Zgoda na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron w zamian za brak urlopu
• Autor: Kamilla Stefaniuk-Borówka
Złożyłam pracodawcy prośbę o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Następnego dnia miałam iść na 2-tygodniowy urlop (zaplanowany dużo wcześniej, wniosek wypisany i zaakceptowany przez przełożonego). Otrzymałam jednak ustną odpowiedź, że firma zgodzi się na porozumienie stron pod warunkiem, że nie wezmę urlopu. Czy firma może tak postąpić? Czy może uzależniać zgodę na rozwiązanie umowy od nieudzielenia lub udzielenia urlopu (na ekwiwalent za urlop raczej nie ma co liczyć)?
.jpg)
Rozwiązanie umowy o pracę
Zgodnie z art. 30 K.p. „Umowa o pracę rozwiązuje się:
- na mocy porozumienia stron,
- przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem),
- przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia),
- z upływem czasu, na który była zawarta,
- z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta”.
Porozumienie stron jest ofertą w rozumieniu art. 66 § 1 K.c. w powiązaniu z art. 300 K.p. Porozumienie stron od wypowiedzenia ustawowego odróżnia się dwustronnością. Powyższe potwierdzone jest przez utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyroku SN z dnia 12 listopada 2003 r. (sygn. akt: I PK 593/02 – M. P. Pr. – wkł. 2004/6/1) czytamy: w świetle wyroku SN z dnia 5 kwietnia 1974 r., II PR (OSPiKA 1974, poz. 206): „Wyrażenie zgody na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron powinno być bezwarunkowe. Uzależnienie jej przez pracodawcę od spełnienia warunku w postaci rozliczenia się przez pracownika z powierzonego mu mienia oznacza, że zgoda nie została wyrażona”.
Zobacz też: Czy w pracy można słuchać muzyki przez słuchawki
Zgoda na rozwiązanie umowy zależna od urlopu
Pracodawca nie może więc uzależniać zgody na rozwiązanie umowy od tego, że nie skorzysta Pani z urlopu. W ten sposób wyraża brak zgody na zawarcie porozumienia w sprawie rozwiązania umowy, ponieważ taka zgoda powinna być bezwarunkowa. Wyrażenie zgody przez pracodawcę musi być bezwarunkowe, ponieważ stanowi tylko odpowiedź na złożoną mu ofertę.
Co ważne, z wyroku SN z dnia 14 września 1998 r. (I PKN 315/98) wynika, że jeżeli w piśmie zawierającym ofertę rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron pracownik oznaczy datę rozwiązania umowy, to rozwiązanie następuje z tą datą tylko w przypadku, gdy do tego czasu pracodawca złoży oświadczenie o przyjęciu oferty. Jeżeli pracodawca nie wyrazi zgody na wskazany termin i zaproponuje inną datę, to dochodzi do złożenia przez niego nowej oferty, którą pracownik musi przyjąć, aby doszło do skutecznego rozwiązania umowy w tym trybie.
Jednak, co ważne, w sytuacji, gdy pracodawca nie zgadza się na wykorzystanie urlopu, Pani nie wolno samowolnie udać się na urlop, jedynie informując szefa, że z tym dniem rozpoczęła Pani urlop. Pracownik, który nie stawia się do pracy i nie usprawiedliwia swojej nieobecności, nie wykonuje swojego podstawowego obowiązku pracowniczego. Jest to naruszenie obowiązków pracownika i można zostać zwolnionym dyscyplinarnie.
Prawo do urlopu i wykorzystanie urlopu w danym roku
Prawo do urlopu i wykorzystanie urlopu w danym roku kalendarzowym lub najpóźniej do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego (art. 168 K.p.) nie może być realizowane w sposób dowolny bez uzgodnienia z pracodawcą (wyrok SN z 16.12.2008 r., I PK 88/08).
Jeżeli jednak pracodawca nie udzieli Pani urlopu, będzie miał obowiązek wypłacenia Pani ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Art. 171 K.p.:
„§ 1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.
§ 2. (uchylony).
§ 3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą”.
Przykłady
„Urlop miałam już zaplanowany, ale musiałam wybierać”
Katarzyna, specjalistka ds. kadr w dużej firmie usługowej, złożyła wniosek o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, ponieważ planowała przeprowadzkę. Dwa dni później miała rozpocząć wcześniej zatwierdzony urlop. Przełożony zaproponował jej, że zgodzi się na porozumienie tylko wtedy, gdy zrezygnuje z urlopu. Nie chcąc komplikować sytuacji, Katarzyna zgodziła się, choć była rozczarowana – tym bardziej, że urlop miała wykorzystać na organizację przeprowadzki, która się przez to opóźniła.
„Zamiast urlopu – wyjście bez ekwiwalentu”
Marek pracował jako magazynier i planował odejść z pracy po 10 latach. Przedstawił pracodawcy porozumienie stron z końcem miesiąca – dokładnie wtedy, gdy zaczynał zaplanowany i zaakceptowany urlop. Pracodawca odpowiedział ustnie, że zgodzi się na porozumienie tylko wtedy, jeśli Marek nie skorzysta z urlopu i nie będzie żądał ekwiwalentu. Marek zrezygnował z urlopu i nie dostał za niego zapłaty – po fakcie dowiedział się, że był do tego uprawniony, ale było już za późno.
„Odmowa porozumienia, bo chcę urlop”
Anna, zatrudniona w agencji reklamowej, złożyła wniosek o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron na początku grudnia. Zaplanowany i zatwierdzony wcześniej urlop świąteczny miał się rozpocząć za kilka dni. Pracodawca odmówił podpisania porozumienia, informując, że nie chce „kombinowania z urlopem” i jeśli Anna chce porozumienia, to bez urlopu i bez ekwiwalentu. Kobieta zdecydowała się jednak na wypowiedzenie – musiała więc przepracować jeszcze miesiąc, ale przynajmniej wykorzystała należny jej urlop.
Podsumowanie
Pracodawca nie ma prawa uzależniać zgody na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron od niewykorzystania przez pracownika należnego urlopu. Zgoda taka powinna być wyrażona bezwarunkowo, a próby stawiania dodatkowych warunków – takich jak rezygnacja z urlopu – są sprzeczne z przepisami prawa pracy i orzecznictwem Sądu Najwyższego. Jeśli rozwiązanie umowy uniemożliwia wykorzystanie urlopu, pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Warto znać swoje prawa i nie godzić się na nieuprawnione naciski, które mogą prowadzić do niekorzystnych konsekwencji finansowych lub naruszenia przepisów.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w sprawach związanych z prawem pracy? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Nasi doświadczeni prawnicy odpowiedzą na Twoje pytania, ocenią sytuację i wskażą najlepsze rozwiązanie. Niezależnie od tego, czy chodzi o urlop, rozwiązanie umowy, czy inne kwestie pracownicze – jesteśmy tu, by Ci pomóc.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 listopada 2003 r. sygn. akt: I PK 593/02
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1998 r. I PKN 315/98
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
» Likwidacja darmowego transportu do pracy, czy to zgodne z prawem
» Zwolnienie pracownicy na urlopie wychowawczym, kiedy można wypowiedzieć umowę
» Zmiana pensum i zakresu obowiązków nauczyciela w arkuszu organizacyjnym szkoły, aspekty prawne
» Rozliczanie nadgodzin i pracy w niedziele, co należy się pracownikowi
» Praca w niedzielę na targowisku miejskim, prawa pracownika i rozliczenie
Kodeks pracy
