Jak skrócić 3-miesięczny okres wypowiedzenia?

Jeżeli pracownik chce odejść z firmy szybciej niż po 3 miesiącach, trzeba rozdzielić trzy kwestie: dlaczego w ogóle obowiązuje go 3-miesięczne wypowiedzenie, czy strony mogą umówić się na wcześniejsze zakończenie zatrudnienia oraz kiedy pracodawca może skrócić wypowiedzenie bez zgody pracownika. Od 2026 r. dodatkowo trzeba prawidłowo ustalić staż zakładowy według nowych zasad.

Od czego zależy długość okresu wypowiedzenia?

Art. 36 § 1 Kodeksu pracy dotyczy umów o pracę zawartych na czas określony i nieokreślony. Długość wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

Okres zatrudnienia u danego pracodawcy	Okres wypowiedzenia
krócej niż 6 miesięcy	2 tygodnie
co najmniej 6 miesięcy	1 miesiąc
co najmniej 3 lata	3 miesiące

Nie chodzi wyłącznie o czas przepracowany na aktualnej umowie. Co do zasady uwzględnia się wcześniejsze okresy zatrudnienia w stosunku pracy u tego samego pracodawcy, także jeżeli między umowami występowały przerwy. Znaczenie mogą mieć również przypadki przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę lub następstwa prawnego, o których mowa w art. 36 § 1? Kodeksu pracy.

Przy ustalaniu progu stażowego bierze się pod uwagę również okres zatrudnienia przypadający do dnia rozwiązania umowy. Może się więc zdarzyć, że pracownik w chwili składania wypowiedzenia nie osiągnął jeszcze określonego progu, ale osiągnie go przed rozwiązaniem stosunku pracy.

Jak reforma stażu pracy 2026 wpływa na okres wypowiedzenia?

Od 2026 r. nie jest już prawidłowa ogólna teza, że przy ustalaniu uprawnień pracowniczych liczą się wyłącznie okresy zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ustawa z 26 września 2025 r. dodała do Kodeksu pracy art. 302?, który pozwala wliczać do okresu zatrudnienia również określone okresy innych form aktywności zawodowej.

Dotyczy to m.in. okresów prowadzenia pozarolniczej działalności, wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, wykonywania umowy agencyjnej oraz niektórych innych okresów wskazanych w art. 302? Kodeksu pracy.

Dla długości wypowiedzenia szczególnie ważne jest odróżnienie stażu ogólnego od stażu u danego pracodawcy. Art. 36 § 1 uzależnia wypowiedzenie właśnie od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Zgodnie z art. 302? § 8 określone okresy działalności, zlecenia, usług, umowy agencyjnej lub innej wskazanej w ustawie aktywności zalicza się do okresu zatrudnienia u konkretnego pracodawcy, jeżeli pracownik w ramach tej aktywności świadczył pracę na rzecz tego pracodawcy.

Oznacza to, że wcześniejsza umowa-zlecenie może obecnie wpłynąć na przejście z 1-miesięcznego na 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Nie wystarczy jednak samo posiadanie dowolnego okresu zlecenia u innego podmiotu. Dla okresu wypowiedzenia trzeba ustalić, czy spełnione są warunki zaliczenia tego okresu właśnie do stażu u obecnego pracodawcy.

Nowe zasady stosuje się od 1 stycznia 2026 r. u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych oraz od 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców. Ustawa zawiera przy tym ważny wyjątek przejściowy: nowych okresów nie dolicza się w celu zmiany długości wypowiedzenia, które już trwało odpowiednio 1 stycznia 2026 r. albo 1 maja 2026 r.

Pracownicy zatrudnieni u danego pracodawcy w dniu rozpoczęcia stosowania nowych zasad mają 24 miesiące na udokumentowanie wcześniejszych okresów podlegających zaliczeniu. Termin biegnie odpowiednio od 1 stycznia 2026 r. albo od 1 maja 2026 r.

W odniesieniu do okresów objętych ubezpieczeniami podstawowym dokumentem jest odpowiednie zaświadczenie ZUS. Art. 302? przewiduje m.in. zaświadczenia potwierdzające podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, opłacenie składek albo zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego w ustawowo określonych przypadkach. Okresy, w których dana osoba z mocy odrębnych przepisów nie podlegała ubezpieczeniom, oraz niektóre inne okresy mogą wymagać przedstawienia innych dokumentów pozwalających je wykazać.

Jeżeli kilka okresów aktywności nakłada się na siebie albo pokrywa się z okresem pozostawania w stosunku pracy, nie sumuje się ich automatycznie podwójnie. Art. 302? § 10 nakazuje uwzględnić okres najkorzystniejszy dla osoby, której staż jest ustalany.

Skrócenie wypowiedzenia za porozumieniem stron - art. 36 § 6

Jeżeli wypowiedzenie zostało już dokonane przez pracownika albo pracodawcę, strony mogą ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Taką możliwość przewiduje art. 36 § 6 Kodeksu pracy.

Najważniejszy skutek tej regulacji polega na tym, że wcześniejsze zakończenie zatrudnienia nie zmienia trybu rozwiązania umowy. Jeżeli pracownik wypowiedział umowę, a później uzgodnił z pracodawcą, że stosunek pracy zakończy się wcześniej, nadal jest to rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem. Nie staje się ono z tego powodu rozwiązaniem za porozumieniem stron.

To trzeba odróżnić od rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron na podstawie art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. W takim przypadku to samo porozumienie jest podstawą zakończenia stosunku pracy i taki tryb będzie wskazywany w dokumentacji pracowniczej.

Przy skróceniu na podstawie art. 36 § 6 strony mogą ustalić konkretną, wcześniejszą datę. Przepisy nie przewidują minimalnej długości tak skróconego okresu. Konieczna jest jednak zgoda obu stron. Dla celów dowodowych najlepiej, aby uzgodnienie zostało utrwalone na piśmie albo w innej formie pozwalającej jednoznacznie wykazać zaakceptowaną datę zakończenia zatrudnienia.

Wniosek pracownika może być krótki. Warto wskazać datę złożenia wypowiedzenia, proponowaną wcześniejszą datę rozwiązania umowy oraz poprosić o jednoznaczne potwierdzenie zgody. Pomocne może być również zaproponowanie sposobu przekazania obowiązków i rozliczenia mienia. Więcej praktycznych wskazówek zawiera poradnik o tym, jak napisać wniosek o skrócenie okresu wypowiedzenia.

Ogólne zasady składania wypowiedzenia, jego formy oraz skutków opisujemy także w artykule o wypowiedzeniu umowy przez pracownika.

Co zrobić, gdy pracodawca nie zgadza się na wcześniejsze odejście?

Jeżeli pracodawca nie zgadza się ani na wcześniejszy termin na podstawie art. 36 § 6, ani na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, pracownik co do zasady pozostaje zatrudniony do końca prawidłowo ustalonego okresu wypowiedzenia. Otrzymanie lepszej oferty pracy nie tworzy jednostronnego prawa do skrócenia tego okresu.

W negocjacjach można zaproponować przekazanie prowadzonych spraw, przygotowanie dokumentacji, przeszkolenie następcy albo inny sposób ograniczenia skutków wcześniejszego odejścia. Takie rozwiązania nie zobowiązują jednak pracodawcy do wyrażenia zgody.

Pracodawca może również, na podstawie art. 36? Kodeksu pracy, zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do końca wypowiedzenia. Pracownik zachowuje wówczas prawo do wynagrodzenia. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy nie skraca jednak samego okresu wypowiedzenia ani nie powoduje wcześniejszego ustania stosunku pracy.

Podobnie jest z urlopem wypoczynkowym. Zgodnie z art. 167? Kodeksu pracy pracownik jest obowiązany wykorzystać urlop w okresie wypowiedzenia, jeżeli pracodawca mu go udzieli. Urlop może sprawić, że pracownik faktycznie wcześniej przestanie wykonywać obowiązki, ale data rozwiązania umowy pozostaje bez zmian.

Jednostronne skrócenie przez pracodawcę - art. 36?

Odrębną instytucją jest jednostronne skrócenie 3-miesięcznego wypowiedzenia przez pracodawcę na podstawie art. 36? § 1 Kodeksu pracy. Nie jest to ogólne prawo do skracania każdego wypowiedzenia.

Pracodawca może skrócić okres 3-miesięczny najwyżej do 1 miesiąca, jeżeli wypowiedzenie umowy na czas określony albo nieokreślony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników.

Za pozostałą część okresu wypowiedzenia pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia. Okres, za który przysługuje to odszkodowanie, wlicza się do okresu zatrudnienia pracownika, jeżeli pozostaje on w tym czasie bez pracy.

Art. 36? nie daje analogicznego uprawnienia pracownikowi. Pracownik, który chce rozpocząć nową pracę wcześniej, nie może sam powołać się na ten przepis i oświadczyć, że skraca sobie 3-miesięczne wypowiedzenie do jednego miesiąca.

Jak liczyć koniec trzymiesięcznego wypowiedzenia?

Zgodnie z art. 30 § 2? Kodeksu pracy okres wypowiedzenia obejmujący tydzień lub jego wielokrotność kończy się w sobotę, natomiast okres obejmujący miesiąc lub jego wielokrotność kończy się w ostatnim dniu miesiąca.

Dlatego przy 3-miesięcznym wypowiedzeniu nie liczy się trzech miesięcy dzień po dniu od daty wręczenia pisma. Jeżeli wypowiedzenie zostanie skutecznie złożone w czerwcu, trzymiesięczny okres wypowiedzenia obejmie lipiec, sierpień i wrzesień, a stosunek pracy zakończy się 30 września.

Przy sporach o datę doręczenia pisma albo początek biegu wypowiedzenia znaczenie mogą mieć okoliczności złożenia oświadczenia. Szerzej omawiamy to w poradniku wyjaśniającym, kiedy zaczyna się bieg okresu wypowiedzenia.

Czy można odejść z pracy bez zachowania wypowiedzenia?

Rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieje ustawowa podstawa, w szczególności jedna z przesłanek określonych w art. 55 Kodeksu pracy. Może chodzić m.in. o ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika albo o sytuację związaną ze szkodliwym wpływem wykonywanej pracy na zdrowie, potwierdzoną wymaganym orzeczeniem lekarskim i brakiem odpowiedniego przeniesienia pracownika.

Sama nowa oferta pracy, chęć szybszej zmiany pracodawcy, przeprowadzka lub zwykły konflikt z przełożonym nie stanowią automatycznie podstawy do zastosowania art. 55.

Nie jest również bezpiecznym rozwiązaniem zaprzestanie przychodzenia do pracy. Nieusprawiedliwiona nieobecność nie powoduje sama z siebie rozwiązania umowy. Pracodawca może natomiast, zależnie od okoliczności, uznać zachowanie za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

Może to oznaczać brak wynagrodzenia za nieusprawiedliwioną nieobecność, rozwiązanie stosunku pracy w trybie dyscyplinarnym i ewentualny spór z pracodawcą. Więcej na ten temat opisujemy w artykule o konsekwencjach odejścia z pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia.

FAQ

Czy wcześniejsza umowa-zlecenie u obecnego pracodawcy zwiększa staż do wypowiedzenia?

Może zwiększać. Od 2026 r. art. 302? Kodeksu pracy pozwala zaliczać określone okresy zlecenia do stażu pracy. Dla długości wypowiedzenia trzeba jednak wykazać, że dany okres podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia u konkretnego pracodawcy, w szczególności że w ramach zlecenia praca była świadczona na jego rzecz, oraz prawidłowo udokumentować ten okres.

Jakie dokumenty trzeba przedstawić, aby doliczyć zlecenie lub działalność?

Dla wielu okresów objętych systemem ubezpieczeń właściwym dokumentem jest zaświadczenie ZUS potwierdzające podleganie ubezpieczeniom, opłacenie składek albo - w ustawowo wskazanych przypadkach - zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli dany okres nie był objęty ubezpieczeniami z mocy odrębnych przepisów albo nie może zostać potwierdzony takim zaświadczeniem, konieczne mogą być inne dokumenty pozwalające wykazać wykonywanie danej aktywności.

Czy pracownik może skrócić 3-miesięczne wypowiedzenie bez zgody pracodawcy?

Nie na podstawie samej chęci wcześniejszego odejścia. Skrócenie na podstawie art. 36 § 6 wymaga porozumienia stron. Jednostronne skrócenie z art. 36? jest szczególnym uprawnieniem pracodawcy w ustawowo określonych przypadkach. Rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia jest natomiast odrębnym trybem i wymaga przesłanek z art. 55 Kodeksu pracy.

Czy reforma stażu pracy zmieniła wypowiedzenie, które już trwało 1 stycznia lub 1 maja 2026 r.?

Nie. Ustawa nowelizująca wprost przewiduje, że nowych okresów z art. 302? § 1-7 nie uwzględnia się w celu zmiany długości wypowiedzenia trwającego w dniu rozpoczęcia stosowania nowych regulacji. Dla sektora finansów publicznych datą graniczną był 1 stycznia 2026 r., a dla pozostałych pracodawców 1 maja 2026 r.

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 30 § 2?, art. 36, art. 36?, art. 36?, art. 52, art. 55, art. 167? oraz art. 302?-302?.
2. Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2025 r. poz. 1423, w szczególności przepisy przejściowe art. 5-10.
3. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej - Staż pracy na nowych zasadach.
4. Państwowa Inspekcja Pracy - Doliczony okres pracy zwiększy urlop, nagrody i dodatki.
5. Państwowa Inspekcja Pracy - Stosunek pracy, zasady wydłużenia i skrócenia okresu wypowiedzenia.