Od kiedy przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego?

Kiedy przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego?

Zgodnie z art. 154 § 1 Kodeksu pracy podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi: 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat, 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat. W praktyce nie chodzi wyłącznie o staż u obecnego pracodawcy.

Szerzej opisujemy ten wątek w tekście: przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego.

Jakie okresy nauki wlicza się do stażu urlopowego?

Przy obliczaniu stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, stosuje się art. 155 § 1 Kodeksu pracy. Przepis ten pozwala doliczyć okresy z tytułu ukończenia określonych szkół:

1. zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - czas trwania nauki przewidziany programem, nie więcej niż 3 lata,
2. średniej szkoły zawodowej - czas trwania nauki przewidziany programem, nie więcej niż 5 lat,
3. średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych albo równorzędnych szkół zawodowych - 5 lat,
4. średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,
5. szkoły policealnej - 6 lat,
6. szkoły wyższej - 8 lat.

Okresy nauki nie podlegają sumowaniu. Oznacza to, że pracownik, który ukończył technikum, a następnie studia, nie dolicza łącznie 5 i 8 lat. Po ukończeniu studiów wyższych przyjmuje się 8 lat, bo jest to korzystniejszy okres z tytułu ukończenia szkoły. Podobnie nie dolicza się osobno liceum, szkoły policealnej i studiów, jeżeli pracownik ukończył kilka szkół.

Istotne jest ukończenie szkoły. Samo rozpoczęcie studiów, zaliczenie kilku semestrów albo kontynuowanie nauki bez dyplomu nie zwiększa stażu urlopowego. Dopiero dokument potwierdzający ukończenie danego poziomu edukacji może być podstawą do przeliczenia wymiaru urlopu.

Nauka w czasie zatrudnienia - który okres wybrać?

Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, nie zawsze można po prostu dodać cały okres szkoły do całego okresu pracy. Zgodnie z art. 155 § 2 Kodeksu pracy do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się albo okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, albo okres nauki - zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

To ma duże znaczenie przy studiach zaocznych, wieczorowych albo niestacjonarnych odbywanych równolegle z pracą. Pracodawca powinien porównać warianty i przyjąć ten, który daje pracownikowi korzystniejszy wynik. Nie można natomiast w tym samym nakładającym się czasie liczyć jednocześnie pracy i nauki, jeżeli prowadziłoby to do podwójnego zaliczenia tego samego okresu.

W opisanym stanie faktycznym pracownik ukończył technikum, co daje maksymalnie 5 lat do stażu urlopowego. Do momentu ukończenia studiów licencjackich należy więc liczyć 5 lat z technikum oraz faktyczne zatrudnienie. Po uzyskaniu dyplomu licencjata trzeba ponownie przeliczyć staż: ukończenie szkoły wyższej daje 8 lat, ale okres pracy pokrywający się ze studiami powinien być oceniony według zasady korzystniejszego wariantu.

Jeżeli studia trwały od września 2005 r. do lutego 2009 r., a praca na etacie rozpoczęła się w lipcu 2006 r., po ukończeniu studiów zwykle korzystniejsze będzie przyjęcie 8 lat z tytułu szkoły wyższej oraz doliczanie pracy po zakończeniu nauki. W takim układzie prawo do 26 dni urlopu powstanie po osiągnięciu łącznie 10 lat stażu, czyli po doliczeniu brakujących 2 lat pracy po ukończeniu studiów. Dokładną datę trzeba jednak ustalić na podstawie dokumentów: świadectw pracy, dyplomu i dat zatrudnienia.

Co zmieniło się od 2026 r. w liczeniu stażu pracy?

Od 2026 r. przepisy rozszerzyły katalog okresĂłw, ktĂłre mogą być wliczane do okresu zatrudnienia. Zgodnie z art. 302¹ Kodeksu pracy do staĹźu mogą być zaliczane m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności, pozostawania osobą współpracującą, wykonywania umowy zlecenia albo umowy o świadczenie usług, wykonywania umowy agencyjnej, wybrane okresy członkostwa w spółdzielniach oraz udokumentowana praca zarobkowa za granicą wykonywana na innej podstawie niĹź stosunek pracy.

Nie oznacza to jednak, że każdy okres aktywności zawodowej automatycznie zwiększy urlop. W wielu przypadkach konieczne jest zaświadczenie z ZUS, np. o opłaceniu składek albo o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Jeżeli okresy się nakładają, do stażu wlicza się okres najkorzystniejszy dla osoby, której okresy mają być zaliczone.

Ustawa zmieniająca weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Dla pracodawców niebędących jednostkami sektora finansów publicznych nowe zasady stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, czyli od 1 maja 2026 r. Pracownicy zatrudnieni w dniu wejścia w życie właściwych przepisów mają 24 miesiące na udokumentowanie nowych okresów, aby pracodawca wliczył je do stażu na zasadach przejściowych.

Jak obliczyć datę uzyskania 26 dni urlopu?

Aby ustalić, od kiedy przysługuje 26 dni urlopu, należy wykonać kilka kroków. Najpierw trzeba ustalić, jaki ukończony etap nauki daje najkorzystniejszy okres do stażu. Następnie należy doliczyć wszystkie okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oraz inne okresy zaliczalne na podstawie przepisów szczególnych. Potem trzeba sprawdzić, czy część okresów nie pokrywa się ze sobą, bo w takim przypadku zasadniczo nie wolno liczyć tego samego czasu dwa razy. Praktyczne zasady, jak rozstrzygnąć, czy przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 20 czy 26 dni, omawiamy w osobnym poradniku.

Jeżeli po zsumowaniu prawidłowo zaliczanych okresów staż wynosi co najmniej 10 lat, pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu. Jeżeli brakuje np. 8 miesięcy, prawo do wyższego wymiaru powstanie po upływie tych 8 miesięcy zaliczalnego okresu. W roku, w którym próg 10 lat zostanie przekroczony, pracodawca powinien odpowiednio zwiększyć wymiar urlopu.

FAQ

Czy do 26 dni urlopu wystarczy 10 lat pracy u jednego pracodawcy?

Nie. Liczy się ogólny staż urlopowy, a nie tylko staż u obecnego pracodawcy. Do stażu można doliczyć m.in. poprzednie zatrudnienie, ukończoną szkołę oraz inne okresy zaliczalne na podstawie przepisów.

Czy studia licencjackie dają 8 lat do urlopu?

Tak. Ukończenie szkoły wyższej daje 8 lat do stażu urlopowego. W praktyce dotyczy to także ukończenia studiów pierwszego stopnia, czyli studiów licencjackich albo inżynierskich. Same rozpoczęte, ale nieukończone studia nie zwiększają stażu.

Czy technikum i studia można zsumować?

Nie. Okresy nauki wskazane w art. 155 § 1 Kodeksu pracy nie podlegają sumowaniu. Jeżeli pracownik ukończył technikum i później studia, zwykle przyjmuje się 8 lat za ukończenie szkoły wyższej, a nie 13 lat.

Co jeśli osiągnę 10 lat stażu w środku roku?

Od momentu osiągnięcia 10 lat stażu urlopowego pracownik nabywa prawo do 26 dni urlopu. Jeżeli wcześniej wykorzystał urlop przysługujący według niższego wymiaru, może mieć prawo do urlopu uzupełniającego.

Czy zlecenie wlicza się do stażu urlopowego?

Od 2026 r. okres wykonywania umowy zlecenia albo umowy o świadczenie usług może być zaliczany do okresu zatrudnienia, jeżeli spełnione są warunki określone w Kodeksie pracy i okres jest właściwie udokumentowany, najczęściej zaświadczeniem z ZUS. Nie każdy przypadek będzie więc automatyczny.

Jakie dokumenty przedstawić pracodawcy?

Zwykle potrzebne są świadectwa pracy, dyplom albo świadectwo ukończenia szkoły oraz dokumenty potwierdzające inne zaliczalne okresy. W przypadku nowych okresów wliczanych od 2026 r. kluczowe może być zaświadczenie z ZUS wydane na elektroniczny wniosek pracownika.

Podsumowanie

Prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego zależy od osiągnięcia 10-letniego stażu urlopowego. Do tego stażu wlicza się ukończoną edukację, ale okresów nauki nie sumuje się - wybiera się jeden właściwy, najkorzystniejszy poziom. Jeżeli nauka pokrywała się z pracą, trzeba porównać warianty i zastosować ten korzystniejszy dla pracownika. Od 2026 r. szczególnego znaczenia nabrały też nowe okresy zaliczane do stażu, takie jak zlecenie lub działalność gospodarcza, ale wymagają one prawidłowego udokumentowania. Szersze zestawienie obejmujące urlopy pracownicze, w tym urlop wypoczynkowy, opiekuńczy, rodzicielski i okolicznościowy, znajduje się w osobnym materiale.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, w szczególności art. 154, art. 155 i art. 158.

2. Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektĂłrych innych ustaw - Dz.U. 2025 poz. 1423, w szczegĂłlności art. 302¹, art. 302² oraz przepisy przejściowe.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.