Poród za granicą a urlop macierzyński w Polsce

Czy poród za granicą wpływa na urlop macierzyński?

Sam fakt, że dziecko urodzi się poza Polską, nie odbiera prawa do urlopu macierzyńskiego. Jeżeli nadal łączy Cię umowa o pracę z polskim pracodawcą, a do zatrudnienia stosuje się polskie prawo pracy, urlop macierzyński jest udzielany na zasadach wynikających z Kodeksu pracy.

Przy urodzeniu jednego dziecka przy jednym porodzie urlop macierzyński wynosi co do zasady 20 tygodni. Przy porodzie mnogim wymiar urlopu jest wyższy i zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Część urlopu, maksymalnie 6 tygodni, można wykorzystać jeszcze przed przewidywaną datą porodu, a pozostała część przypada po porodzie.

Inaczej należałoby oceniać sytuację, gdy w czasie pobytu za granicą doszło do zmiany pracodawcy, przeniesienia zatrudnienia do podmiotu zagranicznego, zakończenia polskiej umowy albo zmiany państwa właściwego dla ubezpieczeń społecznych. Wtedy trzeba ustalić, czy nadal podlegasz polskim przepisom o ubezpieczeniu chorobowym i macierzyńskim.

Zasiłek macierzyński przy urodzeniu dziecka poza Polską

Urlop macierzyński i zasiłek macierzyński to dwie powiązane, ale odrębne kwestie. Urlopu udziela pracodawca, natomiast zasiłek macierzyński przysługuje z ubezpieczenia chorobowego za okres urlopu macierzyńskiego oraz, po spełnieniu warunków, za okres urlopu rodzicielskiego.

Jeżeli jesteś pracownicą objętą polskim ubezpieczeniem chorobowym, poród za granicą nie powinien sam w sobie pozbawić Cię zasiłku macierzyńskiego. W praktyce kluczowe jest wykazanie urodzenia dziecka oraz przekazanie dokumentów płatnikowi zasiłku.

Zasiłek wypłaca pracodawca, jeżeli jest płatnikiem zasiłków, czyli co do zasady zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych. W pozostałych przypadkach zasiłek wypłaca ZUS. W razie wątpliwości warto zapytać dział kadr, kto w konkretnej firmie obsługuje wypłatę świadczeń.

Co do wysokości świadczenia, zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego wynosi zasadniczo 100% podstawy wymiaru. Jeżeli pracownica składa wniosek obejmujący także urlop rodzicielski w ustawowym terminie po porodzie, sposób obliczenia zasiłku może być inny, dlatego warto ustalić strategię składania wniosków przed przekazaniem dokumentów pracodawcy.

Jakie dokumenty są potrzebne po porodzie za granicą?

Po urodzeniu dziecka za granicą trzeba przedstawić dokument potwierdzający urodzenie dziecka. Najczęściej będzie to zagraniczny akt urodzenia albo inny urzędowy dokument potwierdzający narodziny dziecka, zgodny z praktyką danego państwa. Jeżeli urlop ma rozpocząć się przed porodem, potrzebne może być zaświadczenie lekarskie wskazujące przewidywaną datę porodu.

Dokument wystawiony za granicą powinien pozwalać na ustalenie, że dziecko rzeczywiście się urodziło, kiedy nastąpił poród oraz kto jest matką dziecka. Jeżeli dokument nie zawiera tych danych w sposób czytelny dla pracodawcy albo ZUS, płatnik może wezwać do uzupełnienia dokumentacji.

W przypadku dokumentów wystawionych w państwach Unii Europejskiej, EFTA albo w Szwajcarii zasady posługiwania się dokumentami mogą być prostsze niż przy dokumentach z państw trzecich. Jeżeli natomiast dziecko urodzi się w kraju trzecim, czyli poza tym obszarem, należy liczyć się z koniecznością tłumaczenia dokumentów na język polski. W zależności od państwa i rodzaju dokumentu może pojawić się także wymóg apostille albo legalizacji, zwłaszcza gdy dokument ma być później używany w polskim urzędzie stanu cywilnego.

Czy trzeba rejestrować zagraniczny akt urodzenia w Polsce?

Transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia do polskiego rejestru stanu cywilnego może być praktycznie przydatna, zwłaszcza gdy dziecko ma obywatelstwo polskie albo rodzice będą załatwiać w Polsce sprawy urzędowe. Nie zawsze jednak jest warunkiem udzielenia urlopu macierzyńskiego przez pracodawcę.

Dla pracodawcy albo ZUS najważniejsze jest otrzymanie dokumentu, który potwierdza urodzenie dziecka i pozwala prawidłowo ustalić prawo do zasiłku. Jeżeli zagraniczny dokument spełnia tę funkcję, a w razie potrzeby został przetłumaczony, świadczenie może być rozpatrywane bez oczekiwania na zakończenie wszystkich formalności w polskim USC.

Co zgłosić pracodawcy przed porodem za granicą?

Warto wcześniej poinformować pracodawcę, że poród odbędzie się poza Polską, i ustalić sposób przekazania dokumentów po porodzie. Ma to znaczenie organizacyjne, zwłaszcza gdy pracownica przebywa w innej strefie czasowej albo będzie musiała uzyskać tłumaczenie dokumentów.

Jeżeli chcesz wykorzystać część urlopu macierzyńskiego przed porodem, powinnaś złożyć odpowiedni wniosek i przedstawić zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu. Jeżeli urlop rozpocznie się od dnia porodu, praktycznie najważniejsze będzie szybkie przekazanie dokumentu potwierdzającego urodzenie dziecka.

Warto także ustalić, czy po urlopie macierzyńskim planujesz korzystać z urlopu rodzicielskiego. Od terminu i treści wniosków może zależeć sposób wypłaty zasiłku za kolejne okresy opieki nad dzieckiem.

FAQ

Czy poród w kraju trzecim odbiera prawo do urlopu macierzyńskiego?

Nie, jeżeli nadal jesteś pracownicą polskiego pracodawcy i do Twojego zatrudnienia stosuje się polskie przepisy. Kraj porodu ma znaczenie głównie dla dokumentów i tłumaczeń.

Czy muszę tłumaczyć zagraniczny akt urodzenia?

Przy dokumentach z państwa trzeciego należy liczyć się z koniecznością tłumaczenia na język polski. Przy dokumentach z państw UE, EFTA lub Szwajcarii zasady mogą być prostsze, ale w razie wątpliwości warto potwierdzić wymagania u płatnika zasiłku.

Kto wypłaci zasiłek macierzyński: pracodawca czy ZUS?

Zależy to od tego, czy pracodawca jest płatnikiem zasiłków. Co do zasady pracodawca wypłaca zasiłki, gdy zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych. W pozostałych przypadkach wypłaty dokonuje ZUS.

Czy mogę rozpocząć urlop macierzyński przed porodem za granicą?

Tak. Część urlopu macierzyńskiego, maksymalnie 6 tygodni, można wykorzystać przed przewidywaną datą porodu. Potrzebny jest wniosek oraz dokument potwierdzający przewidywaną datę porodu.

Czy polski akt urodzenia jest konieczny do zasiłku?

Nie zawsze. Do wypłaty zasiłku często wystarczy zagraniczny dokument potwierdzający urodzenie dziecka, jeżeli jest czytelny i w razie potrzeby przetłumaczony. Polski akt urodzenia może być jednak potrzebny przy innych formalnościach urzędowych.

Podsumowanie

Poród za granicą, także w państwie trzecim, nie wyklucza prawa do urlopu macierzyńskiego w Polsce, jeżeli pracownica nadal pozostaje w polskim stosunku pracy i podlega polskim ubezpieczeniom. Najważniejsze jest właściwe udokumentowanie urodzenia dziecka oraz terminowe przekazanie dokumentów pracodawcy albo ZUS.

Przed porodem warto ustalić, kto będzie wypłacał zasiłek, jakie dokumenty trzeba przedstawić i czy konieczne będzie tłumaczenie. Pozwala to uniknąć opóźnień w wypłacie świadczeń oraz problemów z uznaniem zagranicznego aktu urodzenia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636

3. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie zakresu informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa lub ich wysokość oraz dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłków, Dz.U. 2015 poz. 2205

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.