Pensum nauczyciela zajęć korekcyjno-kompensacyjnych

Status nauczyciela prowadzącego zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne są jedną z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej organizowanej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Aktualnie podstawowe zasady tej pomocy wynikają z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, z późniejszymi zmianami.

Pomocy tej udzielają uczniom nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych oraz specjaliści wykonujący w szkole zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w szczególności psycholodzy, pedagodzy, logopedzi, doradcy zawodowi i terapeuci pedagogiczni. Oznacza to, że określenie terapeuta pedagogiczny nie musi oznaczać osoby zatrudnionej poza Kartą Nauczyciela. W realiach szkoły publicznej terapeuta pedagogiczny jest zwykle nauczycielem specjalistą.

Kluczowe znaczenie ma nie sama nazwa wpisana w grafiku albo arkuszu organizacji, lecz podstawa zatrudnienia, miejsce wykonywania pracy, kwalifikacje oraz faktyczny zakres obowiązków. Jeżeli osoba jest zatrudniona w publicznej szkole jako nauczyciel lub nauczyciel specjalista i wykonuje zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, co do zasady stosuje się do niej Kartę Nauczyciela.

Kto ustala pensum terapeuty pedagogicznego?

Zgodnie z art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela organ prowadzący szkołę lub placówkę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć między innymi dla pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych i doradców zawodowych. Przepis ten przewiduje obecnie istotne ograniczenie: tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć tych nauczycieli nie może przekraczać 22 godzin.

W praktyce oznacza to, że jeżeli organ prowadzący przyjął uchwałę określającą pensum terapeuty pedagogicznego na poziomie 22 godzin tygodniowo, taki wymiar może być stosowany, o ile uchwała została prawidłowo podjęta i dotyczy danej grupy nauczycieli. Organ prowadzący nie może natomiast ustalić pensum wyższego niż ustawowy limit.

Trzeba odróżnić dwie sytuacje. Pierwsza to zmiana ogólnego pensum wynikająca z uchwały organu prowadzącego. Druga to indywidualna zmiana warunków zatrudnienia konkretnego nauczyciela, na przykład zmiana stanowiska, rodzaju pracy, wymiaru etatu, wynagrodzenia albo podstawy zatrudnienia. Ta druga sytuacja może wymagać porozumienia zmieniającego, wypowiedzenia zmieniającego albo innej formalnej czynności przewidzianej dla danego stosunku pracy.

18 godzin, 22 godziny czy godziny zegarowe?

Nie można automatycznie przyjąć, że nauczyciel zajęć korekcyjno-kompensacyjnych zawsze ma pensum 18 godzin. Pensum 18 godzin dotyczy przede wszystkim nauczycieli realizujących typowe zajęcia dydaktyczne wymienione w tabeli z art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela. Terapeuci pedagogiczni i inni nauczyciele specjaliści mieszczą się natomiast w grupie, dla której pensum określa organ prowadzący na podstawie art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela.

Jeżeli więc dana osoba wykonuje zadania terapeuty pedagogicznego w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, właściwe może być pensum ustalone przez gminę, powiat lub inny organ prowadzący, z zastrzeżeniem limitu 22 godzin tygodniowo. Nie oznacza to jednak dowolności w przeliczaniu godzin. Należy sprawdzić treść uchwały organu prowadzącego, arkusz organizacji szkoły, zakres obowiązków oraz przepisy regulujące czas trwania konkretnych zajęć.

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne są zajęciami specjalistycznymi. Przepisy wykonawcze dotyczące pomocy psychologiczno-pedagogicznej przewidują co do zasady określony czas trwania takich zajęć, z możliwością dostosowania go do potrzeb ucznia przy zachowaniu ustalonego tygodniowego czasu zajęć. Dlatego w sporze o to, czy chodzi o godziny lekcyjne czy zegarowe, najbezpieczniej analizować nie tylko samą uchwałę organu prowadzącego, ale także przepisy rozporządzenia, organizację pracy szkoły i dokumenty pracownicze.

Czy zmiana pensum wymaga wypowiedzenia zmieniającego?

Jeżeli zmiana wynika wyłącznie z aktu prawa miejscowego lub uchwały organu prowadzącego określającej pensum danej grupy nauczycieli, pracodawca często traktuje ją jako zmianę wynikającą z przepisów, a nie jako indywidualne wypowiedzenie warunków pracy. Nie każda zmiana liczby godzin pensum będzie więc automatycznie wypowiedzeniem zmieniającym.

Inaczej należy ocenić sytuację, w której dyrektor szkoły chce zmienić nauczycielowi rodzaj umówionej pracy, stanowisko, wymiar zatrudnienia, wysokość wynagrodzenia albo podstawę zatrudnienia. Przykładowo, jeżeli nauczyciel był zatrudniony jako nauczyciel na podstawie Karty Nauczyciela, a szkoła chce przekształcić jego zatrudnienie w zwykłą umowę pracowniczą poza Kartą Nauczyciela, taka zmiana nie powinna odbywać się wyłącznie przez nieformalne przemianowanie stanowiska.

Warto też pamiętać, że nauczyciel dyplomowany może być zatrudniony na podstawie mianowania albo umowy o pracę. Tryb zmiany warunków zatrudnienia zależy między innymi od tej podstawy, treści aktu mianowania lub umowy, stopnia awansu zawodowego, arkusza organizacji szkoły oraz przyczyn organizacyjnych. Dlatego w razie sporu należy analizować konkretne dokumenty, a nie wyłącznie nazwę stanowiska.

Czy terapeuta pedagogiczny traci uprawnienia z Karty Nauczyciela?

Samo użycie nazwy terapeuta pedagogiczny nie pozbawia pracownika uprawnień nauczycielskich. Jeżeli osoba pracuje w publicznej szkole, wykonuje zadania nauczyciela specjalisty i spełnia kwalifikacje wymagane dla tego stanowiska, zasadą jest stosowanie Karty Nauczyciela. Dotyczy to między innymi czasu pracy, urlopu, odpowiedzialności dyscyplinarnej i zasad wynagradzania właściwych dla nauczycieli, z zastrzeżeniem szczególnych regulacji.

Ryzyko pojawia się wtedy, gdy w dokumentach pracodawca próbuje wprowadzić stanowisko nienauczycielskie, choć zakres obowiązków nadal obejmuje prowadzenie zajęć z uczniami w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W takiej sytuacji należy sprawdzić, czy szkoła nie próbuje obejść przepisów o zatrudnianiu nauczycieli, kwalifikacjach i czasie pracy.

Praktycznie warto poprosić dyrektora o wskazanie podstawy prawnej zmiany pensum, kopię lub numer uchwały organu prowadzącego, projekt zmienionego zakresu obowiązków oraz informację, czy zmiana ma wpływać na podstawę zatrudnienia i uprawnienia wynikające z Karty Nauczyciela. Brak jasnej informacji w tych sprawach powinien skłaniać do ostrożności przy podpisywaniu nowych dokumentów.

Co powinien sprawdzić nauczyciel przed podpisaniem dokumentów?

Przed zaakceptowaniem zmiany warto zweryfikować kilka elementów. Po pierwsze, czy organ prowadzący rzeczywiście ustalił pensum dla terapeutów pedagogicznych i jaka jest treść tej uchwały. Po drugie, czy pensum nie przekracza 22 godzin tygodniowo. Po trzecie, czy szkoła nie zmienia podstawy zatrudnienia ani rodzaju umówionej pracy pod pozorem zmiany nazewnictwa.

Po czwarte, należy porównać dotychczasowy i nowy zakres obowiązków. Jeżeli nadal chodzi o prowadzenie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych z uczniami, dokumenty powinny odpowiadać rzeczywistemu charakterowi pracy nauczyciela specjalisty. Po piąte, trzeba sprawdzić, czy zmiana wpływa na wynagrodzenie, dodatki, urlop, rozliczanie ponadwymiarowych godzin albo inne świadczenia.

Jeżeli nauczyciel nie zgadza się z przedstawioną zmianą, powinien zachować kopie dokumentów, poprosić o pisemne uzasadnienie i nie podpisywać oświadczeń, których skutków nie rozumie. W sprawach pracowniczych znaczenie ma terminowość reakcji, zwłaszcza gdy pracodawca wręcza wypowiedzenie zmieniające albo inny dokument wywołujący skutki prawne.

FAQ

Czy nauczyciel zajęć korekcyjno-kompensacyjnych jest terapeutą pedagogicznym?

W praktyce szkolnej zajęcia korekcyjno-kompensacyjne prowadzi zwykle nauczyciel specjalista, najczęściej terapeuta pedagogiczny posiadający odpowiednie kwalifikacje. Nazwa terapeuta pedagogiczny nie oznacza sama w sobie zatrudnienia poza Kartą Nauczyciela.

Czy organ prowadzący może ustalić pensum 22 godziny?

Tak, organ prowadzący może ustalić pensum terapeuty pedagogicznego do 22 godzin tygodniowo. Limit 22 godzin wynika z aktualnego brzmienia art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela dla wskazanych nauczycieli specjalistów.

Czy pensum 18 godzin nadal może mieć zastosowanie?

Może, ale nie wynika automatycznie z samego prowadzenia zajęć korekcyjno-kompensacyjnych. Jeżeli pracownik jest nauczycielem specjalistą objętym art. 42 ust. 7 Karty Nauczyciela, podstawowe znaczenie ma pensum ustalone przez organ prowadzący.

Czy zmiana nazwy stanowiska wymaga zgody nauczyciela?

Jeżeli zmiana jest wyłącznie porządkująca i nie wpływa na rodzaj pracy, podstawę zatrudnienia ani wynagrodzenie, jej skutki mogą być ograniczone. Jeżeli jednak zmienia istotne warunki zatrudnienia, pracodawca powinien zastosować właściwą procedurę, na przykład porozumienie albo wypowiedzenie zmieniające.

Czy terapeuta pedagogiczny w szkole ma prawa z Karty Nauczyciela?

Co do zasady tak, jeżeli jest zatrudniony w publicznej szkole jako nauczyciel specjalista i wykonuje zadania wymagające kwalifikacji nauczycielskich. O prawach nie przesądza sama etykieta stanowiska, lecz rzeczywisty charakter zatrudnienia.

Podsumowanie

Nauczyciel prowadzący zajęcia korekcyjno-kompensacyjne nie traci automatycznie statusu nauczyciela tylko dlatego, że w dokumentach pojawia się określenie terapeuta pedagogiczny. W publicznej szkole terapeuta pedagogiczny jest zasadniczo nauczycielem specjalistą, a jego zatrudnienie podlega Karcie Nauczyciela, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.

Pensum tej grupy nauczycieli ustala organ prowadzący, ale obecnie nie może ono przekraczać 22 godzin tygodniowo. Sporne może być natomiast to, czy konkretna zmiana dotyczy wyłącznie pensum wynikającego z uchwały, czy także indywidualnych warunków pracy. W razie wątpliwości trzeba analizować uchwałę organu prowadzącego, umowę lub akt mianowania, zakres obowiązków i dokumenty przedstawione przez dyrektora.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.