Opieka nad dzieckiem a okres zasiłkowy L4

Jak liczy się okres zasiłkowy przy własnym L4?

Okres zasiłkowy to limit czasu, przez który ubezpieczony może pobierać wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy z powodu własnej niezdolności do pracy. Co do zasady wynosi on 182 dni. Dłuższy limit, 270 dni, dotyczy niezdolności do pracy przypadającej w czasie ciąży albo spowodowanej gruźlicą.

Do okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Wlicza się także poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Aktualnie zasadnicze znaczenie ma więc długość przerwy, a nie tylko to, czy kolejne L4 wystawiono z powodu tej samej choroby.

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy po przerwie nieprzekraczającej 60 dni nowa niezdolność do pracy powstała w czasie ciąży. Wtedy wcześniejszego okresu niezdolności sprzed przerwy nie wlicza się do nowego okresu zasiłkowego.

Czy opieka nad chorym dzieckiem wlicza się do okresu zasiłkowego?

Nie. Zwolnienie na opiekę nad chorym dzieckiem jest podstawą do zasiłku opiekuńczego, a nie zasiłku chorobowego z tytułu Pani własnej choroby. Dni opieki nad dzieckiem nie powiększają więc wykorzystanych 182 dni okresu zasiłkowego.

W opisanej sytuacji 20 dni opieki nad dzieckiem oraz późniejsze 2 tygodnie opieki nie powinny zostać doliczone do Pani 120 dni własnego L4. Tak samo 3 dni bez zwolnienia, obejmujące święto, sobotę i niedzielę, nie są dniami Pani choroby, jeżeli nie obejmowało ich Pani własne zwolnienie lekarskie.

Trzeba jednak odróżnić niewliczanie opieki do limitu 182 dni od rozpoczęcia nowego okresu zasiłkowego. Jeżeli po zakończeniu opieki wróci Pani na własne L4, a przerwa od poprzedniego własnego L4 do kolejnego własnego L4 nie przekroczy 60 dni, wcześniejsze 120 dni co do zasady zostanie doliczone do kolejnych dni choroby.

Praktyczny skutek jest taki, że opieka nad dzieckiem zatrzymuje naliczanie dni Pani własnego okresu zasiłkowego, ale sama w sobie nie daje automatycznie nowej puli 182 dni po powrocie na L4.

Jak liczyć przerwę w opisanej sytuacji?

Dla ustalenia, czy okresy własnego L4 należy zsumować, liczy się przerwę między zakończeniem poprzedniej Pani niezdolności do pracy a powstaniem kolejnej Pani niezdolności do pracy. Do tej przerwy w praktyce wchodzą dni, w których nie ma Pani własnego zwolnienia lekarskiego, nawet jeśli w tym czasie korzysta Pani z opieki nad dzieckiem.

Jeżeli po 120 dniach własnego L4 nastąpiła opieka nad dzieckiem, potem 3 dni wolne bez zwolnienia i następnie kolejna opieka nad dzieckiem, to nadal nie biegnie Pani własny okres zasiłkowy. Dopiero kolejne własne L4 uruchamia ocenę, czy przerwa od poprzedniego własnego L4 przekroczyła 60 dni.

Jeśli przerwa będzie krótsza lub równa 60 dni, ZUS albo płatnik zasiłku powinien co do zasady zsumować poprzednie i kolejne własne L4. Jeśli przerwa przekroczy 60 dni, kolejne własne L4 zasadniczo otworzy nowy okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem oceny konkretnej dokumentacji.

Limit zasiłku opiekuńczego na dziecko

Opieka nad chorym dzieckiem rozliczana jest w ramach zasiłku opiekuńczego. Standardowo przy opiece nad dzieckiem do ukończenia 14 lat limit wynosi 60 dni w roku kalendarzowym. W innych sytuacjach, w szczególności przy opiece nad starszym dzieckiem lub niektórych członkach rodziny, limity mogą być krótsze, na przykład 14 albo 30 dni, zależnie od podstawy opieki.

Szczegółowe omówienie tego zagadnienia znajduje się w osobnym artykule: limit zasiłku opiekuńczego na dziecko.

Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę podczas opieki?

Okres opieki nad chorym dzieckiem jest usprawiedliwioną nieobecnością w pracy. Co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia.

Nie jest to jednak ochrona absolutna. Inaczej mogą wyglądać sytuacje szczególne, takie jak rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, upadłość lub likwidacja pracodawcy albo spełnienie ustawowych przesłanek długotrwałej nieobecności. W sprawach granicznych warto sprawdzić dokładną podstawę nieobecności i długość absencji.

Czy dostanie Pani premię za poprzednie półrocze?

O prawie do premii decyduje przede wszystkim regulamin wynagradzania, regulamin premiowania, umowa o pracę albo inny dokument obowiązujący u pracodawcy. Jeżeli premia ma charakter regulaminowy, a warunki jej uzyskania są konkretne i sprawdzalne, pracownik może mieć roszczenie o jej wypłatę po spełnieniu tych warunków.

Jeżeli natomiast jest to premia uznaniowa, czyli w praktyce nagroda zależna od swobodnej decyzji pracodawcy, roszczenie o wypłatę zwykle powstaje dopiero po jej przyznaniu. Sama informacja o wyniku 100% za poprzednie półrocze nie przesądza jeszcze, czy świadczenie musi zostać wypłacone.

Istotne są zwłaszcza postanowienia dotyczące: okresu oceny, wymogu pozostawania w zatrudnieniu w dniu wypłaty, zasad pomniejszania za chorobę lub opiekę, sposobu dokumentowania wyniku oraz tego, czy premia jest składnikiem roszczeniowym. Jeżeli regulamin przewiduje premię za pracę wykonaną w poprzednim półroczu i nie uzależnia jej od obecności w dniu wypłaty, samo późniejsze L4 nie powinno automatycznie pozbawiać pracownika premii.

Co zrobić, gdy kończy się okres zasiłkowy?

Jeżeli po zsumowaniu okresów własnego L4 zbliża się limit 182 dni, warto odpowiednio wcześniej ustalić z lekarzem, czy dalsze leczenie rokuje odzyskanie zdolności do pracy. W takiej sytuacji możliwe jest ubieganie się o świadczenie rehabilitacyjne. Jest ono przeznaczone dla osoby, która po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal jest niezdolna do pracy, ale dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Szerzej opisujemy ten wątek w tekście: zrobić, gdy kończy się okres zasiłkowy.

FAQ

Czy opieka nad dzieckiem zabiera dni z 182 dni chorobowego?

Nie. Opieka nad chorym dzieckiem jest rozliczana jako zasiłek opiekuńczy, a nie jako Pani własna niezdolność do pracy. Nie wlicza się więc do 182 dni okresu zasiłkowego.

Czy po opiece nad dzieckiem zaczyna się nowe 182 dni L4?

Nie zawsze. Jeżeli przerwa między własnymi okresami niezdolności do pracy nie przekroczy 60 dni, poprzednie i kolejne własne L4 co do zasady sumują się w jednym okresie zasiłkowym.

Czy sobota, niedziela i święto bez L4 liczą się do okresu zasiłkowego?

Nie, jeżeli nie obejmuje ich własne zwolnienie lekarskie. Mogą jednak stanowić część przerwy między okresami niezdolności do pracy, która ma znaczenie przy ocenie 60 dni.

Czy pracodawca może odmówić premii, bo jestem na L4?

To zależy od zasad premiowania. Przy premii regulaminowej trzeba sprawdzić, czy warunki zostały spełnione i czy regulamin przewiduje pomniejszenie albo utratę premii za absencję. Przy premii uznaniowej pracownik ma słabszą podstawę do żądania wypłaty.

Co zrobić, gdy kadry doliczyły opiekę nad dzieckiem do chorobowego?

Warto poprosić o szczegółowe zestawienie absencji i wskazanie podstawy świadczenia za każdy okres. Dni zasiłku opiekuńczego powinny być oddzielone od dni wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636