• Stan prawny na: 2026-09-29
Umowa o pracę na czas określony co do zasady rozwiązuje się z upływem terminu, na jaki została zawarta. Jeżeli pracownik chce przepracować ją do końca, nie musi składać wypowiedzenia tylko po to, aby "zamknąć" zatrudnienie.
Sposób wcześniejszego zakończenia umowy ma natomiast duże znaczenie dla zasiłku dla bezrobotnych. Własne wypowiedzenie może co do zasady oznaczać brak prawa do zasiłku, podczas gdy porozumienie stron najczęściej powoduje 90-dniowe odroczenie. Naturalny upływ terminu umowy nie wywołuje tych negatywnych skutków tylko z powodu sposobu jej zakończenia.
Umowa o pracę na czas określony rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta. Wynika to z art. 30 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym umowa o pracę może rozwiązać się między innymi na mocy porozumienia stron, za wypowiedzeniem, bez wypowiedzenia albo z upływem czasu, na który była zawarta.
Jeżeli więc pracownik ma umowę do określonego dnia i strony nie zawrą kolejnej umowy, stosunek pracy ustaje z końcem tego dnia. Pracodawca nie musi wręczać wypowiedzenia, a pracownik nie musi składać własnego wypowiedzenia. Nie ma również obowiązku wskazywania przyczyny takiego zakończenia zatrudnienia, ponieważ nie dochodzi do wypowiedzenia.
Trzeba przy tym precyzyjnie rozróżnić rozwiązanie umowy z upływem czasu od wygaśnięcia stosunku pracy. Są to odrębne pojęcia Kodeksu pracy. Typowa umowa terminowa kończąca się w dacie wpisanej w umowie rozwiązuje się z upływem czasu.
Inaczej jest wtedy, gdy jedna ze stron chce zakończyć umowę przed ustalonym terminem. Wówczas może dojść między innymi do wypowiedzenia albo do porozumienia stron. Przy wypowiedzeniu umowy na czas określony przez pracodawcę należy co do zasady wskazać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie.
Umowa pana Wiesława została zawarta do 31 sierpnia. Jeżeli żadna ze stron nie chce jej kończyć wcześniej, pan Wiesław może po prostu pracować do 31 sierpnia. Nie powinien składać wypowiedzenia tylko po to, aby potwierdzić, że umowa się kończy. Z upływem 31 sierpnia stosunek pracy rozwiąże się na podstawie terminu wskazanego w umowie.
Od 1 czerwca 2025 r. zasady te reguluje ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Dla osoby rozważającej wcześniejsze zakończenie umowy szczególnie ważne są art. 219 i 220 tej ustawy. Własnego wypowiedzenia i porozumienia stron nie można traktować tak samo, ponieważ obecnie powodują one odmienne skutki.
| Sposób zakończenia zatrudnienia | Skutek dla zasiłku |
|---|---|
| Upływ terminu umowy na czas określony | Sam w sobie nie powoduje utraty ani 90-dniowego odroczenia zasiłku. Trzeba jednak spełnić pozostałe ustawowe warunki nabycia świadczenia. |
| Wypowiedzenie złożone przez pracownika | Co do zasady prawo do zasiłku nie przysługuje na podstawie art. 219, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek albo ostatni stosunek pracy nie stanowi podstawy nabycia prawa do zasiłku. |
| Porozumienie stron | Co do zasady zasiłek przysługuje dopiero po 90 dniach od rejestracji w PUP. Ustawa przewiduje wyjątki związane między innymi ze zmianą miejsca zamieszkania oraz określonymi przyczynami dotyczącymi pracodawcy. |
Jeżeli umowa na czas określony po prostu kończy się w dniu wskazanym w jej treści, nie jest to dobrowolne rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika. Taki tryb ustania zatrudnienia nie uruchamia negatywnych skutków przewidzianych dla własnego wypowiedzenia ani dla porozumienia stron.
Nie oznacza to jeszcze automatycznego prawa do świadczenia. Powiatowy urząd pracy nadal sprawdzi, czy osoba bezrobotna spełnia warunki z art. 218 ustawy, w tym czy ma wymagane okresy uprawniające do zasiłku.
Znacznie poważniejszy skutek może mieć samodzielne wypowiedzenie ostatniego stosunku pracy. Zgodnie z art. 219 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia prawo do zasiłku co do zasady nie przysługuje bezrobotnemu, który przed rejestracją w PUP rozwiązał ostatni stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem.
Nie jest to zatem zwykła 90-dniowa karencja. Ustawa przewiduje jednak wyjątki. Negatywnego skutku nie stosuje się między innymi wtedy, gdy wypowiedzenie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania albo gdy pracownik rozwiązał umowę o pracę na podstawie art. 55 § 1 lub § 11 Kodeksu pracy, czyli w ustawowo określonych przypadkach rozwiązania umowy bez wypowiedzenia przez pracownika. Art. 219 ust. 2 przewiduje ponadto, że ograniczenia z ust. 1 nie stosuje się, gdy ostatni stosunek pracy lub stosunek służbowy nie stanowi podstawy nabycia prawa do zasiłku.
Umowa pani Anny ma trwać do 31 sierpnia, ale pracownica 15 lipca składa własne wypowiedzenie, ponieważ uważa, że i tak niedługo odejdzie z pracy. Jeżeli to ostatni stosunek pracy stanowiący podstawę nabycia prawa do zasiłku i nie zachodzi ustawowy wyjątek, skutkiem może być brak prawa do zasiłku. Gdyby pani Anna przepracowała umowę do 31 sierpnia i pozwoliła jej rozwiązać się z upływem terminu, sam sposób zakończenia umowy nie powodowałby takiego skutku.
Inne zasady dotyczą porozumienia stron. Zgodnie z art. 220 ustawy osoba, która rozwiązała ostatni stosunek pracy lub stosunek służbowy na mocy porozumienia stron, co do zasady uzyskuje zasiłek dopiero po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w PUP, jeżeli spełnia ogólne warunki z art. 218.
Odroczenia nie stosuje się, jeżeli porozumienie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania albo z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Jeżeli pracownik chce powoływać się na taki wyjątek, powinien zadbać o dokumenty pozwalające wykazać rzeczywistą przyczynę rozwiązania stosunku pracy.
Okres pobierania zasiłku ulega przy tym skróceniu o okresy nieprzysługiwania zasiłku określone w art. 220. Dlatego 90-dniowe odroczenie nie oznacza po prostu przesunięcia pełnego okresu świadczenia o trzy miesiące.
Pracodawca likwiduje stanowisko pana Tomasza, a strony rozwiązują umowę za porozumieniem właśnie z powodu zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Jeżeli ta przyczyna zostanie wykazana i pracownik spełnia pozostałe warunki zasiłku, ustawowy wyjątek może pozwolić na nabycie prawa bez 90-dniowego odroczenia właściwego dla zwykłego porozumienia stron.
Kończy Ci się umowa i rozważasz wypowiedzenie lub porozumienie?
Sposób zakończenia ostatniego stosunku pracy może zdecydować o tym, czy zasiłek będzie przysługiwał od razu, po 90 dniach albo w ogóle nie powstanie na tej podstawie. Prawnik może ocenić umowę, planowany tryb jej zakończenia i możliwe skutki przed złożeniem oświadczenia.
Opisz swoją sytuację prawnikowi ›Art. 219 obejmuje również sytuację, w której bezrobotny spowodował rozwiązanie z własnej winy ostatniego stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia. Typowym przykładem w stosunku pracy jest rozwiązanie umowy przez pracodawcę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 Kodeksu pracy. Także w tym przypadku zasadą jest brak prawa do zasiłku, z uwzględnieniem art. 219 ust. 2.
Nie należy mieszać takiego przypadku z rozwiązaniem umowy z upływem terminu. Sam fakt, że pracownik po zakończeniu umowy terminowej pozostaje bez zatrudnienia, nie oznacza rozwiązania umowy z jego winy ani dobrowolnego odejścia z pracy.
Art. 220 przewiduje ponadto inne sytuacje, w których zasiłek nie przysługuje od dnia rejestracji, między innymi otrzymanie odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia czy określone przypadki zawieszonej działalności gospodarczej. Jeżeli poza umową o pracę występowały takie okoliczności, urząd oceni je odrębnie.
Po ustaniu stosunku pracy pracodawca powinien wydać świadectwo pracy. Co do zasady następuje to w dniu, w którym stosunek pracy ustaje, jeżeli pracodawca nie zamierza nawiązać z tym samym pracownikiem kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni. Jeżeli z przyczyn obiektywnych wydanie dokumentu w tym dniu nie jest możliwe, pracodawca powinien przekazać go w terminie określonym w art. 97 Kodeksu pracy.
Świadectwo pracy ma szczególne znaczenie w omawianej sprawie, ponieważ zawiera informację o trybie i podstawie prawnej rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy, a w razie rozwiązania umowy za wypowiedzeniem także informację, która strona dokonała wypowiedzenia.
Jeżeli umowa terminowa zakończyła się z upływem czasu, dokumentacja powinna odzwierciedlać właśnie ten sposób jej rozwiązania. Nie powinno się wpisywać porozumienia stron ani wypowiedzenia, jeżeli w rzeczywistości do nich nie doszło.
Jeżeli świadectwo zawiera błąd, pracownik może wystąpić o jego sprostowanie. Przydatne informacje dotyczące takiej sytuacji zawiera również materiał o sprostowaniu świadectwa pracy.
Warto zachować także umowę o pracę, aneksy, ewentualne wypowiedzenia lub porozumienia oraz inne dokumenty potwierdzające przebieg zatrudnienia. Jeżeli wątpliwości dotyczą samej konstrukcji kontraktu terminowego, pomocny może być również materiał o najczęstszych błędach w umowach o pracę na czas określony.
Zgodnie z art. 218 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia prawo do zasiłku przysługuje co do zasady osobie bezrobotnej od dnia zarejestrowania się w PUP, z zastrzeżeniem ograniczeń przewidzianych między innymi w art. 219 i 220, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację posiada ona łącznie co najmniej 365 dni okresów uprawniających do zasiłku.
W przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zasadniczo chodzi o okres, w którym pracownik osiągał wynagrodzenie co najmniej w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z uwzględnieniem ustawowych zwolnień. Ustawa wskazuje także inne okresy, które mogą być uwzględniane przy ustalaniu wymaganych 365 dni.
Do okresu uprawniającego mogą więc, zależnie od spełnienia szczegółowych warunków, należeć nie tylko okresy zatrudnienia na umowę o pracę, lecz także określone okresy wykonywania umów cywilnoprawnych, prowadzenia działalności, służby czy pobierania niektórych świadczeń. Każdy z tych okresów należy ocenić według przesłanek wskazanych w ustawie.
Wysokość oraz okres pobierania zasiłku wynikają z odrębnych przepisów ustawy i zależą między innymi od okresów zaliczanych do stażu zasiłkowego. Kwoty świadczenia podlegają zmianom, dlatego przy ustalaniu konkretnej wysokości trzeba korzystać z aktualnych stawek.
Po ustaniu zatrudnienia można zarejestrować się jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy. Rejestracja może odbywać się zgodnie z aktualną procedurą urzędu, w tym elektronicznie przez system usług rynku pracy.
Sama rejestracja nie przesądza jeszcze o przyznaniu zasiłku. PUP ustala zarówno status osoby bezrobotnej, jak i spełnienie warunków do świadczenia. Szczególne znaczenie ma dokumentacja dotycząca ostatniego zatrudnienia oraz wcześniejszych okresów, które mają zostać zaliczone do wymaganych 365 dni.
Szczególnie przy porozumieniu stron nie należy zakładać, że samo świadectwo pracy zawsze wystarczy do wykazania wyjątku od 90-dniowego odroczenia. Jeżeli znaczenie ma na przykład zmiana miejsca zamieszkania albo zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy, dobrze dysponować dokumentami potwierdzającymi rzeczywistą przyczynę rozwiązania umowy.
Jeżeli pracownik zamierza przepracować umowę do końca i zależy mu na późniejszym zasiłku, przede wszystkim nie powinien automatycznie składać własnego wypowiedzenia tylko dlatego, że zbliża się termin zakończenia kontraktu. Umowa terminowa nie wymaga takiego oświadczenia.
Przed podpisaniem porozumienia stron trzeba natomiast ustalić, dlaczego zatrudnienie ma być zakończone w tym trybie. Zwykłe porozumienie co do zasady powoduje 90-dniowe odroczenie zasiłku, podczas gdy porozumienie zawarte z jednej z przyczyn wskazanych w art. 220 ust. 1 pkt 5 może być potraktowane inaczej.
Po zakończeniu zatrudnienia należy sprawdzić świadectwo pracy, zwłaszcza podstawę i tryb rozwiązania stosunku pracy. Błąd w tym zakresie może mieć praktyczne znaczenie dla postępowania przed urzędem pracy.
Nie. Jeżeli umowa została zawarta do konkretnej daty, rozwiązuje się z upływem tej daty. Wypowiedzenie jest potrzebne tylko wtedy, gdy jedna ze stron chce skorzystać z tego trybu i zakończyć umowę przed terminem wynikającym z kontraktu.
Nie. Własne wypowiedzenie nie jest potrzebne do otrzymania świadectwa pracy. Jeżeli umowa rozwiąże się z upływem terminu, pracodawca ma obowiązki związane z wydaniem świadectwa pracy wynikające z art. 97 Kodeksu pracy. Co więcej, niepotrzebne własne wypowiedzenie może mieć niekorzystny wpływ na prawo do zasiłku.
Nie. Na gruncie ustawy z 20 marca 2025 r. własne wypowiedzenie ostatniego stosunku pracy jest objęte art. 219 i co do zasady oznacza brak prawa do zasiłku, jeżeli nie zachodzi ustawowy wyjątek. 90-dniowe odroczenie dotyczy natomiast między innymi zwykłego rozwiązania ostatniego stosunku pracy za porozumieniem stron.
Nie. Ustawa przewiduje wyjątki, gdy porozumienie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania albo z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Przyczyna porozumienia powinna być możliwa do wykazania w postępowaniu przed PUP.
Nie. W typowym przypadku umowa na czas określony rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta. Wygaśnięcie stosunku pracy jest odrębną instytucją i następuje w przypadkach określonych w Kodeksie pracy oraz przepisach szczególnych.
Należy wystąpić do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy zgodnie z procedurą przewidzianą w Kodeksie pracy. Jest to szczególnie ważne, jeżeli błędnie wpisano wypowiedzenie lub porozumienie stron zamiast rozwiązania umowy z upływem terminu.
Twoja sytuacja wymaga indywidualnej oceny?
Opisz sprawę i najważniejsze okoliczności. Prawnik może ocenić problem na podstawie konkretnego stanu faktycznego i wskazać możliwe dalsze działania.
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 1245, w szczególności art. 30 i art. 97 - ELI.
2. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. z 2025 r. poz. 620, w szczególności art. 218-220 i art. 225.
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marta Handzlik
Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w prawie oświatowym i prawie pracy . Jest praktykującym prawnikiem z wieloletnim doświadczeniem zawodowym i byłym pracownikiem Ministerstwa Edukacji Narodowej....
>> więcej informacji