Wypowiedzenie umowy-zlecenia na czas nieokreślony

Czy przy umowie-zleceniu obowiązuje dwutygodniowy okres wypowiedzenia?

Nie, sam fakt zawarcia umowy-zlecenia na czas nieokreślony nie oznacza, że obowiązuje dwutygodniowy okres wypowiedzenia. Taki termin może obowiązywać tylko wtedy, gdy został wpisany do umowy, wynika z późniejszego porozumienia stron albo z regulacji, które strony skutecznie włączyły do umowy.

Jeżeli w umowie zapisano jedynie, że w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o zleceniu, podstawowe znaczenie ma art. 746 K.c. Przepis ten pozwala zarówno dającemu zlecenie, jak i przyjmującemu zlecenie wypowiedzieć umowę w każdym czasie.

Inaczej jest przy umowie o pracę. Tam okresy wypowiedzenia wynikają z Kodeksu pracy i zależą m.in. od rodzaju umowy oraz stażu pracy u danego pracodawcy. Umowa-zlecenie jest natomiast umową cywilnoprawną, a nie stosunkiem pracy, dlatego nie stosuje się do niej automatycznie kodeksowych okresów wypowiedzenia przewidzianych dla pracowników.

Wypowiedzenie umowy-zlecenia przez zleceniobiorcę

Umowa-zlecenie polega na zobowiązaniu się przyjmującego zlecenie do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Wynika to z art. 734 § 1 K.c. W praktyce przepisy o zleceniu stosuje się także odpowiednio do wielu umów o świadczenie usług, jeżeli nie są one uregulowane innymi przepisami.

Przyjmujący zlecenie może wypowiedzieć umowę w każdym czasie. Oznacza to, że jeżeli umowa nie przewiduje okresu wypowiedzenia, wypowiedzenie może wywołać skutek natychmiastowy. Nie trzeba wtedy czekać dwóch tygodni tylko dlatego, że zleceniodawca tak twierdzi.

Wypowiedzenie warto jednak złożyć w sposób możliwy do udowodnienia. Najbezpieczniej przygotować krótkie pismo, wysłać wiadomość e-mail z jasną treścią wypowiedzenia albo doręczyć oświadczenie osobiście za potwierdzeniem odbioru. Oświadczenie jest skuteczne wtedy, gdy dotrze do drugiej strony w taki sposób, że mogła się z nim zapoznać.

Czy można odejść z dnia na dzień?

Jeżeli w umowie-zleceniu nie ma okresu wypowiedzenia, a strony nie ustaliły go później, zleceniobiorca może zasadniczo wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym. Nie oznacza to jednak, że każde nagłe odejście jest całkowicie wolne od ryzyka.

Art. 746 § 2 K.c. przewiduje, że gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie odpowiada za szkodę. Zleceniodawca musiałby jednak wykazać konkretną szkodę, jej wysokość oraz związek między nagłym wypowiedzeniem a powstałą stratą.

Sam fakt, że zleceniobiorca odszedł, nie wystarcza jeszcze do żądania odszkodowania. Przykładowo zleceniodawca musiałby wykazać, że przez nagłe zakończenie współpracy poniósł realne koszty, utracił wynagrodzenie od klienta albo musiał pilnie zatrudnić zastępstwo na mniej korzystnych warunkach.

Co może być ważnym powodem wypowiedzenia?

Przepisy nie zawierają zamkniętej listy ważnych powodów. Ocena zależy od konkretnej umowy, charakteru współpracy i okoliczności sprawy. Ważnym powodem może być w szczególności brak zapłaty wynagrodzenia, uporczywe naruszanie ustaleń przez zleceniodawcę, utrata zaufania, choroba, istotna zmiana sytuacji życiowej albo warunki wykonywania zlecenia, które zagrażają bezpieczeństwu lub są sprzeczne z ustaleniami stron.

Samo znalezienie lepszej pracy może nie zawsze zostać uznane za ważny powód w rozumieniu art. 746 K.c. W wielu przypadkach bezpieczniej jest uprzedzić zleceniodawcę, zaproponować krótki termin zakończenia współpracy i przekazać rozpoczęte zadania w sposób ograniczający ryzyko szkody.

Okres wypowiedzenia wpisany w umowie

Strony mogą w umowie-zleceniu ustalić okres wypowiedzenia, np. 7 dni, 14 dni albo miesiąc. Taki zapis co do zasady wiąże strony, o ile nie prowadzi do obejścia prawa ani nie wyłącza uprawnienia do wypowiedzenia z ważnych powodów.

Art. 746 § 3 K.c. stanowi, że nie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. Dlatego nawet jeśli umowa przewiduje okres wypowiedzenia, w szczególnych sytuacjach możliwe jest natychmiastowe zakończenie współpracy z ważnego powodu.

W razie sporu decydujące znaczenie ma dokładne brzmienie umowy. Warto zwrócić uwagę, czy okres wypowiedzenia dotyczy obu stron, od kiedy jest liczony, czy wymaga formy pisemnej i czy umowa przewiduje kary umowne lub inne konsekwencje wcześniejszego zakończenia współpracy.

Rozliczenie wynagrodzenia po wypowiedzeniu

Wypowiedzenie umowy-zlecenia nie oznacza utraty prawa do wynagrodzenia za czynności wykonane do dnia zakończenia umowy. Zleceniobiorca powinien rozliczyć wykonane zadania, przekazać dokumenty, narzędzia lub materiały, jeżeli otrzymał je od zleceniodawcy, oraz zachować dowody wykonania pracy.

Jeżeli wynagrodzenie było określone stawką godzinową, warto zachować ewidencję godzin albo inne potwierdzenia czasu wykonywania zlecenia. Jeżeli wynagrodzenie było ustalone ryczałtowo albo za konkretny rezultat, sposób rozliczenia zależy od treści umowy i zakresu faktycznie wykonanych czynności.

Umowa-zlecenie a faktyczny stosunek pracy

Nie każda umowa nazwana zleceniem rzeczywiście powinna być traktowana jak zlecenie. Jeżeli praca była wykonywana osobiście, stale, pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę oraz za wynagrodzeniem, może pojawić się problem ustalenia istnienia stosunku pracy na podstawie art. 22 Kodeksu pracy.

Jeżeli w rzeczywistości strony łączył stosunek pracy, zastosowanie mogą mieć przepisy prawa pracy, w tym regulacje dotyczące wypowiedzenia, świadectwa pracy, urlopu, wynagrodzenia i ochrony pracownika. Taka ocena wymaga jednak analizy konkretnego sposobu wykonywania obowiązków, a nie samej nazwy umowy.

FAQ

Czy umowę-zlecenie na czas nieokreślony można wypowiedzieć od razu?

Tak, jeżeli umowa nie przewiduje okresu wypowiedzenia. Trzeba jednak pamiętać, że przy odpłatnym zleceniu wypowiedzenie bez ważnego powodu może rodzić odpowiedzialność za szkodę.

Czy szef może narzucić dwutygodniowe wypowiedzenie, jeśli nie ma go w umowie?

Nie może jednostronnie narzucić takiego terminu tylko przez ustną informację. Okres wypowiedzenia powinien wynikać z umowy, aneksu, regulaminu skutecznie włączonego do umowy albo innego porozumienia stron.

Czy wypowiedzenie umowy-zlecenia musi być pisemne?

Kodeks cywilny nie wprowadza ogólnej pisemnej formy wypowiedzenia zlecenia, ale umowa może ją przewidywać. Dla celów dowodowych najlepiej złożyć wypowiedzenie pisemnie albo e-mailem.

Czy trzeba podawać powód wypowiedzenia?

Nie zawsze trzeba, ale jeżeli wypowiedzenie następuje nagle, a zlecenie jest odpłatne, wskazanie ważnego powodu może mieć duże znaczenie dowodowe w razie późniejszego sporu.

Czy zleceniodawca może żądać odszkodowania?

Może próbować, jeżeli zlecenie było odpłatne, wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu i powstała konkretna szkoda. Samo niezadowolenie z odejścia zleceniobiorcy nie wystarcza.

Czy zmiana pracy jest ważnym powodem wypowiedzenia?

To zależy od okoliczności. Sama lepsza oferta pracy nie zawsze będzie ważnym powodem, ale znaczenie mogą mieć np. pilny termin rozpoczęcia nowej pracy, wcześniejsze ustalenia stron albo brak szkody po stronie zleceniodawcy.

Czy umowa-zlecenie może okazać się umową o pracę?

Tak, jeżeli sposób wykonywania obowiązków odpowiada cechom stosunku pracy. Decyduje faktyczny model współpracy, a nie sama nazwa umowy.

Podsumowanie

Przy umowie-zleceniu na czas nieokreślony nie obowiązuje automatycznie dwutygodniowy okres wypowiedzenia. Jeżeli takiego terminu nie ma w umowie, zleceniobiorca może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Powinien jednak zrobić to rozsądnie i w sposób możliwy do udowodnienia.

Największe ryzyko pojawia się wtedy, gdy odpłatne zlecenie zostaje zakończone nagle, bez ważnego powodu, a zleceniodawca ponosi przez to realną szkodę. Dlatego przed odejściem warto sprawdzić umowę, zadbać o pisemne wypowiedzenie, rozliczyć wykonane czynności i w miarę możliwości ograniczyć skutki zakończenia współpracy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, w szczególności art. 61, art. 734, art. 746 i art. 750 - Internetowy System Aktów Prawnych.

2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, w szczególności art. 22 - Internetowy System Aktów Prawnych.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.