Umowa-zlecenie a ryczałt 12% PIT

Czy przy wynagrodzeniu 135 zł można zastosować ryczałt?

W opisanym przypadku zleceniobiorca przepracował 9 godzin, a wynagrodzenie wyniosło 135 zł brutto. Nie oznacza to jednak automatycznie, że można pobrać podatek zryczałtowany. Decydujące znaczenie ma nie tylko kwota faktycznej wypłaty, lecz także sposób określenia należności w umowie.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zryczałtowany podatek dochodowy stosuje się do określonych przychodów z działalności wykonywanej osobiście, w tym do umów-zleceń, jeżeli suma należności określonych w umowie lub umowach z osobą niebędącą pracownikiem płatnika, z tego samego tytułu, nie przekracza miesięcznie od tego samego płatnika kwoty 200 zł.

Jeżeli umowa przewiduje stawkę godzinową 15 zł i maksymalnie 20 godzin w miesiącu, to wynagrodzenie nie jest określone jako stała należność 135 zł. Jest ono zmienne i zależy od faktycznej liczby godzin. Dodatkowo maksymalna miesięczna wartość wynikająca z umowy może wynieść 300 zł. W takiej konstrukcji umowy ryczałt nie powinien być stosowany.

Kiedy ryczałt od umowy-zlecenia jest dopuszczalny?

Ryczałt może być zastosowany, gdy z umowy wynika konkretna kwota należności, a nie jedynie sposób jej obliczenia. Przykładowo, jeśli strony zawarły umowę na jednorazowe wykonanie czynności za stałe wynagrodzenie 180 zł brutto, a zleceniobiorca nie jest pracownikiem płatnika, zastosowanie ryczałtu może być prawidłowe.

Ważne jest również to, że limit 200 zł ocenia się w odniesieniu do należności z tego samego tytułu od tego samego płatnika w danym miesiącu. Jeżeli w tym samym miesiącu zawarto kilka podobnych umów z tą samą osobą, trzeba uwzględnić ich łączną miesięczną wartość. Jeżeli przekracza ona 200 zł, ryczałt nie ma zastosowania.

Nie należy natomiast sumować wynagrodzeń z wielu miesięcy tylko dlatego, że umowa trwa dłużej. Istotne jest miesięczne przekroczenie limitu oraz to, czy należność jest w umowie określona w sposób pozwalający zastosować art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT.

Dlaczego stawka godzinowa zwykle wyklucza ryczałt?

Przy stawce godzinowej ostateczna należność powstaje dopiero po ustaleniu liczby godzin wykonania zlecenia. Nawet jeżeli w danym miesiącu wynagrodzenie wyniesie mniej niż 200 zł, nie jest to kwota z góry określona w umowie jako należność za wykonanie zlecenia. Jest to wynik późniejszego rozliczenia czasu pracy.

W praktyce organy podatkowe co do zasady wymagają, aby kwota objęta ryczałtem była jednoznacznie wskazana w umowie. Sformułowania takie jak "15 zł za godzinę", "do 20 godzin miesięcznie" albo "według faktycznie przepracowanego czasu" wskazują na wynagrodzenie zmienne, a nie na stałą należność nieprzekraczającą 200 zł.

Jak rozliczyć taką umowę na zasadach ogólnych?

Jeżeli ryczałt nie ma zastosowania, płatnik powinien pobrać zaliczkę na podatek dochodowy na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 41 ustawy o PIT. W uproszczeniu oznacza to ustalenie przychodu, uwzględnienie potrącanych składek na ubezpieczenia społeczne, zastosowanie kosztów uzyskania przychodu, a następnie obliczenie zaliczki według właściwej stawki podatkowej.

Standardowe koszty uzyskania przychodu przy umowie-zleceniu wynoszą zasadniczo 20% przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika składki na ubezpieczenia społeczne. W niektórych przypadkach mogą wchodzić w grę inne zasady, na przykład przy prawach autorskich, ale wymaga to spełnienia dodatkowych warunków.

Od 2022 r. składka zdrowotna co do zasady nie pomniejsza podatku dochodowego. Dlatego nie należy stosować starych schematów rozliczeń, w których część składki zdrowotnej odliczano od podatku. Trzeba także uwzględnić prawidłowo złożone oświadczenia podatnika, jeżeli wpływają na obliczenie zaliczki.

Ryczałt a informacje podatkowe płatnika

Wybór sposobu opodatkowania wpływa również na obowiązki informacyjne. Jeżeli płatnik pobiera zaliczkę na zasadach ogólnych, przychód zleceniobiorcy zasadniczo wykazuje się w informacji PIT-11. Zleceniobiorca uwzględnia taki przychód w swoim rozliczeniu rocznym.

Jeżeli natomiast prawidłowo pobrano zryczałtowany podatek z art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT, podatku tego nie rozlicza się w zeznaniu rocznym zleceniobiorcy na zasadach ogólnych. Płatnik wykazuje pobrany ryczałt w deklaracji PIT-8AR składanej do urzędu skarbowego.

Odpowiedź na pytanie

Tak, w opisanej sytuacji stanowisko, że nie należy stosować ryczałtu, jest prawidłowe. Umowa nie przewiduje stałej należności do 200 zł, lecz stawkę godzinową i maksymalny miesięczny limit godzin. Wynagrodzenie 135 zł powstało dopiero po rozliczeniu faktycznie przepracowanych 9 godzin.

W konsekwencji zleceniodawca powinien rozliczyć wypłatę na zasadach ogólnych, a więc pobrać zaliczkę PIT z uwzględnieniem właściwych składek i kosztów uzyskania przychodu. Dodatkowo warto zweryfikować, czy zastosowana w umowie stawka godzinowa odpowiada aktualnym wymogom dotyczącym minimalnej stawki godzinowej dla zleceń, jeżeli przepisy te mają zastosowanie do danej umowy.

FAQ

Czy liczy się kwota faktycznie wypłacona, czy kwota z umowy?

Najważniejsze jest to, czy należność została określona w umowie lub umowach i czy nie przekracza miesięcznie 200 zł od tego samego płatnika. Jeżeli wynagrodzenie wynika ze stawki godzinowej, faktyczna wypłata poniżej 200 zł zwykle nie wystarcza do zastosowania ryczałtu.

Czy przy ryczałcie stosuje się koszty uzyskania przychodu?

Nie. Podatek zryczałtowany pobiera się od przychodu. Nie pomniejsza się go o standardowe koszty uzyskania przychodu, dlatego ryczałt bywa mniej korzystny dla zleceniobiorcy niż rozliczenie na zasadach ogólnych.

Czy zleceniobiorca dostanie PIT-11 przy podatku zryczałtowanym?

Co do zasady nie w zakresie przychodu opodatkowanego ryczałtem z art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT. Płatnik wykazuje taki podatek w PIT-8AR, a nie w PIT-11 przekazywanym zleceniobiorcy.

Czy umowa z własnym pracownikiem może być rozliczona ryczałtem do 200 zł?

Nie na podstawie omawianej regulacji. Przepis dotyczy osoby niebędącej pracownikiem płatnika. Jeżeli zlecenie zawarto z własnym pracownikiem, trzeba zastosować właściwe zasady rozliczenia dla takiego przypadku.

Czy trzeba sprawdzać minimalną stawkę godzinową?

Tak, jeżeli dana umowa-zlecenie podlega przepisom o minimalnej stawce godzinowej. Wysokość tej stawki zmienia się, dlatego przed wypłatą warto sprawdzić aktualną wartość i wyjątki przewidziane w przepisach.

Podsumowanie

W umowie-zleceniu rozliczanej według stawki godzinowej nie należy stosować ryczałtu tylko dlatego, że w danym miesiącu wypłata była niższa niż 200 zł. Ryczałt jest dopuszczalny przede wszystkim wtedy, gdy umowa określa stałą należność, a suma należności z tego samego tytułu od tego samego płatnika nie przekracza miesięcznie 200 zł.

W opisanym stanie faktycznym należy pobrać zaliczkę PIT na zasadach ogólnych. Płatnik powinien prawidłowo ustalić podstawę opodatkowania, składki, koszty uzyskania przychodu oraz późniejsze obowiązki informacyjne.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 30 ust. 1 pkt 5a oraz art. 41.

2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.