na zwolnieniu lekarskim od lekarza ogólnego, następnie bezpośrednio na L4 od chirurga. To zwolnienie zakończyło się w piątek. W sobotę i niedzielę nie miała wystawionego zwolnienia, a od poniedziałku otrzymała kolejne L4 od psychiatry. Pracodawca poinformował ją, że okres zasiłkowy się kończy, ponieważ wszystkie zwolnienia są sumowane. Pytanie brzmi: czy dwudniowa przerwa weekendowa i inna jednostka chorobowa powodują rozpoczęcie nowego okresu zasiłkowego?

Okres zasiłkowy przy zwolnieniu lekarskim

Zasiłek chorobowy przysługuje za czas niezdolności do pracy, ale tylko przez ustawowo określony okres. Zgodnie z art. 8 ustawy zasiłkowej okres ten wynosi co do zasady 182 dni. Dłuższy, 270-dniowy okres zasiłkowy dotyczy sytuacji, gdy niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą albo przypada w trakcie ciąży.

Przy ustalaniu okresu zasiłkowego nie patrzy się wyłącznie na to, ilu lekarzy wystawiało zwolnienia albo czy na kolejnych e-ZLA wpisano tę samą przyczynę medyczną. Decydujące są przepisy o wliczaniu okresów niezdolności do pracy oraz długość przerwy między zwolnieniami.

Aktualnie art. 9 ustawy zasiłkowej stanowi, że do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Wlicza się także poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni.

To ważna zmiana w stosunku do starszych interpretacji. Dziś przy przerwie do 60 dni zasadniczo nie ma znaczenia, czy kolejne L4 dotyczy tej samej, czy innej choroby. Inna jednostka chorobowa sama w sobie nie powoduje rozpoczęcia nowego okresu zasiłkowego.

Czy weekend bez L4 przerywa okres zasiłkowy?

Weekend bez zwolnienia lekarskiego oznacza przerwę w orzeczonej niezdolności do pracy, ale nie zawsze oznacza rozpoczęcie nowego okresu zasiłkowego. Jeżeli przerwa trwała tylko sobotę i niedzielę, a kolejne L4 rozpoczęło się od poniedziałku, przerwa nie przekroczyła 60 dni. W takim przypadku wcześniejsze i kolejne okresy choroby co do zasady należy zsumować w jednym okresie zasiłkowym.

Nie ma znaczenia, że sobota i niedziela były dla pracownika dniami wolnymi od pracy. Dla ustalenia okresu zasiłkowego liczy się kalendarzowa przerwa między okresami niezdolności do pracy, a nie to, czy w te dni pracownik miał zgodnie z rozkładem świadczyć pracę.

W sprawie podobnej do sytuacji pani Weroniki pracodawca może więc prawidłowo sumować wcześniejsze zwolnienia z kolejnym L4, mimo że zwolnienie od psychiatry zostało wystawione po weekendzie i dotyczy innej przyczyny zdrowotnej. Odmienna ocena byłaby możliwa przede wszystkim wtedy, gdy przerwa między okresami niezdolności do pracy była dłuższa niż 60 dni albo gdy zastosowanie ma szczególny wyjątek przewidziany w ustawie.

Ta sama czy inna choroba a ciągłość zwolnienia

Przed zmianą przepisów duże znaczenie miało to, czy kolejna niezdolność do pracy była spowodowana tą samą chorobą. Obecnie zasada jest prostsza: jeżeli przerwa między zwolnieniami nie przekroczyła 60 dni, wcześniejsze okresy niezdolności do pracy wlicza się do jednego okresu zasiłkowego niezależnie od przyczyny choroby.

Oznacza to, że zmiana lekarza, specjalizacji lekarza albo rozpoznania medycznego nie wystarczy do rozpoczęcia nowego okresu zasiłkowego. Pracownik nie uzyskuje nowego limitu 182 dni tylko dlatego, że najpierw chorował ortopedycznie, a później psychiatrycznie.

W praktyce znaczenie mogą mieć jednak oznaczenia na zaświadczeniu lekarskim, w tym kody a i b. Kod B wskazuje na niezdolność do pracy przypadającą w czasie ciąży, co może wpływać zarówno na długość okresu zasiłkowego, jak i na wyjątek dotyczący niewliczania wcześniejszych okresów sprzed przerwy nie dłuższej niż 60 dni.

Jeżeli po przerwie nieprzekraczającej 60 dni nowa niezdolność do pracy wystąpi w trakcie ciąży, wcześniejszych okresów niezdolności do pracy przypadających przed tą przerwą nie wlicza się do okresu zasiłkowego. To ustawowy wyjątek, który trzeba odróżnić od zwykłej zmiany jednostki chorobowej.

Kiedy rozpoczyna się nowy okres zasiłkowy?

Nowy okres zasiłkowy rozpoczyna się przede wszystkim wtedy, gdy między kolejnymi okresami niezdolności do pracy wystąpiła przerwa dłuższa niż 60 dni. Przerwa dokładnie 60-dniowa nie wystarczy, ponieważ ustawa mówi o przerwie, która nie przekracza 60 dni. Dopiero 61 dni przerwy powoduje, że wcześniejsze okresy niezdolności do pracy nie są doliczane do nowego okresu zasiłkowego.

W praktyce trzeba liczyć pełne dni kalendarzowe między końcem jednego zwolnienia a początkiem kolejnego. Jeżeli L4 kończy się w piątek, a następne rozpoczyna się w poniedziałek, przerwa wynosi dwa dni. To zdecydowanie za mało, aby otworzyć nowy okres zasiłkowy.

Trzeba też pamiętać, że do okresu zasiłkowego wlicza się zarówno dni, za które pracownik otrzymuje zasiłek chorobowy, jak i okresy wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę. Dla limitu 182 lub 270 dni nie ma znaczenia, że przez pierwszą część choroby świadczenie wypłacał pracodawca, a dopiero później ZUS.

Odrębnie należy analizować sytuację osób, których niezdolność do pracy powstała po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, np. po zakończeniu zatrudnienia. W takim przypadku zasiłek chorobowy przysługuje co do zasady nie dłużej niż przez 91 dni, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie, m.in. dla gruźlicy i ciąży.

Co po wyczerpaniu okresu zasiłkowego?

Jeżeli pracownik wykorzystał cały okres zasiłkowy, a nadal jest niezdolny do pracy, może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne. Zgodnie z art. 18 ustawy zasiłkowej przysługuje ono wtedy, gdy dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Świadczenie rehabilitacyjne może być przyznane na okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, ale nie dłużej niż na 12 miesięcy. O przyznaniu świadczenia rozstrzyga ZUS, a podstawą jest ocena lekarza orzecznika ZUS. Jeżeli ubezpieczony nie zgadza się z orzeczeniem, może skorzystać ze sprzeciwu na zasadach przewidzianych w procedurze ZUS.

Wniosek o świadczenie rehabilitacyjne nie przesądza jeszcze, że pracodawca prawidłowo wyliczył okres zasiłkowy. Jeżeli pracownik uważa, że limit został ustalony błędnie, powinien zebrać daty wszystkich zwolnień, sprawdzić długość przerw oraz ustalić, czy występowały okoliczności szczególne, np. ciąża, gruźlica albo choroba po ustaniu ubezpieczenia.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak zasady liczenia okresu zasiłkowego działają w typowych sytuacjach pracowniczych.

FAQ

Czy dwa dni przerwy między L4 rozpoczynają nowy okres zasiłkowy?

Nie. Dwudniowa przerwa nie rozpoczyna nowego okresu zasiłkowego, ponieważ nie przekracza 60 dni. Poprzednie i kolejne zwolnienia co do zasady należy zsumować.

Czy inna choroba po przerwie do 60 dni daje nowe 182 dni zasiłku?

Co do zasady nie. Aktualne przepisy nakazują wliczać poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa nie przekroczyła 60 dni, niezależnie od przyczyny choroby.

Czy przerwa równa 60 dni wystarczy do rozpoczęcia nowego okresu?

Nie. Przerwa równa 60 dni nadal mieści się w ustawowym limicie. Nowy okres zasiłkowy rozpoczyna się zasadniczo po przerwie dłuższej niż 60 dni, czyli od 61. dnia przerwy.

Czy okres wynagrodzenia chorobowego wlicza się do 182 dni?

Tak. Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy orzeczonej niezdolności do pracy, za które pracownik otrzymuje wynagrodzenie chorobowe oraz zasiłek chorobowy.

Kiedy warto kwestionować wyliczenie okresu zasiłkowego?

Warto to zrobić, gdy pracodawca albo ZUS pominął przerwę dłuższą niż 60 dni, nie uwzględnił ciąży, błędnie ustalił daty zwolnień albo zastosował limit 182 dni mimo okoliczności uzasadniających okres 270 dni.

Podsumowanie

Ciągłość zwolnienia lekarskiego trzeba dziś oceniać przede wszystkim przez pryzmat art. 8 i art. 9 ustawy zasiłkowej. Najważniejsze jest to, czy kolejne okresy niezdolności do pracy są nieprzerwane albo czy przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Jeżeli przerwa była krótsza lub równa 60 dni, okresy L4 co do zasady sumują się w jednym okresie zasiłkowym, nawet gdy przyczyna choroby jest inna.

W opisanej sytuacji dwudniowa przerwa weekendowa nie powoduje rozpoczęcia nowego okresu zasiłkowego. Jeżeli nie zachodzi wyjątek dotyczący ciąży ani inna szczególna okoliczność, pracodawca może zsumować wcześniejsze zwolnienia z kolejnym L4 i ustalić, że okres zasiłkowy dobiega końca.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - ISAP Sejm
2. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Prawo do zasiłku chorobowego i okres przysługiwania - ZUS
3. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego i okres przysługiwania - ZUS

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.