• Stan prawny na: 2026-06-14
Przeniesienie nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania na inne stanowisko w tej samej szkole co do zasady wymaga jego zgody. Dotyczy to także sytuacji, gdy zmiana oznacza przejście z edukacji wczesnoszkolnej do oddziału przedszkolnego, czyli potocznej zerówki.
Objęcie funkcji dyrektora w innej szkole nie jest zwykłym powołaniem do pracy. Najczęściej trzeba najpierw prawidłowo uregulować stosunek pracy nauczyciela w tej szkole, np. przez przeniesienie na podstawie Karty Nauczyciela.
Zgodnie z Kartą Nauczyciela nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może być przeniesiony na własną prośbę albo z urzędu za jego zgodą na inne stanowisko w tej samej szkole lub na takie samo albo inne stanowisko w innej szkole. Podstawowe znaczenie mają tu art. 18 i art. 19 Karty Nauczyciela.
W opisanej sytuacji kluczowe jest ustalenie, czy przydzielenie nauczycielowi edukacji wczesnoszkolnej pracy w oddziale zerowym oznacza tylko zmianę przydziału zajęć, czy zmianę stanowiska. W praktyce nauczanie w klasach I-III szkoły podstawowej i praca w oddziale przedszkolnym mogą wiązać się z innym pensum, innymi wymaganiami organizacyjnymi oraz koniecznością posiadania właściwych kwalifikacji. Jeżeli zmiana prowadzi do objęcia innego stanowiska w rozumieniu Karty Nauczyciela, wymagana jest zgoda nauczyciela.
Sam arkusz organizacji szkoły ani potrzeby kadrowe placówki nie pozwalają pominąć tej zgody. Dyrektor może organizować pracę szkoły i przydzielać zajęcia, ale nie może w ten sposób jednostronnie przekształcić stanowiska nauczyciela mianowanego, jeżeli przepisy wymagają trybu przeniesienia.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin - Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Jeżeli chodzi o zmianę stanowiska w tej samej szkole na podstawie art. 18 Karty Nauczyciela, potrzebna jest zgoda nauczyciela. Czynności dokonuje dyrektor szkoły jako pracodawca, ale nie może ich skutecznie przeprowadzić wbrew odmowie nauczyciela, jeżeli zmiana ma charakter przeniesienia na inne stanowisko.
Jeżeli nowy dyrektor obejmuje funkcję dopiero 1 września, przed tą datą nie działa jeszcze jako dyrektor szkoły. Do czasu objęcia funkcji bieżące czynności pracodawcy wykonuje dotychczasowy dyrektor. Przyszły dyrektor może uczestniczyć w przygotowaniach organizacyjnych, jeżeli wynika to z ustaleń z organem prowadzącym lub szkołą, ale formalne decyzje kadrowe jako dyrektor podejmie dopiero od dnia rozpoczęcia pełnienia funkcji.
Warto też odróżnić zgodę nauczyciela na zmianę stanowiska od jego kwalifikacji. Nawet gdy nauczyciel posiada kwalifikacje do pracy w oddziale przedszkolnym, sama kwalifikacja nie zastępuje zgody wymaganej przy przeniesieniu na inne stanowisko.
Art. 19 Karty Nauczyciela przewiduje szczególną możliwość przeniesienia nauczyciela mianowanego bez jego zgody. Dotyczy ona jednak przeniesienia do innej szkoły, gdy jest to konieczne dla zapewnienia tej szkole obsady na stanowisku nauczyciela z wymaganymi kwalifikacjami odpowiadającymi potrzebom programowym szkoły.
Takie przeniesienie jest czasowe i nie może trwać dłużej niż 3 lata. Nauczyciel zachowuje prawo powrotu na poprzednio zajmowane stanowisko. Jeżeli przeniesienie następuje do pracy w innej miejscowości, która nie jest miejscem zamieszkania nauczyciela, przepisy przewidują dodatkowe uprawnienia, w tym prawo do czterodniowego tygodnia pracy, dodatek za uciążliwość pracy w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego oraz zakwaterowanie w miejscu czasowego zatrudnienia.
Ten tryb nie służy jednak do jednostronnej zmiany stanowiska nauczyciela w tej samej szkole. Organ prowadzący nie może więc wykorzystać art. 19 Karty Nauczyciela wyłącznie po to, aby nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej skierować do pracy w zerówce w tej samej placówce.
Nie każda zmiana planu lekcji lub przydziału zajęć jest przeniesieniem na inne stanowisko. Dyrektor może w ramach organizacji pracy szkoły przydzielać nauczycielowi zajęcia zgodne z jego stanowiskiem, kwalifikacjami i wymiarem zatrudnienia. Jeżeli jednak zmiana wpływa na rodzaj stanowiska, pensum albo istotne warunki zatrudnienia nauczyciela mianowanego, należy stosować przepisy o przeniesieniu. Warto sprawdzić także omówienie: Urlop nauczyciela zerówki po przeniesieniu ze szkoły.
W przypadku przejścia z edukacji wczesnoszkolnej do oddziału przedszkolnego ryzyko uznania takiej zmiany za zmianę stanowiska jest istotne. Oddział zerowy funkcjonuje jako oddział przedszkolny, a nie jako klasa I-III szkoły podstawowej. Dlatego bezpieczne jest przyjęcie, że do takiej zmiany potrzebna jest zgoda nauczyciela, chyba że szczegółowa analiza dokumentów zatrudnienia, kwalifikacji i organizacji szkoły prowadzi do innego wniosku.
Druga część sprawy dotyczy nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania w jednej szkole, który ma objąć funkcję dyrektora w innej szkole prowadzonej przez ten sam organ. W praktyce trzeba oddzielić dwie kwestie: stosunek pracy nauczyciela oraz powierzenie funkcji dyrektora.
Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły, potocznie nazywane powołaniem, nie jest samo w sobie zwykłym nawiązaniem stosunku pracy z osobą niezatrudnioną w tej szkole. Osoba, której powierzono funkcję dyrektora, powinna mieć uregulowany status pracowniczy w szkole, którą będzie kierować, chyba że przepisy szczególne lub konkretna sytuacja organizacyjna prowadzą do innego rozwiązania.
Jeżeli nauczyciel jest zatrudniony na podstawie mianowania w innej szkole prowadzonej przez ten sam organ, najczęściej stosowanym i bezpiecznym rozwiązaniem jest przeniesienie służbowe na podstawie art. 18 Karty Nauczyciela. Przeniesienie powinno być dokonane w sposób pisemny, z określeniem szkoły, stanowiska i daty, od której nauczyciel podejmuje pracę w nowej placówce.
Jeżeli w sprawie występuje historyczny element gimnazjum, trzeba uwzględnić aktualny status prawny placówki po zmianach w systemie oświaty. W praktyce należy sprawdzić, czy chodzi o szkołę po przekształceniu, włączeniu do innej jednostki albo o inną formę kontynuacji zatrudnienia. Sama nazwa dawnej placówki nie wystarczy do oceny skutków kadrowych.
Przy zmianie stanowiska nauczyciela albo przeniesieniu do innej szkoły warto zadbać o dokumenty, które jasno pokażą podstawę prawną i zakres czynności. W szczególności przydatne są: pisemna zgoda nauczyciela, pismo o przeniesieniu, informacja o stanowisku i wymiarze zajęć, potwierdzenie kwalifikacji oraz dokumenty związane z arkuszem organizacji szkoły.
W przypadku przyszłego dyrektora szczególnie ważne jest skoordynowanie dat. Przeniesienie do szkoły, w której ma być wykonywana funkcja dyrektora, powinno być spójne z datą powierzenia funkcji. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której dana osoba ma kierować szkołą, ale nie ma jeszcze prawidłowo uregulowanego zatrudnienia w tej placówce.
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce odróżnić dopuszczalny przydział zajęć od zmiany stanowiska oraz jak prawidłowo zaplanować objęcie funkcji dyrektora.
Nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej zatrudniona na podstawie mianowania otrzymała propozycję pracy w oddziale zerowym. Posiadała kwalifikacje do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym, ale nie wyraziła zgody na zmianę. Ponieważ zmiana wiązała się z innym stanowiskiem i innym sposobem organizacji czasu pracy, dyrektor nie powinien jednostronnie przenieść jej do zerówki na podstawie samego arkusza organizacji.
Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania w jednej szkole wygrał konkurs na dyrektora innej szkoły prowadzonej przez ten sam organ. Przed rozpoczęciem pełnienia funkcji przygotowano dokument przeniesienia do nowej szkoły oraz dokument powierzenia stanowiska dyrektora. Dzięki temu nie było wątpliwości, gdzie nauczyciel jest zatrudniony i od kiedy wykonuje obowiązki dyrektora.
Organ prowadzący miał wakat w jednej ze szkół i brakowało nauczyciela z określonymi kwalifikacjami. Zdecydował o czasowym przeniesieniu nauczyciela mianowanego z innej szkoły na podstawie art. 19 Karty Nauczyciela. Było to możliwe bez zgody nauczyciela, ale tylko dlatego, że przeniesienie dotyczyło innej szkoły, miało charakter czasowy i służyło zapewnieniu wymaganej obsady.
Co do zasady nie, jeżeli praca w zerówce oznacza zmianę stanowiska. W takiej sytuacji potrzebna jest zgoda nauczyciela na podstawie art. 18 Karty Nauczyciela.
Art. 19 Karty Nauczyciela pozwala organowi prowadzącemu na czasowe przeniesienie nauczyciela bez zgody, ale do innej szkoły i przy spełnieniu ustawowych warunków. Nie jest to podstawa do jednostronnej zmiany stanowiska w tej samej placówce.
Do dnia objęcia funkcji czynności dyrektora wykonuje dotychczasowy dyrektor. Przyszły dyrektor nie powinien przed tą datą samodzielnie wydawać decyzji kadrowych jako dyrektor szkoły.
Nie należy tego automatycznie zakładać. Powierzenie funkcji dyrektora trzeba odróżnić od zatrudnienia w szkole. Jeżeli nauczyciel pracuje w innej szkole, zazwyczaj konieczne jest przeniesienie albo inne prawidłowe uregulowanie zatrudnienia.
Tak, przydzielenie zajęć w oddziale przedszkolnym wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji. Nawet ich posiadanie nie znosi jednak wymogu zgody, jeżeli zmiana stanowi przeniesienie na inne stanowisko.
Przeniesienie nauczyciela mianowanego z edukacji wczesnoszkolnej do zerówki wymaga ostrożnej analizy. Jeżeli zmiana oznacza inne stanowisko, dyrektor nie może przeprowadzić jej jednostronnie. Odmowa nauczyciela blokuje przeniesienie w trybie art. 18 Karty Nauczyciela, a art. 19 tej ustawy nie służy do zmiany stanowiska w tej samej szkole.
Objęcie funkcji dyrektora w innej szkole powinno być poprzedzone albo połączone z prawidłowym uregulowaniem stosunku pracy w tej placówce. Najczęściej będzie to przeniesienie nauczyciela mianowanego, zwłaszcza gdy obie szkoły prowadzi ten sam organ prowadzący.
Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19 z późn. zm.
2. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, z późn. zm.
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marta Handzlik
Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w prawie oświatowym i prawie pracy . Jest praktykującym prawnikiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym i byłym pracownikiem Ministerstwa Edukacji Narodowej....
>> więcej informacji