• Autor: Dorota Kriger
Komornik zażądał od mojego pracodawcy zajęcia części mojej wypłaty. Według mnie są to dane poufne które nie powinny być ujawnione. Przełożony wszystkie te informacje (odbiorców, kwoty) przekazał reszcie pracowników, szydząc ze mnie. Czy może ponieść jakieś konsekwencje za ten czyn?
Ma Pan rację – pracodawca dopuścił się czynu zabronionego prawem – naruszył bowiem obowiązek poszanowania godności oraz innych dóbr osobistych pracownika, który wynika z postanowień art. 111 Kodeksu pracy.
Najważniejsze dobra osobiste człowieka zostały określone w art. 23 Kodeksu cywilnego i są nimi w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Katalog ten nie jest jednak zamknięty, Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do uchwały z 16 lipca 1993r. (I PZP 28/93) stwierdził, że „uznanie, czy mamy do czynienia z dobrem osobistym zależy od wielu czynników oraz, że pojęcie to należy odnosić do określonego poziomu rozwoju technologicznego i cywilizacyjnego, a także przyjętych w społeczeństwie zasad moralnych i prawnych, istniejącego rodzaju stosunków społecznych, gospodarczych czy nawet politycznych”. Przykładowo z punktu widzenia prawa pracy takim dobrem jest także wysokość wynagrodzenia pracownika – ujawnienie informacji o wynagrodzeniu pracownika bez jego zgody narusza więc dobra osobiste tego pracownika. Powyższe dotyczy nie tylko wysokości wynagrodzenia czy poszczególnych jego składników, ale także i wysokości sum egzekwowanych z tego wynagrodzenia oraz samej informacji o zajęciu części wynagrodzenia.
Ujawnienie informacji dotyczących wynagrodzenia pracownika, oprócz naruszenia jego dobra osobistego, może także spowodować naruszenie danych osobowych pracownika.
Pracownik, którego pracodawca naruszył jego dobra osobiste, może domagać się od pracodawcy na drodze postępowania sądowego zadośćuczynienia i odszkodowania.
Należy pamiętać, iż to pracownik musi udowodnić, że pracodawca naruszył jego dobra osobiste i doprowadził do powstania szkody. Rozpatrując pozew, sąd w pierwszej kolejności ustali, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi zajmie się kwestią bezprawności działania pozwanego pracodawcy – pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania okoliczności usprawiedliwiających jego działanie, a więc wyłączających bezprawność (wyrok SN z 17 czerwca 2004 r., sygn. akt V CK 609/03).
Pracownik, którego dobro osobiste zostało naruszone wskutek działań pracodawcy, ma prawo:
Ponadto pracownik, który wskutek działań pracodawcy doznał szkody majątkowej, ma prawo domagać się naprawienia tej szkody, zgodnie z art. 24 § 2 Kodeksu cywilnego, np. żądając zapłaty stosownego odszkodowania.
Jeśli więc pracodawca ujawnił informacje o zajęciu komorniczym części Pana wynagrodzenia innym pracownikom, dokonał czynu zabronionego prawem i ma Pan prawo domagać się zaniechania takich czynności oraz naprawienia ich skutków.
Proszę jednak pamiętać, że ujawnienie informacji o zajęciu komorniczym np. służbom kadrowym, w celu prawidłowego ustalenia wynagrodzenia do wypłaty, nie stanowi naruszenia tajemnicy o wynagrodzeniu oraz nie jest naruszeniem dóbr osobistych.
Kasjerka w markecie – śmiech na zapleczu
Kiedy Monika wróciła z urlopu, zauważyła, że koledzy z działu zaczęli ją unikać, a niektórzy wprost ją wyśmiewali. Dopiero po kilku dniach usłyszała, że kierownik sklepu opowiadał przy wspólnym śniadaniu, że „Monice zabrali połowę wypłaty, bo komornik ją ściga”. Informacje o zajęciu wynagrodzenia okazały się prawdziwe – ale Monika nigdy nie zgadzała się na ich ujawnienie. Upokorzenie i napięta atmosfera sprawiły, że po kilku tygodniach odeszła z pracy.
Biuro rachunkowe – plotki przy kawie
Tomek, specjalista ds. kadr, przypadkowo usłyszał, jak jego przełożona opowiada przy ekspresie do kawy, że „ten nowy z IT ma egzekucję na 3 tysiące, chyba alimenty nie płaci”. Była to informacja, którą tylko ona miała prawo znać – i to w celu wykonania potrącenia z pensji. Zamiast ograniczyć się do obowiązków służbowych, potraktowała dane jako temat do plotek. Sprawa trafiła do działu HR i zakończyła się naganą, ale dla pracownika była to sytuacja bardzo dotkliwa.
Warsztat samochodowy – szydera z problemów
Marek pracował jako mechanik i starał się utrzymać rodzinę po rozwodzie. Gdy komornik zajął część jego wynagrodzenia, właściciel warsztatu postanowił publicznie „zażartować”, wywieszając kartkę w pokoju socjalnym: „Zawodnik miesiąca – 50% dla komornika!”. Koledzy się śmiali, ale dla Marka był to policzek. Poczuł się upokorzony, a jego relacje w pracy znacznie się pogorszyły. W końcu złożył pozew o naruszenie dóbr osobistych.
Ujawnianie przez pracodawcę informacji o zajęciu komorniczym wynagrodzenia pracownika innym osobom w zakładzie pracy stanowi poważne naruszenie dóbr osobistych oraz przepisów o ochronie danych osobowych. Takie działanie godzi nie tylko w godność pracownika, ale także naraża go na społeczne upokorzenie, pogorszenie relacji zawodowych, a niekiedy nawet na utratę zatrudnienia. Pracownik ma prawo dochodzić ochrony swoich praw – zarówno poprzez żądanie zaniechania naruszeń, jak i domaganie się zadośćuczynienia lub odszkodowania na drodze sądowej. Pamiętajmy, że obowiązkiem pracodawcy jest zachowanie poufności i szacunku wobec każdego człowieka, niezależnie od jego sytuacji życiowej.
Jeśli znalazłeś się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy, skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online. Zapewniamy szybki kontakt z doświadczonym prawnikiem, który oceni Twoją sprawę, wyjaśni Twoje prawa i wskaże możliwe działania. Porady udzielane są w pełni zdalnie – bez wychodzenia z domu, z zachowaniem poufności i pełnego profesjonalizmu.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Dorota Kriger
Absolwentka kierunku bankowość w Studium Finansów pod patronatem WSB w Poznaniu, licencjat Wydziału Ekonomicznego Akademii Ekonomicznej w Poznaniu w specjalności ekonomika pracy i zarządzanie kadrami. Od 1999 r. zatrudniona na stanowisku specjalisty do spraw administracji i zamówień publicznych, zajmuje się m.in. sprawami pracowniczymi.
Współpracuje przy pozyskiwaniu funduszy unijnych na realizację inwestycji i rozwój przedsiębiorczości (ukończone studia podyplomowe na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Gdańskiego w zakresie „Rozwój regionalny i fundusze strukturalne Unii Europejskiej. Kierowanie projektami”).
Zapytaj prawnika
Kodeks pracy