Kończąca się umowa o pracę na czas określony

Kiedy kończy się umowa o pracę na czas określony?

Umowa o pracę na czas określony kończy się z upływem czasu, na który została zawarta. Wynika to z art. 30 Kodeksu pracy, zgodnie z którym umowa o pracę może rozwiązać się m.in. na mocy porozumienia stron, za wypowiedzeniem, bez wypowiedzenia albo właśnie z upływem czasu, na który była zawarta.

Jeżeli więc pracownik ma umowę do określonego dnia i strony nie podpiszą kolejnej umowy, stosunek pracy ustaje z końcem tego dnia. Pracodawca nie musi składać dodatkowego oświadczenia o wypowiedzeniu. Nie ma też obowiązku podawania przyczyny, ponieważ nie dochodzi do wypowiedzenia, lecz do naturalnego zakończenia umowy terminowej.

Inaczej byłoby wtedy, gdyby pracodawca chciał zakończyć umowę przed umówionym terminem. W takim przypadku może być potrzebne wypowiedzenie, a przy wypowiedzeniu umowy na czas określony przez pracodawcę zasadniczo należy wskazać konkretną i rzeczywistą przyczynę wypowiedzenia.

Jakie dokumenty powinien otrzymać pracownik?

Po ustaniu stosunku pracy pracodawca powinien wydać pracownikowi świadectwo pracy. Co do zasady następuje to w dniu zakończenia zatrudnienia, a jeżeli z przyczyn obiektywnych nie jest to możliwe, dokument powinien zostać doręczony w ustawowym terminie. Świadectwo pracy jest ważne, ponieważ potwierdza okres zatrudnienia, tryb ustania umowy oraz informacje potrzebne do ustalenia uprawnień pracowniczych i zasiłkowych.

Jeżeli świadectwo pracy zawiera błędy, pracownik może wystąpić do pracodawcy o jego sprostowanie. Warto zrobić to szybko, ponieważ przepisy przewidują krótkie terminy na złożenie wniosku, a później ewentualne skierowanie sprawy do sądu pracy.

Pracownik powinien także zachować umowę o pracę, aneksy, wypowiedzenia, porozumienia, zaświadczenia o zarobkach oraz dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia u wcześniejszych pracodawców. Urząd pracy może ich potrzebować do ustalenia prawa do zasiłku. Jeżeli wątpliwości dotyczą samej konstrukcji kontraktu terminowego, warto również sprawdzić najczęstsze błędy w umowach o pracę na czas określony.

Rejestracja jako bezrobotny po zakończeniu umowy

Po zakończeniu umowy na czas określony pracownik może zarejestrować się jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy. Rejestracja może odbywać się osobiście albo elektronicznie, zależnie od wybranej formy obsługi. W praktyce warto przygotować przede wszystkim dokument tożsamości, świadectwa pracy, dokumenty potwierdzające kwalifikacje, zaświadczenia o wykonywaniu umów cywilnoprawnych, dokumenty dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej oraz inne dokumenty, które mogą mieć znaczenie dla ustalenia uprawnień.

Sama rejestracja nie oznacza jeszcze automatycznego prawa do zasiłku. Urząd pracy bada, czy dana osoba spełnia warunki ustawowe, w tym czy w wymaganym okresie przed rejestracją miała odpowiedni staż pracy lub inne okresy zaliczane oraz czy osiągała wynagrodzenie lub podstawę wymiaru składek na wymaganym poziomie.

Kiedy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych jest ustalane według przepisów o rynku pracy. Co do zasady znaczenie ma to, czy bezrobotny w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację posiada łącznie co najmniej 365 dni okresów uprawniających do zasiłku. Najczęściej chodzi o zatrudnienie z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym, od którego odprowadzano należne składki, ale ustawa przewiduje również inne okresy zaliczane.

Do okresu wymaganego do zasiłku mogą być zaliczane nie tylko klasyczne umowy o pracę. W zależności od sytuacji znaczenie mogą mieć także niektóre umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej, służba, pobieranie określonych świadczeń, okresy związane z rodzicielstwem albo zatrudnienie za granicą, jeżeli spełniają warunki przewidziane w przepisach.

Wysokość zasiłku zależy od stażu uprawniającego oraz aktualnych stawek ogłaszanych na podstawie przepisów. Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić aktualne informacje w urzędzie pracy, ponieważ kwoty świadczeń mogą się zmieniać.

Czy sposób rozwiązania umowy wpływa na zasiłek?

Tak. Jeżeli umowa na czas określony po prostu kończy się z upływem terminu, zwykle nie jest to traktowane jak dobrowolna rezygnacja z pracy. Taki sposób ustania zatrudnienia co do zasady nie powinien sam w sobie powodować odsunięcia wypłaty zasiłku.

Inaczej może być, gdy pracownik sam wypowiedział umowę albo zgodził się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron w okresie poprzedzającym rejestrację. W takich przypadkach przepisy mogą przewidywać karencję, czyli przesunięcie daty nabycia prawa do zasiłku, chyba że zachodzi wyjątek, np. porozumienie było związane z likwidacją pracodawcy, upadłością, przyczynami dotyczącymi zakładu pracy albo zmianą miejsca zamieszkania pracownika.

Jeszcze odrębnie ocenia się rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Taki tryb może mieć poważniejsze konsekwencje dla prawa do zasiłku. W razie sporu o zasadność zwolnienia warto rozważyć odwołanie do sądu pracy, ponieważ rozstrzygnięcie może mieć znaczenie nie tylko dla roszczeń pracowniczych, ale także dla sytuacji w urzędzie pracy.

Co powinien zrobić pracownik po zakończeniu umowy?

Po zakończeniu zatrudnienia warto przede wszystkim odebrać świadectwo pracy i sprawdzić, czy prawidłowo wpisano okres zatrudnienia oraz tryb ustania stosunku pracy. Jeżeli umowa wygasła z upływem czasu, w dokumentach nie powinno się pojawić wypowiedzenie ani porozumienie stron, chyba że rzeczywiście do nich doszło.

Następnie należy przygotować dokumenty do rejestracji w urzędzie pracy. Jeżeli pracownik planuje ubiegać się o zasiłek, powinien zgromadzić dokumenty potwierdzające okresy pracy i wysokość wynagrodzenia. W razie braków urząd może wezwać do uzupełnienia dokumentacji, co wydłuży postępowanie.

Równolegle warto aktualizować CV i szukać nowego zatrudnienia. Status bezrobotnego wiąże się nie tylko z ewentualnym świadczeniem, ale również z obowiązkiem współpracy z urzędem pracy, przyjmowania odpowiednich propozycji i stawiania się na wezwania.

FAQ

Czy pracodawca musi wypowiedzieć umowę na czas określony, która dobiega końca?

Nie. Jeżeli umowa została zawarta do konkretnej daty, kończy się z upływem tej daty. Wypowiedzenie jest potrzebne wtedy, gdy jedna ze stron chce zakończyć umowę wcześniej.

Czy po zakończeniu umowy terminowej można dostać zasiłek?

Tak, ale samo zakończenie umowy nie wystarcza. Trzeba zarejestrować się jako bezrobotny i spełnić warunki dotyczące m.in. wymaganego okresu pracy lub innych okresów zaliczanych oraz odpowiedniej podstawy wynagrodzenia lub składek.

Czy wygaśnięcie umowy terminowej jest tym samym co wypowiedzenie?

Nie. Wygaśnięcie z upływem czasu następuje automatycznie na podstawie umowy. Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem pracownika albo pracodawcy, które kończy umowę po okresie wypowiedzenia.

Co zrobić, gdy świadectwo pracy zawiera błędny tryb rozwiązania umowy?

Należy złożyć do pracodawcy wniosek o sprostowanie świadectwa pracy. Jeżeli pracodawca odmówi, pracownik może dochodzić sprostowania przed sądem pracy w terminach przewidzianych w Kodeksie pracy.

Czy porozumienie stron zawsze pozbawia zasiłku?

Nie zawsze. Może jednak spowodować przesunięcie terminu nabycia prawa do zasiłku. Znaczenie ma przyczyna porozumienia, np. likwidacja pracodawcy, przyczyny dotyczące zakładu pracy albo zmiana miejsca zamieszkania.

Podsumowanie

Kończąca się umowa o pracę na czas określony nie wymaga wypowiedzenia, jeżeli strony czekają do daty wskazanej w umowie. Pracownik powinien otrzymać świadectwo pracy i może zarejestrować się jako bezrobotny. Prawo do zasiłku zależy jednak od spełnienia warunków ustawowych, w tym od stażu, wysokości wynagrodzenia lub podstawy składek oraz od sposobu ustania wcześniejszych stosunków pracy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141 z późn. zm.

2. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. 2025 poz. 620.