Wezwanie do sądu w dzień wolny od pracy

Czy wezwanie do sądu daje prawo do dnia wolnego?

Pracownik wezwany do sądu jako świadek ma obowiązek stawić się na wezwanie, chyba że istnieje ważna i prawidłowo usprawiedliwiona przyczyna niestawiennictwa. Samo wezwanie nie oznacza jednak automatycznie prawa do całego dodatkowego dnia wolnego. Pracodawca zwalnia pracownika od pracy tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do wykonania obowiązku wynikającego z wezwania, czyli dojazdu, udziału w czynnościach i powrotu, jeżeli termin przypada na zaplanowany czas pracy.

Jeżeli rozprawa wypada w dniu, który zgodnie z grafikiem jest dla pracownika dniem wolnym, nie dochodzi do zwolnienia od pracy. W takiej sytuacji czas spędzony w sądzie nie jest czasem pracy, nie tworzy nadgodzin i co do zasady nie daje prawa do odbioru godzin. Wyjątki mogą wynikać z regulaminu pracy, układu zbiorowego, umowy o pracę albo szczególnych ustaleń z pracodawcą, ale nie wynikają z samego faktu wezwania do sądu.

Zasadą prawa pracy jest to, że pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w czasie i miejscu wyznaczonym do pracy. Pracownik powinien też przestrzegać ustalonego czasu pracy, o czym stanowi art. 100 § 2 K.p.. Stawiennictwo w sądzie wynika natomiast z obowiązku publicznoprawnego, a nie z polecenia pracodawcy.

Co powinien zrobić pracodawca, gdy rozprawa przypada w czasie pracy?

Jeżeli wezwanie do sądu koliduje z zaplanowaną zmianą, pracownik powinien niezwłocznie poinformować pracodawcę o przyczynie nieobecności i przedstawić wezwanie. Pracodawca ma obowiązek zwolnić pracownika od pracy na czas niezbędny do stawienia się na wezwanie sądu. Wynika to z rozporządzenia w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy.

Zwolnienie obejmuje realnie potrzebny czas, a nie zawsze cały dzień. W praktyce znaczenie mają: godzina rozprawy, odległość od sądu, czas dojazdu, czas oczekiwania na przesłuchanie oraz możliwość powrotu do pracy po zakończeniu czynności. Jeżeli powrót do pracy byłby nierealny albo nieracjonalny, zwolnienie może objąć całą zaplanowaną zmianę, ale trzeba to oceniać według konkretnego grafiku i okoliczności.

Po rozprawie warto poprosić w sekretariacie sądu o potwierdzenie stawiennictwa. Taki dokument ułatwia usprawiedliwienie nieobecności u pracodawcy, zwłaszcza gdy wezwanie nie wskazywało, jak długo potrwają czynności.

Czy za czas w sądzie należy się wynagrodzenie?

Co do zasady wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Przepisy prawa pracy nie nakładają automatycznie na pracodawcę obowiązku zapłaty wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy z powodu wezwania do sądu. Pracodawca może jednak zachować prawo pracownika do wynagrodzenia, jeżeli przewidują to przepisy wewnątrzzakładowe, układ zbiorowy, regulamin wynagradzania, umowa o pracę albo przyjęta praktyka korzystniejsza dla pracownika.

Jeżeli pracownik nie otrzymał wynagrodzenia za czas zwolnienia, powinien uzyskać od pracodawcy zaświadczenie o wysokości utraconego wynagrodzenia. Takie zaświadczenie jest potrzebne do złożenia w sądzie wniosku o rekompensatę utraconego zarobku. Zasady przyznawania należności świadkowi zależą od rodzaju postępowania i pouczenia zawartego w wezwaniu lub udzielonego przez sąd, dlatego wniosek najlepiej złożyć od razu po przesłuchaniu albo możliwie szybko po zakończeniu czynności.

Rozprawa w dniu wolnym przy pracy zmianowej

W pracy zmianowej decydujące znaczenie ma obowiązujący pracownika harmonogram. Jeżeli w dniu rozprawy pracownik zgodnie z grafikiem nie miał wykonywać pracy, nie powstaje po stronie pracodawcy obowiązek udzielenia zwolnienia od pracy. Nie ma też utraconego wynagrodzenia za ten dzień, skoro pracownik nie miał zaplanowanej pracy i nie utracił zarobku z powodu nieobecności.

Nie oznacza to, że pracownik może zignorować wezwanie. Obowiązek stawiennictwa istnieje niezależnie od tego, czy dzień jest pracujący, czy wolny. Jeżeli termin rozprawy koliduje z odpoczynkiem po zmianie nocnej albo z kolejną zmianą, warto jak najszybciej przeanalizować grafik. Inaczej ocenia się sytuację, gdy rozprawa odbywa się wyłącznie w dniu wolnym, a inaczej gdy jej czas, dojazd lub oczekiwanie w sądzie nakładają się na początek albo koniec zaplanowanej pracy.

Jeżeli pracownik chce zmienić termin przesłuchania, powinien zwrócić się do sądu, a nie do pracodawcy. Wniosek do sądu trzeba uzasadnić konkretnie, np. chorobą, ważnym wyjazdem, szczególnymi obowiązkami opiekuńczymi albo inną przeszkodą, która rzeczywiście uniemożliwia stawiennictwo. Sama niedogodność związana z dniem wolnym zwykle nie wystarczy.

Jak ubiegać się o zwrot utraconego wynagrodzenia?

Jeżeli wezwanie do sądu spowodowało utratę wynagrodzenia, pracownik powinien działać praktycznie i zebrać dokumenty od razu. Najczęściej potrzebne będą: wezwanie do sądu, potwierdzenie stawiennictwa oraz zaświadczenie od pracodawcy wskazujące wysokość utraconego wynagrodzenia za czas zwolnienia. Sąd może wymagać także dodatkowych informacji, jeżeli wysokość żądanej kwoty budzi wątpliwości.

Wniosek o przyznanie należności świadkowi należy kierować do sądu, który wezwał świadka. Nie jest to roszczenie wobec pracodawcy, chyba że problem dotyczy niewłaściwego rozliczenia czasu pracy, bezpodstawnej odmowy zwolnienia albo braku wymaganego zaświadczenia. W sprawach pracowniczych warto oddzielić dwie kwestie: obowiązek pracodawcy zwolnienia od pracy oraz rozliczenie należności świadka przez sąd.

FAQ

Czy muszę iść do sądu, jeśli termin wypada w mój dzień wolny?

Tak. Dzień wolny od pracy nie zwalnia z obowiązku stawiennictwa na wezwanie sądu. Jeżeli nie możesz się stawić, powinieneś jak najszybciej usprawiedliwić nieobecność przed sądem i przedstawić konkretną przyczynę.

Czy za rozprawę w dniu wolnym należy się odbiór godzin?

Co do zasady nie. Odbiór czasu wolnego dotyczy rozliczania czasu pracy, a stawiennictwo w sądzie w dniu wolnym nie jest wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy.

Czy pracodawca może odmówić zwolnienia na rozprawę?

Jeżeli rozprawa przypada w zaplanowanym czasie pracy i pracownik został prawidłowo wezwany, pracodawca powinien zwolnić go na czas niezbędny do stawienia się w sądzie. Odmowa może być nieprawidłowa, zwłaszcza gdy pracownik przedstawił wezwanie i uprzedził o nieobecności.

Kto płaci za utracone wynagrodzenie świadka?

Jeżeli pracodawca nie zachowuje prawa do wynagrodzenia za czas zwolnienia, pracownik może ubiegać się o zwrot utraconego zarobku w sądzie, który go wezwał. Potrzebne jest zwykle zaświadczenie pracodawcy o wysokości utraconego wynagrodzenia.

Czy wezwanie do sądu trzeba pokazać pracodawcy?

Tak, w praktyce należy przedstawić wezwanie, aby pracodawca mógł usprawiedliwić nieobecność i prawidłowo rozliczyć czas zwolnienia. Po rozprawie warto uzyskać potwierdzenie stawiennictwa.

Podsumowanie

Pracownik wezwany do sądu jako świadek musi stawić się na wezwanie, ale jego prawa wobec pracodawcy zależą od grafiku pracy. Jeżeli rozprawa przypada w zaplanowanym czasie pracy, pracodawca powinien zwolnić pracownika na czas niezbędny do udziału w czynnościach. Jeżeli pracownik traci przez to wynagrodzenie, może ubiegać się o rekompensatę w sądzie na podstawie zaświadczenia od pracodawcy. Jeżeli jednak termin przypada w dniu wolnym od pracy, nie przysługuje za to dodatkowy dzień wolny ani odbiór godzin, chyba że korzystniejsze zasady wynikają z regulacji obowiązujących u pracodawcy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy, t.j. Dz.U. 2014 poz. 1632

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.