Nagroda jubileuszowa nauczyciela przedszkola a emerytura

Kiedy nauczyciel nabywa prawo do nagrody jubileuszowej?

Nagroda jubileuszowa dla nauczyciela nie jest premią uznaniową. Jest świadczeniem wynikającym z przepisów prawa, a jej podstawą jest przede wszystkim art. 47 Karty Nauczyciela. Przysługuje za wieloletnią pracę po osiągnięciu określonego stażu.

Nauczyciel otrzymuje nagrodę jubileuszową po 20, 25, 30, 35 i 40 latach pracy. Wysokość nagrody zależy od stażu i jest liczona od wynagrodzenia miesięcznego nauczyciela według zasad określonych w Karcie Nauczyciela oraz przepisach wykonawczych.

Co do zasady prawo do nagrody powstaje w dniu, w którym nauczyciel osiąga wymagany staż. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że pracownik nabywa prawo do nagrody jubileuszowej z upływem ostatniego dnia okresu pracy wymaganego do tej nagrody. Nie wystarczy więc, że do nagrody brakuje niewiele, chyba że zastosowanie ma szczególny wyjątek emerytalno-rentowy.

Jakie okresy dolicza się do stażu?

Do okresu pracy uprawniającego nauczyciela do nagrody jubileuszowej zalicza się wszystkie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów wlicza się je do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

W praktyce mogą to być na przykład udokumentowane okresy wcześniejszego zatrudnienia, a w określonych warunkach także praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym, jeżeli spełnia wymogi ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Pracodawca nie powinien doliczać okresów wyłącznie na podstawie oświadczenia nauczyciela. Potrzebne są dokumenty, takie jak świadectwa pracy, zaświadczenia albo inne dowody wymagane przez przepisy. Jeżeli dokumenty zostaną złożone później, pracodawca powinien ponownie ustalić staż, ale znaczenie ma również to, na jaki dzień dane uprawnienie miało powstać.

Wcześniejsza wypłata nagrody przy przejściu na emeryturę

Od zasady wypłaty nagrody dopiero po osiągnięciu pełnego stażu istnieje ważny wyjątek. Jeżeli stosunek pracy rozwiązuje się w związku z przejściem nauczyciela na emeryturę albo rentę z tytułu niezdolności do pracy, a do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej brakuje mniej niż 12 miesięcy, nagrodę wypłaca się w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Nie chodzi więc o każdy przypadek, w którym nauczyciel ma ustalone prawo do emerytury. Musi istnieć związek między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę. Forma rozwiązania umowy, na przykład porozumienie stron, nie wyklucza takiego związku, ale trzeba go wykazać okolicznościami sprawy oraz dokumentami.

Limit 12 miesięcy należy oceniać na dzień rozwiązania stosunku pracy związanego z przejściem na emeryturę lub rentę. Jeżeli w tym dniu, po doliczeniu wszystkich prawidłowo udokumentowanych okresów, nauczycielowi brakuje 12 miesięcy albo więcej, wcześniejsza wypłata nie przysługuje.

Ponowne zatrudnienie po przejściu na emeryturę

W opisanej sytuacji nauczycielka rozwiązała stosunek pracy 18 maja w związku z nabyciem prawa do emerytury, a następnego dnia zawarła z tym samym pracodawcą nową umowę na czas określony w zastępstwie. Taki układ wymaga oddzielenia dwóch zdarzeń: rozwiązania pierwszego stosunku pracy oraz późniejszego wygaśnięcia drugiej umowy.

Jeżeli 18 maja, po doliczeniu wszystkich prawidłowo udokumentowanych okresów, do nagrody za 40 lat pracy brakowało mniej niż 12 miesięcy, można argumentować, że nagroda powinna zostać wypłacona w dniu rozwiązania stosunku pracy związanego z przejściem na emeryturę.

Jeżeli jednak 18 maja brakowało jeszcze co najmniej 12 miesięcy, a dopiero na 31 sierpnia okres brakujący byłby krótszy, sytuacja jest trudniejsza. Samo wygaśnięcie umowy na czas określony zawartej w zastępstwie nie musi być uznane za rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę, zwłaszcza gdy nauczycielka już wcześniej formalnie przeszła na emeryturę i została ponownie zatrudniona.

W takim przypadku pracodawca może odmówić wcześniejszej wypłaty nagrody, wskazując, że wyjątek emerytalny należy badać na dzień 18 maja, a nie na dzień zakończenia późniejszej umowy terminowej. Ostateczna ocena zależy jednak od dokumentów i rzeczywistej przyczyny zakończenia zatrudnienia.

Co powinna zrobić nauczycielka?

Najpierw należy ustalić dokładny staż na dzień 18 maja oraz na dzień 31 sierpnia. W obliczeniach trzeba uwzględnić wszystkie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy zaliczalne, ale tylko wtedy, gdy są należycie udokumentowane.

Następnie warto wystąpić do pracodawcy z pisemnym wnioskiem o ponowne przeliczenie stażu i wskazanie podstawy prawnej ewentualnej odmowy wypłaty nagrody. We wniosku dobrze jest wyraźnie zaznaczyć, czy żądanie dotyczy nagrody należnej w związku z rozwiązaniem stosunku pracy 18 maja, czy z późniejszym zakończeniem umowy terminowej.

Jeżeli pracodawca odmówi, nauczycielka może dochodzić roszczenia przed sądem pracy. W sporze kluczowe będą daty, treść porozumienia o rozwiązaniu stosunku pracy, dokumenty emerytalne, świadectwa pracy, zaświadczenia o okresach zaliczalnych oraz to, czy rozwiązanie stosunku pracy rzeczywiście pozostawało w związku z przejściem na emeryturę.

Podsumowanie

Prawo do wcześniejszej wypłaty nagrody jubileuszowej nie powstaje automatycznie tylko dlatego, że nauczyciel ma ustalone prawo do emerytury albo że do pełnego stażu brakuje mniej niż rok w późniejszym terminie. Decydujący jest dzień rozwiązania stosunku pracy pozostającego w związku z przejściem na emeryturę lub rentę.

W opisanym stanie faktycznym najważniejsze pytanie brzmi, czy na 18 maja, po doliczeniu wszystkich prawidłowych okresów, do nagrody za 40 lat pracy brakowało mniej niż 12 miesięcy. Jeśli tak, można domagać się wypłaty nagrody. Jeśli nie, późniejsze wygaśnięcie umowy na zastępstwo może nie wystarczyć do zastosowania wyjątku.

FAQ

Czy nagroda jubileuszowa dla nauczyciela jest obowiązkowa?

Tak, jeżeli nauczyciel podlega Karcie Nauczyciela i osiągnął wymagany staż. Nie jest to świadczenie uznaniowe zależne od dobrej woli dyrektora.

Czy prawo do emerytury wystarczy do wcześniejszej wypłaty nagrody?

Nie zawsze. Potrzebne jest rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę albo rentę oraz brak mniej niż 12 miesięcy do nagrody na dzień tego rozwiązania.

Czy porozumienie stron wyklucza związek z przejściem na emeryturę?

Nie. Porozumienie stron może być rozwiązaniem stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę, ale z dokumentów i okoliczności powinno wynikać, że właśnie to było rzeczywistą przyczyną zakończenia zatrudnienia.

Czy umowa na zastępstwo po emeryturze daje nowe prawo do wcześniejszej nagrody?

Samo wygaśnięcie takiej umowy nie przesądza o prawie do wcześniejszej nagrody. Trzeba ustalić, czy zakończenie tej umowy pozostaje w związku z przejściem na emeryturę, czy jest tylko skutkiem upływu czasu, na jaki została zawarta.

Co zrobić, gdy pracodawca nie chce doliczyć udokumentowanego okresu?

Warto złożyć pisemny wniosek o ponowne przeliczenie stażu i wskazanie przyczyn odmowy. Jeżeli odmowa jest niezasadna, roszczenia można dochodzić przed sądem pracy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających nauczyciela do nagrody jubileuszowej oraz szczegółowych zasad jej obliczania i wypłacania, Dz.U. 2001 nr 128 poz. 1418
3. Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, Dz.U. 1990 nr 54 poz. 310
4. Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1990 r., sygn. akt III PZP 57/89
5. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1991 r., sygn. akt I PZP 16/91

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.