Zwolnienie grupowe a 4 lata do emerytury
• Autor: Łukasz Obrał
W zakładzie mojej mamy szykują się zwolnienia grupowe. Mama obawia się, że obejmą i ją. W kwietniu skończy 56 lat i będzie miała 28 lat pracy. Czy obejmuje ją ochrona przed takim zwolnieniem i czy takie zwolnienie może być doręczone w czasie zwolnienia lekarskiego?
.jpg)
Wypowiedzenie umowy w okresie przedemertalnym
Według art. 39 Kodeksu pracy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Ponieważ wiek emerytalny dla kobiet wynosi 60 lat, od kwietnia mama będzie podlegała szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę z art. 39 K.p.
Natomiast według art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ze zm.) w okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy pracownika, o którym mowa w art. 39 K.p., pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy.
Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy powoduje obniżenie wynagrodzenia, to pracownikom przysługuje do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy (art. 5 ust. 6 ustawy).
Według art. 5 ust. 4 ustawy wypowiedzenie pracownikom warunków pracy i płacy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 K.p., jest dopuszczalne niezależnie od okresu trwania urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy (np. podczas zwolnienia lekarskiego).
Ochrona przedemerytalna
Według art. 41 K.p. pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Jeżeli więc zwolnienia grupowe w przedsiębiorstwie mamy nastąpią po ukończeniu przez nią 56 lat, to wówczas nie będzie mogła być zwolniona. Pracodawca będzie jej mógł wypowiedzieć jedynie warunki pracy i płacy.
Ochrona przedemerytalna nie obowiązuje w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 411 § 1 K.p.).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników przy wypowiadaniu pracownikom stosunków pracy w ramach grupowego zwolnienia nie stosuje się art. 38 i 41 K.p.
Natomiast według ust. 3 art. 5 ustawy wypowiedzenie pracownikom stosunków pracy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 K.p. (usprawiedliwiona nieobecność w pracy), jest dopuszczalne w czasie urlopu trwającego co najmniej 3 miesiące, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli upłynął już okres uprawniający pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Jeżeli zwolnienia grupowe rozpoczną się przed objęciem mamy ochroną z art. 39 K.p., to wówczas pracodawca nie będzie mógł wypowiedzieć mamie umowę o pracę w czasie zwolnienia lekarskiego, chyba że upłynie okres uprawniający pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (dłużej niż łączny okres pobierania wynagrodzenia i zasiłku z tytułu niezdolności do pracy oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące, jeżeli pracownik jest zatrudniony u danego pracodawcy ponad 6 miesięcy).
Przykłady
Zwolnienie grupowe na chwilę przed ochroną
Pani Jolanta, pracownica administracji, miała w marcu 55 lat i 11 miesięcy oraz 30 lat stażu pracy. W jej zakładzie ogłoszono zamiar przeprowadzenia zwolnień grupowych w lutym, a same wypowiedzenia miały być wręczane w kwietniu. Gdy dostała wypowiedzenie, była już po 56. urodzinach — czyli objęta ochroną przedemerytalną z art. 39 K.p. Pracodawca nie mógł jej już zwolnić, ale wypowiedział jej warunki płacy, obniżając wynagrodzenie. Zgodnie z przepisami, pani Jolanta otrzymuje obecnie dodatek wyrównawczy.
Zwolnienie w trakcie zwolnienia lekarskiego
Pan Krzysztof, pracownik fizyczny, był w trakcie dłuższego zwolnienia lekarskiego z powodu kontuzji. Gdy zakład pracy ogłosił redukcję zatrudnienia, zastanawiał się, czy pracodawca może wręczyć mu wypowiedzenie, mimo że przebywa na L4. Ponieważ miał dopiero 55 lat i nie był objęty ochroną przedemerytalną, a zwolnienia odbywały się w trybie grupowym, pracodawca mógł doręczyć mu wypowiedzenie nawet w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności.
Likwidacja zakładu i utrata ochrony
Pani Barbara zbliżała się do emerytury — miała 58 lat i ponad 35 lat stażu. Gdy zakład ogłosił likwidację, była przekonana, że jako pracownica chroniona z art. 39 K.p. nie może zostać zwolniona. Niestety, zgodnie z art. 411 § 1 K.p., ochrona przedemerytalna nie obowiązuje w razie likwidacji pracodawcy. W efekcie pani Barbara, mimo ochrony, otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę.
Podsumowanie
Zbliżający się wiek emerytalny może zapewniać pracownikom szczególną ochronę przed wypowiedzeniem umowy o pracę, jednak nie zawsze gwarantuje pełne bezpieczeństwo. Przepisy przewidują wyjątki, zwłaszcza w przypadku zwolnień grupowych, likwidacji zakładu pracy czy nieobecności pracownika z powodów usprawiedliwionych. Choć po ukończeniu 56. roku życia kobieta z odpowiednim stażem pracy zyskuje ochronę przed rozwiązaniem stosunku pracy, pracodawca nadal może wypowiedzieć jej warunki zatrudnienia, a w określonych sytuacjach także wręczyć wypowiedzenie podczas zwolnienia lekarskiego. Dlatego tak ważne jest zrozumienie niuansów prawnych i śledzenie terminu nabycia ochrony wynikającej z art. 39 Kodeksu pracy.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz indywidualnej porady prawnej w sprawie zwolnień, ochrony przedemerytalnej lub swoich praw jako pracownika? Skorzystaj z naszej pomocy prawnej online – szybko, dyskretnie i bez wychodzenia z domu. Doświadczeni prawnicy odpowiedzą na Twoje pytania, przeanalizują Twoją sytuację i pomogą Ci znaleźć najlepsze rozwiązanie. Wejdź na ePorady24.pl i uzyskaj profesjonalne wsparcie już dziś.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Łukasz Obrał
Mgr prawa, absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Rzeszowskiego. Od 2004 r. zatrudniony w jednostce pomocy społecznej na stanowisku podinspektora prawnika. Zajmuje się udzielaniem porad w zakresie prawa rodzinnego, cywilnego, pracy, karnego, zabezpieczeń społecznych.
.jpg "Zwolnienie grupowe")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Czy muszę świadczyć przeciwko pracodawcy w sprawie o mobbing?
» Urlop rodzicielski przy pracy w kilku szkołach, czy ZUS może wstrzymać świadczenie
» Czy pracodawca może zabronić wnoszenia prywatnego telefonu do pracy
» Likwidacja darmowego transportu do pracy, czy to zgodne z prawem
» Zwolnienie pracownicy na urlopie wychowawczym, kiedy można wypowiedzieć umowę
Kodeks pracy
