Szkoła przysposabiająca do zawodu a staż urlopowy

Czy szkołę przysposabiającą do zawodu wlicza się do stażu urlopowego?

Tak, co do zasady dwuletnią szkołę przysposabiającą do zawodu w zawodzie rolnik można zaliczyć do stażu, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, jeżeli odpowiada ona zasadniczej albo innej równorzędnej szkole zawodowej. Podstawą jest art. 155 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata.

W opisanej sytuacji należy więc doliczyć 2 lata, jeżeli pracownik przedstawi dokument potwierdzający ukończenie szkoły oraz okres nauki. Nie chodzi przy tym o dowolne kursy zawodowe ani szkolenia, lecz o ukończenie szkoły, która ze względu na przepisy i program nauczania była szkołą zawodową albo równorzędną z zawodową.

Trzeba też pamiętać o ograniczeniu z art. 155 § 2 Kodeksu pracy. Jeżeli pracownik uczył się w czasie zatrudnienia, do stażu urlopowego wlicza się albo okres zatrudnienia, albo okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika. Nie można za ten sam czas doliczyć jednocześnie pracy i nauki.

Ile dni urlopu przysługuje po doliczeniu szkoły?

Wymiar urlopu wypoczynkowego zależy od stażu urlopowego. Zgodnie z art. 154 § 1 Kodeksu pracy pracownik ma prawo do 20 dni urlopu, jeżeli jest zatrudniony krócej niż 10 lat, oraz do 26 dni urlopu, jeżeli jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Jeżeli po doliczeniu 2 lat szkoły pracownik osiąga 10-letni staż w połowie lipca i pozostaje zatrudniony do końca roku, to w tym roku nabywa prawo do urlopu w wyższym wymiarze, czyli do 26 dni. Nie należy przyznawać mu za cały rok wyłącznie 20 dni tylko dlatego, że próg 10 lat zostanie osiągnięty dopiero w lipcu.

W praktyce oznacza to, że przed osiągnięciem 10-letniego stażu pracownik powinien być rozliczany według wymiaru 20 dni. Od dnia osiągnięcia 10 lat stażu przysługuje mu wyższy roczny limit. Jeżeli wcześniej wykorzystał już cały urlop wynikający z niższego wymiaru, po osiągnięciu progu 10 lat przysługuje mu urlop uzupełniający, czyli dodatkowe 6 dni.

Zobacz również: praktyczne omówienie, od kiedy należy mi się 26 dni urlopu wypoczynkowego.

Kiedy trzeba zastosować proporcję?

Samo osiągnięcie wyższego stażu urlopowego w trakcie roku nie powoduje proporcjonalnego obniżenia różnicy między 20 a 26 dniami. Proporcję stosuje się natomiast w sytuacjach przewidzianych w Kodeksie pracy, w szczególności wtedy, gdy stosunek pracy ustaje w trakcie roku albo pracownik podejmuje pracę u kolejnego pracodawcy w ciągu roku.

Dlatego w opisanym przypadku, skoro pracownik jest zatrudniony do końca roku, po osiągnięciu 10-letniego stażu powinien mieć ustalony roczny wymiar 26 dni. Gdyby jednak umowa rozwiązała się przed lipcem, pracownik nie uzyskałby u tego pracodawcy prawa do wyższego wymiaru. Gdyby umowa rozwiązała się po osiągnięciu 10 lat stażu, należałoby dodatkowo uwzględnić zasady urlopu proporcjonalnego.

Jakie dokumenty powinien sprawdzić pracodawca?

Pracodawca powinien oprzeć się na dokumentach przedstawionych przez pracownika, przede wszystkim na świadectwie ukończenia szkoły, dokumentach potwierdzających czas trwania nauki oraz świadectwach pracy z poprzednich zakładów pracy. Jeżeli z dokumentów nie wynika jasno, jakiego rodzaju była szkoła albo jaki był programowy czas nauki, warto poprosić pracownika o dodatkowe potwierdzenie z archiwum szkoły, organu prowadzącego albo właściwej dokumentacji oświatowej. Po zebraniu dokumentów trzeba następnie ustalić, czy pracownik ma urlop wypoczynkowy w wymiarze 20 czy 26 dni.

Przy ustalaniu stażu urlopowego trzeba odróżnić szkoły zawodowe od innych poziomów wykształcenia. Inaczej liczy się na przykład szkoła policealna a wymiar urlopu, a inaczej szkoła ogólnokształcąca lub zawodowa. Jeżeli pracownik ukończył kilka szkół, okresów nauki z art. 155 Kodeksu pracy nie sumuje się.

Od 2026 r. przy ustalaniu stażu pracy mogą mieć znaczenie także niektóre dodatkowe okresy aktywności zawodowej, takie jak określone okresy zlecenia albo prowadzenia działalności gospodarczej, o ile zostały prawidłowo udokumentowane. Nie zmienia to jednak zasad zaliczania ukończonej szkoły na podstawie art. 155 Kodeksu pracy, ale może wpływać na łączny staż pracownika.

Czy okresy nauki można sumować?

Nie. Art. 155 Kodeksu pracy wprost stanowi, że okresy nauki wymienione w tym przepisie nie podlegają sumowaniu. Oznacza to, że pracownik nie może dodać do siebie na przykład lat wynikających z ukończenia szkoły zawodowej, liceum, szkoły policealnej i studiów. Do stażu urlopowego przyjmuje się jeden okres wynikający z ukończenia określonego poziomu szkoły.

Jeżeli pracownik ukończył kilka etapów nauki, trzeba wybrać ten okres, który zgodnie z Kodeksem pracy ma zastosowanie do ukończonej szkoły i jest korzystny przy ustalaniu wymiaru urlopu. Zobacz też omówienie, jak wygląda zaliczenie nauki w liceum i studium zawodowym do wymiaru urlopu.

FAQ

Czy szkoła przysposabiająca do zawodu zawsze daje 3 lata do stażu urlopowego?

Nie. Przy zasadniczej lub innej równorzędnej szkole zawodowej wlicza się czas trwania nauki przewidziany programem, ale maksymalnie 3 lata. Jeżeli program trwał 2 lata, co do zasady dolicza się 2 lata, a nie automatycznie 3 lata.

Czy pracownik musi przedstawić świadectwo ukończenia szkoły?

Tak. Pracodawca powinien ustalać staż urlopowy na podstawie dokumentów. Najważniejsze jest świadectwo ukończenia szkoły, a gdy są wątpliwości także dokument potwierdzający rodzaj szkoły i programowy czas nauki.

Czy 26 dni urlopu należy się od początku roku, jeżeli próg 10 lat wypada w lipcu?

Pracownik nabywa prawo do wyższego wymiaru od chwili osiągnięcia 10-letniego stażu. W rozliczeniu rocznym oznacza to prawo do 26 dni, ale przed osiągnięciem tego progu pracodawca nie powinien udzielać urlopu ponad wymiar wynikający z aktualnie ustalonego stażu.

Czy dodatkowe 6 dni trzeba liczyć proporcjonalnie od lipca do grudnia?

Nie, nie stosuje się proporcji wyłącznie dlatego, że pracownik osiągnął 10 lat stażu w środku roku. Różnica między 20 a 26 dniami wynosi 6 dni. Proporcja może mieć znaczenie dopiero wtedy, gdy stosunek pracy trwa tylko przez część roku albo ustaje w trakcie roku.

Czy można zsumować szkołę zawodową, liceum i szkołę policealną?

Nie. Okresy nauki wskazane w art. 155 Kodeksu pracy nie sumują się. Przyjmuje się jeden właściwy okres wynikający z ukończonej szkoły, zgodnie z zasadami określonymi w tym przepisie.

Co zrobić, jeżeli pracownik dostarczył dokumenty dopiero w trakcie roku?

Pracodawca powinien ponownie ustalić staż urlopowy od momentu udokumentowania okresów mających wpływ na wymiar urlopu. Jeżeli dokumenty potwierdzają, że pracownik osiągnął 10 lat stażu, należy skorygować wymiar urlopu i przyznać urlop w wyższym wymiarze zgodnie z Kodeksem pracy.

Podsumowanie

Dwuletnia szkoła przysposabiająca do zawodu może zostać doliczona do stażu urlopowego jako inna równorzędna szkoła zawodowa, jeżeli dokumenty potwierdzają jej ukończenie i czas nauki. W opisanej sytuacji doliczenie 2 lat może spowodować osiągnięcie 10-letniego stażu urlopowego w połowie lipca. Od tego momentu pracownik nabywa prawo do urlopu w wymiarze 26 dni w roku kalendarzowym. Nie trzeba dzielić dodatkowych 6 dni proporcjonalnie tylko dlatego, że wyższy wymiar powstał w trakcie roku. Należy jednak sprawdzić, czy nauka nie pokrywała się z zatrudnieniem oraz czy stosunek pracy trwa do końca roku.

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczególności art. 154, art. 155, art. 155¹ i art. 158 - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141.

2. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, informacje o nowych regulacjach dotyczących doliczania wybranych okresów do stażu pracy od 2026 r. - komunikat ZUS.