Umowa zlecenie - brak wynagrodzenia i odsetki

Brak wynagrodzenia z umowy zlecenia - od czego zacząć?

Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną, a nie umową o pracę. Nie oznacza to jednak, że zleceniobiorca jest pozbawiony ochrony. Jeżeli wykonał umówione czynności, a z umowy albo z okoliczności nie wynika, że zlecenie było nieodpłatne, przysługuje mu wynagrodzenie. Wynika to z art. 735 Kodeksu cywilnego.

W pierwszej kolejności trzeba sprawdzić trzy kwestie: co dokładnie przewidywała umowa, kiedy wynagrodzenie miało zostać wypłacone oraz czy zleceniobiorca może wykazać wykonanie zlecenia. Dowodem może być sama umowa, korespondencja e-mail lub SMS, harmonogram akcji, potwierdzenie obecności, raport z wykonania czynności, faktura lub rachunek, zdjęcia, świadkowie oraz potwierdzenie podania numeru rachunku bankowego.

Jeżeli umowa przewidywała zapłatę w ciągu 14 dni od przekazania numeru konta, termin płatności należy liczyć zgodnie z tym postanowieniem. Po jego upływie zleceniodawca pozostaje w opóźnieniu, a zleceniobiorca może żądać zapłaty należności głównej oraz odsetek.

Kiedy wynagrodzenie z umowy zlecenia staje się wymagalne?

Najważniejsze znaczenie ma treść umowy. Strony mogą ustalić konkretny dzień płatności, termin liczony od wykonania zlecenia, termin liczony od dostarczenia rachunku albo od przekazania numeru rachunku bankowego. Jeżeli taki termin upłynął, zleceniodawca powinien zapłacić bez dodatkowych warunków, chyba że z umowy wynikał obowiązek przedstawienia określonych dokumentów i zleceniobiorca go nie wykonał.

Jeżeli umowa nie określa terminu zapłaty, zastosowanie ma art. 744 Kodeksu cywilnego. Zasadą jest wtedy zapłata po wykonaniu zlecenia, chyba że z umowy albo przepisów szczególnych wynika co innego. Przy umowach trwających dłużej niż miesiąc trzeba też pamiętać o przepisach o minimalnej stawce godzinowej - wypłata wynagrodzenia w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej powinna następować co najmniej raz w miesiącu.

W 2026 r. minimalna stawka godzinowa dla objętych nią umów zlecenia i umów o świadczenie usług wynosi 31,40 zł brutto. Nie każda umowa cywilnoprawna będzie nią objęta, dlatego w razie wątpliwości trzeba sprawdzić rodzaj umowy, sposób wykonywania zlecenia oraz ewentualne wyjątki przewidziane w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Czy można żądać odsetek za opóźnienie?

Tak. Zgodnie z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia. Nie trzeba wykazywać szkody i nie ma znaczenia, czy opóźnienie powstało z winy zleceniodawcy.

Jeżeli strony nie ustaliły własnej stopy odsetek za opóźnienie, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie. Zgodnie z art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego ich wysokość jest równa sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Przy stopie referencyjnej NBP 3,75% daje to 9,25% w skali roku. Stawkę zawsze warto sprawdzić na dzień naliczania odsetek, ponieważ zmienia się wraz ze stopą referencyjną NBP.

Odsetki liczy się od dnia następującego po dniu, w którym wynagrodzenie powinno zostać wypłacone, do dnia zapłaty. Jeżeli zleceniodawca zapłaci tylko wynagrodzenie główne, nadal można dochodzić samych odsetek za okres opóźnienia.

Jak wezwać zleceniodawcę do zapłaty?

Przed skierowaniem sprawy do sądu warto wysłać wezwanie do zapłaty. Nie zawsze jest ono warunkiem naliczania odsetek, ale w praktyce pomaga wykazać, że zleceniobiorca próbował rozwiązać sprawę polubownie. Wezwanie najlepiej wysłać listem poleconym, e-mailem z potwierdzeniem doręczenia albo w inny sposób pozwalający udowodnić, że zleceniodawca je otrzymał.

W wezwaniu należy wskazać: strony umowy, datę i przedmiot zlecenia, kwotę zaległego wynagrodzenia, termin wymagalności, numer rachunku do zapłaty, wysokość naliczanych odsetek oraz dodatkowy krótki termin zapłaty, na przykład 7 dni. Warto dołączyć kopię umowy, rachunku, faktury albo innego dokumentu potwierdzającego należność.

Jeżeli zleceniodawca odpowiada jedynie ogólnymi zapewnieniami, że pieniądze "niedługo będą", nie przerywa to automatycznie opóźnienia. Dla bezpieczeństwa należy domagać się konkretnej daty przelewu albo pisemnego uznania długu.

Gdzie dochodzić zapłaty z umowy zlecenia?

Jeżeli mimo wezwania zleceniodawca nie płaci, podstawową drogą jest pozew o zapłatę do sądu cywilnego. W prostych sprawach, gdy roszczenie wynika z dokumentów i jest wymagalne, można rozważyć pozew w postępowaniu upominawczym albo elektronicznym postępowaniu upominawczym. W pozwie można żądać wynagrodzenia, odsetek oraz zwrotu kosztów procesu.

Państwowa Inspekcja Pracy może mieć znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy chodzi o naruszenie przepisów o minimalnej stawce godzinowej albo gdy umowa zlecenia w rzeczywistości była wykonywana jak umowa o pracę. Jeżeli spór dotyczy wyłącznie niewypłaconej kwoty z typowej umowy cywilnoprawnej, PIP nie zastąpi pozwu o zapłatę.

W przypadku niskich kwot często wystarczające jest dobrze przygotowane wezwanie do zapłaty. Gdy zleceniodawca unika kontaktu, kwestionuje wykonanie zlecenia albo potrąca nieuzgodnione kary, warto przed pozwem uporządkować dowody i precyzyjnie obliczyć żądanie.

Czy oprócz odsetek można żądać odszkodowania?

Odsetki za opóźnienie należą się niezależnie od szkody. Odszkodowanie jest czymś dodatkowym i wymaga wykazania konkretnych przesłanek: naruszenia umowy, szkody, wysokości tej szkody oraz związku przyczynowego między opóźnieniem a szkodą. Nie wystarczy samo poczucie niesprawiedliwości albo niedogodność związana z oczekiwaniem na pieniądze.

Odszkodowanie może wchodzić w grę na przykład wtedy, gdy zleceniobiorca z powodu opóźnienia poniósł udokumentowane koszty, których nie poniósłby przy terminowej zapłacie. Każdy taki przypadek wymaga jednak indywidualnej oceny, bo w typowych sprawach najczęściej dochodzi się wynagrodzenia i odsetek.

Przedawnienie roszczenia o wynagrodzenie z umowy zlecenia

Z dochodzeniem zapłaty nie warto zwlekać. W przypadku zlecenia istotny może być art. 751 Kodeksu cywilnego, który przewiduje dwuletni termin przedawnienia dla określonych roszczeń o wynagrodzenie za spełnione czynności, zwłaszcza gdy przysługują osobom stale albo zawodowo trudniącym się czynnościami danego rodzaju. W innych sytuacjach mogą mieć zastosowanie ogólne terminy przedawnienia z art. 118 Kodeksu cywilnego.

Przedawnienie nie oznacza, że dług automatycznie znika, ale po upływie terminu dłużnik może skutecznie uchylić się od zapłaty. Dlatego najlepiej wysłać wezwanie do zapłaty od razu po upływie terminu płatności, a w razie braku reakcji nie odkładać pozwu.

FAQ

Czy odsetki za opóźnienie należą się automatycznie?

Tak, odsetki należą się za sam fakt opóźnienia w zapłacie świadczenia pieniężnego. Nie trzeba wykazywać szkody ani winy zleceniodawcy, ale trzeba umieć ustalić termin, od którego zapłata była wymagalna.

Od kiedy liczyć odsetki przy umowie zlecenia?

Co do zasady od dnia następnego po terminie płatności. Jeżeli umowa przewidywała zapłatę do 14 dni od przekazania numeru konta, odsetki można liczyć od dnia następnego po upływie tego terminu, o ile zleceniobiorca wykonał wymagane czynności.

Czy trzeba czekać z żądaniem odsetek do dnia zapłaty wynagrodzenia?

Nie. Odsetek można żądać już w wezwaniu do zapłaty i w pozwie. Jeżeli wynagrodzenie zostanie zapłacone później, można dokładnie obliczyć odsetki za zamknięty okres od dnia opóźnienia do dnia zapłaty.

Czy sprawę o niezapłacone zlecenie zgłasza się do sądu pracy?

Typowa umowa zlecenia jest sprawą cywilną, więc roszczenia o zapłatę dochodzi się przed sądem cywilnym. Sąd pracy może mieć znaczenie wtedy, gdy zleceniobiorca twierdzi, że w rzeczywistości wykonywał pracę jak pracownik i żąda ustalenia stosunku pracy.

Czy zleceniodawca może odmówić zapłaty, bo nie ma pieniędzy?

Nie. Brak środków po stronie zleceniodawcy nie znosi obowiązku zapłaty. Może natomiast utrudnić faktyczne odzyskanie pieniędzy, dlatego przy dłuższej zwłoce warto szybko podjąć działania, zanim odzyskanie należności stanie się trudniejsze.

Podsumowanie

Przy braku zapłaty z umowy zlecenia najważniejsze jest ustalenie terminu wymagalności wynagrodzenia i zabezpieczenie dowodów wykonania zlecenia. Jeżeli termin minął, zleceniobiorca może żądać wynagrodzenia oraz odsetek ustawowych za opóźnienie. Najpierw warto wysłać konkretne wezwanie do zapłaty, a w razie braku reakcji przygotować pozew o zapłatę. Gdy problem dotyczy minimalnej stawki godzinowej albo pozornej umowy zlecenia, dodatkowo należy rozważyć działania przed Państwową Inspekcją Pracy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności art. 735, art. 744, art. 751 i art. 481 - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę - Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1679
3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. - Dz.U. 2025 poz. 1242
4. Podstawowe stopy procentowe NBP - Narodowy Bank Polski

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.