• Stan prawny na: 2026-08-27
Pracownik wezwany na policję jako świadek ma prawo do zwolnienia od pracy na czas niezbędny do stawienia się na wezwanie. Co do zasady za ten czas nie zachowuje wynagrodzenia od pracodawcy, chyba że korzystniejsze zasady wynikają z przepisów obowiązujących u pracodawcy.
Jeżeli z powodu stawiennictwa pracownik traci zarobek, może żądać jego zwrotu od właściwego organu. W sprawie karnej trzeba wykazać utratę zarobku, a wniosek o należności świadka złożyć zasadniczo w terminie 3 dni od zakończenia czynności.
Tak. Jeżeli pracownik został wezwany do osobistego stawienia się na policję, pracodawca ma obowiązek zwolnić go od pracy na czas niezbędny do stawienia się na wezwanie. Wynika to z § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.
Przepis obejmuje wezwanie m.in. przez organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, sąd, prokuraturę, policję albo organ prowadzący postępowanie w sprawach o wykroczenia. Wezwanie na przesłuchanie przez policję również mieści się w tej kategorii.
Istotne jest sformułowanie "na czas niezbędny". Pracownik nie uzyskuje automatycznie prawa do całego dnia wolnego. Zwolnienie powinno obejmować czas konieczny na dojazd, udział w czynności oraz powrót. Jeżeli po przesłuchaniu możliwy jest powrót do pracy i dalsze wykonywanie obowiązków, pracownik powinien wrócić do pracy.
Pan Jan pracuje od 8:00 do 16:00 i został wezwany na policję na godzinę 10:00. Przesłuchanie trwało do 11:15, a powrót do pracy zajął mu 45 minut. Pracodawca powinien zwolnić go na czas potrzebny na dojazd, udział w czynności i powrót, ale samo wezwanie nie daje automatycznie prawa do całego dnia wolnego.
Co do zasady nie. Zgodnie z art. 80 Kodeksu pracy wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wtedy, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Obowiązek zwolnienia pracownika na wezwanie policji nie oznacza więc automatycznie płatnego zwolnienia.
Pracownik może zachować wynagrodzenie, jeżeli przewidują to korzystniejsze przepisy prawa pracy obowiązujące u pracodawcy, np. układ zbiorowy pracy albo regulamin wynagradzania. Jeżeli takich regulacji nie ma, za czas niewykonywania pracy pracownik co do zasady nie zachowuje wynagrodzenia.
Nie należy mylić tej sytuacji z urlopem wypoczynkowym. Pracownik nie musi wykorzystywać urlopu po to, aby stawić się na urzędowe wezwanie. Jeżeli spełnione są warunki zwolnienia od pracy, pracodawca powinien zastosować właściwy tryb zwolnienia, a nie wymuszać wykorzystanie urlopu.
Pani Anna została wezwana jako świadek, a obowiązujący u jej pracodawcy regulamin wynagradzania przewidywał zachowanie prawa do wynagrodzenia za takie zwolnienie. Otrzymała więc normalne wynagrodzenie za czas nieobecności i nie poniosła z tego tytułu utraty zarobku.
Jeżeli termin stawiennictwa jest znany z wyprzedzeniem, pracownik powinien poinformować pracodawcę o przyczynie i przewidywanym czasie nieobecności. Rozporządzenie wskazuje jako dowód usprawiedliwiający nieobecność imienne wezwanie do osobistego stawienia się, zawierające adnotację potwierdzającą stawienie się pracownika.
Po zakończeniu przesłuchania warto więc zadbać o potwierdzenie stawiennictwa na wezwaniu. Jeżeli organ nie zamieścił adnotacji, najlepiej poprosić o jej dokonanie przed opuszczeniem jednostki albo uzyskać inne urzędowe potwierdzenie udziału w czynności.
Jeżeli pracownik otrzymał jedynie telefoniczną informację o potrzebie stawienia się, dla celów pracowniczych warto poprosić organ o pisemne wezwanie albo dokument potwierdzający termin i udział w czynności. Pozwala to uniknąć późniejszego sporu o prawidłowe usprawiedliwienie nieobecności.
Pracodawca kwestionuje zwolnienie albo sposób rozliczenia nieobecności?
Jeżeli spór dotyczy czasu zwolnienia, pomniejszenia wynagrodzenia, obowiązku wykorzystania urlopu albo dokumentów potwierdzających stawiennictwo, prawnik może ocenić konkretną sytuację i zasady obowiązujące u pracodawcy.
Sprawdź swoją sytuację z prawnikiem ›Jeżeli za czas zwolnienia pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia, § 16 ust. 2 rozporządzenia przewiduje wydanie przez pracodawcę zaświadczenia określającego wysokość utraconego wynagrodzenia. Dokument jest potrzebny do ubiegania się o rekompensatę od właściwego organu.
Zaświadczenie powinno wykazywać rzeczywistą wysokość utraconego wynagrodzenia. Przy jego ustalaniu znaczenie mogą mieć poszczególne składniki pensji, a w przypadku zmiennych składników płacy sposób obliczenia może wymagać dokładnego ustalenia danych z okresu przyjmowanego do obliczeń.
Jeżeli wezwanie dotyczy postępowania karnego, zastosowanie mają art. 618a i 618b Kodeksu postępowania karnego. Świadkowi przysługuje zwrot zarobku lub dochodu utraconego z powodu stawiennictwa na wezwanie sądu albo organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Policja prowadząca czynności w takim postępowaniu jest organem, przed którym świadek może zostać wezwany.
Utratę zarobku oraz jego wysokość trzeba należycie wykazać. W przypadku pracownika podstawowym dokumentem będzie zaświadczenie pracodawcy o utraconym wynagrodzeniu. Do wniosku warto dołączyć także wezwanie i potwierdzenie stawiennictwa.
Zgodnie z art. 618k Kodeksu postępowania karnego należności świadka przyznaje się na wniosek. Wniosek można zgłosić ustnie do protokołu albo złożyć na piśmie. Należność ustala i przyznaje sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze.
Wniosek składa się w terminie zawitym 3 dni od dnia zakończenia czynności z udziałem osoby uprawnionej do należności. Termin jest bardzo krótki, dlatego najbezpieczniej zgłosić żądanie od razu po przesłuchaniu albo niezwłocznie po uzyskaniu dokumentów od pracodawcy.
Utracony zarobek pracownika oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu należnego pracownikowi ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Jednocześnie art. 618b § 3 Kodeksu postępowania karnego ustanawia maksymalną dzienną wysokość należności równą 4,6% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe.
Ustawa budżetowa na 2026 r. określa tę kwotę bazową na 1935,26 zł. Po zastosowaniu wskaźnika 4,6% maksymalna dzienna należność za utracony zarobek wynosi w 2026 r. 89,02 zł. Jeżeli rzeczywista utrata zarobku była niższa, zwrot odpowiada wykazanej utracie. Jeżeli była wyższa, zastosowanie ma ustawowy limit.
Zwrot utraconego zarobku jest odrębną należnością od zwrotu kosztów podróży. Art. 618a Kodeksu postępowania karnego przewiduje zwrot rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania czynności. Na określonych zasadach możliwy jest również zwrot kosztów noclegu i utrzymania.
Wysokość poniesionych kosztów trzeba należycie wykazać, dlatego warto zachować bilety, rachunki i inne dokumenty potwierdzające wydatek. Jeżeli wezwanie dotyczy innego rodzaju postępowania niż postępowanie karne, zasady przyznawania należności należy ustalić według przepisów właściwych dla danego postępowania.
Wezwania organu procesowego nie należy lekceważyć. Jeżeli świadek bez usprawiedliwienia nie stawi się na wezwanie, mogą zostać zastosowane środki przewidziane w przepisach właściwego postępowania, w tym kara pieniężna, a w określonych sytuacjach także przymusowe doprowadzenie.
Jeżeli pracownik nie może się stawić z ważnej przyczyny, powinien jak najszybciej poinformować organ i odpowiednio udokumentować przeszkodę. Niezależnie od tego powinien również zawiadomić pracodawcę o przyczynie i przewidywanym czasie nieobecności.
Nie zawsze. Zwolnienie obejmuje czas niezbędny do stawienia się na wezwanie, udziału w czynności i powrotu. Cały dzień może być uzasadniony, jeżeli ze względu na godzinę przesłuchania, czas dojazdu albo organizację pracy wykonywanie pracy w pozostałej części dnia nie jest realnie możliwe.
Nie powinien wymuszać wykorzystania urlopu, jeżeli pracownik korzysta ze zwolnienia od pracy na podstawie urzędowego wezwania objętego § 6 rozporządzenia. Urlop może zostać wykorzystany dobrowolnie, ale nie jest warunkiem usprawiedliwienia nieobecności wynikającej z wezwania.
Nie zawsze. Świadek musi wykazać rzeczywistą utratę zarobku, a jednocześnie obowiązuje ustawowy limit dzienny. W 2026 r. maksymalna należność wynikająca z art. 618b § 3 Kodeksu postępowania karnego wynosi 89,02 zł za dzień.
Dla celów pracowniczych warto uzyskać od organu pisemne wezwanie albo inne urzędowe potwierdzenie terminu i stawiennictwa. Rozporządzenie jako dowód usprawiedliwiający nieobecność wskazuje imienne wezwanie do osobistego stawienia się z adnotacją potwierdzającą stawiennictwo.
Twoja sytuacja wymaga indywidualnej oceny?
Opisz sprawę i najważniejsze okoliczności. Prawnik może ocenić problem na podstawie konkretnego stanu faktycznego i wskazać możliwe dalsze działania.
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczególności art. 80 - Dz.U. 2025 poz. 277
2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy, w szczególności § 3 pkt 4, § 6 i § 16 ust. 2 - tekst jednolity Dz.U. 2014 poz. 1632
3. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego, w szczególności art. 618a, art. 618b i art. 618k - t.j. Dz.U. 2026 poz. 490 z późn. zm.
4. Ustawa budżetowa na rok 2026 z dnia 9 stycznia 2026 r., art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. a - Dz.U. 2026 poz. 62
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Dorota Kriger
Absolwentka kierunku bankowość w Studium Finansów pod patronatem WSB w Poznaniu, licencjat Wydziału Ekonomicznego Akademii Ekonomicznej w Poznaniu w specjalności ekonomika pracy i zarządzanie kadrami. Od 1999 r. zatrudniona na stanowisku specjalisty do spraw administracji i zamówień...
>> więcej informacji