Od kiedy przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego?

Kiedy przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego?

Zgodnie z art. 154 § 1 Kodeksu pracy podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 dni, jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat, oraz 26 dni, jeżeli jest zatrudniony co najmniej 10 lat. Nie chodzi wyłącznie o staż u obecnego pracodawcy. Do stażu urlopowego wlicza się także poprzednie okresy zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu i sposób ustania stosunku pracy, a ponadto okresy zaliczane na podstawie innych przepisów.

Szerzej wpływ poprzedniego zatrudnienia na urlop opisujemy w materiale o przerwach w zatrudnieniu a wymiarze urlopu wypoczynkowego.

Jakie okresy nauki wlicza się do stażu urlopowego?

Przy obliczaniu stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, art. 155 § 1 Kodeksu pracy pozwala doliczyć okres z tytułu ukończenia określonej szkoły:

1. zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - czas trwania nauki przewidziany programem, nie więcej niż 3 lata,
2. średniej szkoły zawodowej - czas trwania nauki przewidziany programem, nie więcej niż 5 lat,
3. średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych albo równorzędnych szkół zawodowych - 5 lat,
4. średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,
5. szkoły policealnej - 6 lat,
6. szkoły wyższej - 8 lat.

Okresy nauki nie podlegają sumowaniu. Pracownik, który ukończył technikum, a następnie studia, nie dolicza łącznie 5 i 8 lat. Po ukończeniu szkoły wyższej przyjmuje się 8 lat z tytułu edukacji. Tak samo nie dodaje się osobno liceum, szkoły policealnej i studiów.

Znaczenie ma ukończenie szkoły. Samo rozpoczęcie studiów, zaliczenie kilku semestrów albo kontynuowanie nauki bez ukończenia danego poziomu nie zwiększa stażu urlopowego. Podstawą jest dokument potwierdzający ukończenie szkoły. Ukończenie studiów pierwszego stopnia, czyli studiów licencjackich albo inżynierskich, oznacza ukończenie szkoły wyższej i daje 8 lat do stażu urlopowego.

Nauka w czasie zatrudnienia - który okres wybrać?

Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, nie można po prostu dodać całego okresu szkoły do całego okresu pracy. Zgodnie z art. 155 § 2 Kodeksu pracy do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się albo okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, albo okres nauki - zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

Ma to duże znaczenie przy studiach zaocznych, wieczorowych albo niestacjonarnych odbywanych równolegle z pracą. Pracodawca powinien porównać warianty i przyjąć ten, który daje pracownikowi korzystniejszy wynik. Nie można za ten sam nakładający się czas policzyć jednocześnie pracy i nauki.

Jeżeli pracownik najpierw ukończył technikum, a następnie studia, do momentu ukończenia studiów można brać pod uwagę okres wynikający z technikum i faktyczne zatrudnienie. Po uzyskaniu dyplomu szkoły wyższej staż trzeba przeliczyć ponownie, uwzględniając 8 lat z tytułu ukończenia studiów oraz zasadę korzystniejszego wariantu dla okresu, w którym nauka pokrywała się z zatrudnieniem.

Co zmieniło się od 2026 r. w liczeniu stażu pracy?

Od 2026 r. art. 302¹ Kodeksu pracy rozszerzył katalog okresów wliczanych do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. W zależności od spełnienia ustawowych warunków mogą być uwzględniane m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, pozostawania osobą współpracującą, wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, wykonywania umowy agencyjnej, wybrane okresy członkostwa w spółdzielniach oraz udokumentowana praca zarobkowa za granicą wykonywana na innej podstawie niż stosunek pracy.

Nie każdy taki okres jest zaliczany automatycznie. Dla części okresów ustawa wymaga zaświadczenia ZUS potwierdzającego opłacenie składek albo podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a dla niektórych innych okresów znaczenie mają odmienne dokumenty przewidziane w przepisach. Wniosek o zaświadczenie z ZUS składa zainteresowana osoba elektronicznie przez profil informacyjny w systemie ZUS. Jeżeli okresy się nakładają ze sobą albo z okresem pozostawania w stosunku pracy, do stażu wlicza się okres najkorzystniejszy dla osoby, której staż jest ustalany.

Od kiedy nowe okresy wpływają na urlop?

Ustawa zmieniająca weszła w życie 1 stycznia 2026 r. W odniesieniu do pracowników zatrudnionych u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych nowe zasady stosuje się od 1 stycznia 2026 r., a u pozostałych pracodawców - od 1 maja 2026 r. Uprawnienia pracownicze wynikające z doliczenia nowych okresów mogą powstać od dnia nabycia prawa do danego uprawnienia, ale nie wcześniej niż odpowiednio 1 stycznia 2026 r. albo 1 maja 2026 r.

Dla pracownika zatrudnionego u danego pracodawcy w dniu rozpoczęcia stosowania nowych zasad obowiązuje 24-miesięczny termin na udokumentowanie wcześniejszych okresów wskazanych w art. 302¹ § 1-7 Kodeksu pracy. Termin biegnie odpowiednio od 1 stycznia 2026 r. albo od 1 maja 2026 r. Jeżeli pracownik objęty tym przepisem przejściowym nie udokumentuje danego okresu w terminie, ten pracodawca nie wliczy go do okresu zatrudnienia na podstawie tych regulacji przejściowych.

Jak obliczyć datę uzyskania 26 dni urlopu?

Aby ustalić konkretną datę, najpierw trzeba wskazać najkorzystniejszy ukończony etap nauki. Następnie należy doliczyć wszystkie okresy zatrudnienia na podstawie stosunku pracy oraz inne okresy, które przepisy nakazują zaliczyć. Kolejny krok to sprawdzenie, czy okresy się nie pokrywają i czy dla okresów równoległych nie trzeba zastosować zasady korzystniejszego wariantu. Na końcu należy ustalić dzień, w którym prawidłowo liczony staż osiąga 10 lat.

Praktyczne zasady ustalania, czy przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 20 czy 26 dni, omawiamy także w osobnym poradniku.

Jeżeli pracownik osiągnie 10 lat stażu w trakcie roku kalendarzowego, uzyskuje prawo do wyższego wymiaru urlopu. Jeżeli wcześniej wykorzystał urlop za ten rok według niższego wymiaru, art. 158 Kodeksu pracy przewiduje urlop uzupełniający. Jeżeli wzrost stażu wynika z nowych okresów zaliczanych na podstawie reformy z 2026 r., trzeba dodatkowo uwzględnić datę, od której nowe przepisy stosuje się u danego pracodawcy.

FAQ

Czy do 26 dni urlopu wystarczy 10 lat pracy u jednego pracodawcy?

Nie. Liczy się ogólny staż urlopowy, a nie tylko staż u obecnego pracodawcy. Do stażu wlicza się poprzednie zatrudnienie, odpowiedni okres z tytułu ukończenia szkoły oraz inne okresy zaliczalne na podstawie przepisów.

Czy studia licencjackie dają 8 lat do urlopu?

Tak. Ukończenie studiów pierwszego stopnia oznacza ukończenie szkoły wyższej, a art. 155 § 1 Kodeksu pracy przewiduje z tego tytułu 8 lat do stażu urlopowego. Same rozpoczęte, ale nieukończone studia nie zwiększają stażu.

Czy technikum i studia można zsumować?

Nie. Okresy nauki wskazane w art. 155 § 1 Kodeksu pracy nie podlegają sumowaniu. Jeżeli pracownik ukończył technikum, a później studia, z tytułu ukończenia szkoły przyjmuje się 8 lat za szkołę wyższą, a nie 13 lat.

Co jeśli osiągnę 10 lat stażu w środku roku?

Od osiągnięcia 10 lat stażu urlopowego pracownik uzyskuje prawo do wyższego wymiaru urlopu. Jeżeli wykorzystał już urlop za dany rok według niższego wymiaru, przysługuje mu urlop uzupełniający na zasadach art. 158 Kodeksu pracy.

Czy zlecenie wlicza się do stażu urlopowego?

Od 2026 r. okres wykonywania umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, może być wliczany do okresu zatrudnienia, jeżeli spełnione są warunki art. 302¹ Kodeksu pracy i okres zostanie właściwie udokumentowany. Nie oznacza to automatycznego zaliczenia każdego zlecenia bez sprawdzenia warunków ustawowych.

Jakie dokumenty przedstawić pracodawcy?

W typowej sprawie potrzebne są świadectwa pracy, dyplom albo świadectwo ukończenia szkoły oraz dokumenty potwierdzające inne zaliczalne okresy. Dla części nowych okresów z art. 302¹ Kodeksu pracy wymagane jest zaświadczenie ZUS wydawane na elektroniczny wniosek zainteresowanej osoby.

Jeżeli chcesz sprawdzić także inne uprawnienia urlopowe, zobacz zestawienie obejmujące urlopy pracownicze w 2026 r.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w szczególności art. 154, art. 155, art. 158, art. 302¹ i art. 302² - tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu.

2. Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. 2025 poz. 1423, w szczególności przepisy przejściowe dotyczące terminów stosowania nowych zasad.