• Stan prawny na: 2026-09-09
Po zakończeniu umowy-zlecenia nie otrzymujesz świadectwa pracy, bo ten dokument dotyczy stosunku pracy. Do rejestracji w urzędzie pracy potrzebne są jednak dokumenty potwierdzające okres wykonywania zlecenia, wynagrodzenie oraz składki.
Wyjaśniamy, jakie zaświadczenie warto uzyskać od zleceniodawcy, kiedy okres zlecenia wpływa na prawo do zasiłku dla bezrobotnych i co zrobić, gdy nie masz pełnej dokumentacji.
Nie. Świadectwo pracy wydaje się po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy, czyli zasadniczo po umowie o pracę. Wynika to z art. 97 Kodeksu pracy. Umowa-zlecenie jest umową cywilnoprawną, dlatego zleceniodawca nie wystawia po jej zakończeniu świadectwa pracy.
Nie oznacza to jednak, że osoba po zleceniu zostaje bez dokumentów. Do urzędu pracy należy przedstawić dokumenty, które pozwolą ustalić przebieg aktywności zawodowej, wysokość wynagrodzenia oraz to, czy od zlecenia powinny być opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy. Jest to szczególnie ważne wtedy, gdy osoba rejestrująca się chce nie tylko uzyskać status bezrobotnego, ale również prawo do zasiłku.
Podstawowy zestaw dokumentów przy rejestracji obejmuje dokument tożsamości, dane kontaktowe, dokumenty potwierdzające kwalifikacje, świadectwa pracy z wcześniejszych etatów oraz inne dokumenty potrzebne do ustalenia uprawnień. Przy umowie-zleceniu urząd może wymagać dodatkowego potwierdzenia okresu wykonywania zlecenia, wynagrodzenia i składek.
Po zakończeniu umowy-zlecenia warto przygotować:
Najbezpieczniej poprosić zleceniodawcę o jedno zbiorcze zaświadczenie, w którym dane dotyczące wynagrodzenia i składek są rozbite miesiąc po miesiącu. Samo przedstawienie umowy może być niewystarczające, ponieważ nie zawsze wynika z niej, ile faktycznie wypłacono i jaka była podstawa wymiaru składek.
Zaświadczenie o składkach jest potrzebne przede wszystkim do oceny prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 218 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia do okresu uprawniającego do zasiłku może zostać zaliczony okres świadczenia usług na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym umowy-zlecenia, jeżeli za ten okres powinny być opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 261, a podstawa wymiaru składek wynosiła co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę w przeliczeniu na pełny miesiąc.
Urząd bada zatem przede wszystkim, czy obowiązek składkowy istniał i jaka była podstawa wymiaru składek. Sam fakt, że płatnik nie przekazał należnej składki w terminie, nie jest tym samym co brak ustawowego obowiązku jej opłacenia. Jeżeli natomiast zleceniobiorca był studentem do 26. roku życia i z tego tytułu od zlecenia nie podlegał ubezpieczeniom społecznym, taki okres co do zasady nie zostanie zaliczony na podstawie art. 218 ust. 1 pkt 3.
Ustawa uwzględnia również szczególną regułę dotyczącą Funduszu Pracy. Art. 218 ust. 1 pkt 3 odwołuje się do wyjątku z art. 261, zgodnie z którym obowiązkowych składek na Fundusz Pracy nie opłaca się za kobiety po ukończeniu 55 lat i mężczyzn po ukończeniu 60 lat. Sam brak składki na Fundusz Pracy z tej właśnie przyczyny nie wyłącza więc automatycznie okresu zlecenia z okresu uprawniającego do zasiłku.
Kasia była studentką i nie ukończyła 26 lat. Przez rok wykonywała umowę-zlecenie, od której z racji jej statusu nie podlegała ubezpieczeniom społecznym. Po zakończeniu zlecenia może zarejestrować się jako bezrobotna, jeżeli spełnia pozostałe warunki, ale sam okres tego zlecenia co do zasady nie zostanie zaliczony do okresu wymaganego do uzyskania zasiłku.
Zobacz również: praktyczne omówienie tematu umowa zlecenie a zasiłek.
Nie wiesz, czy Twoje zlecenie liczy się do zasiłku?
Jeżeli dokumenty nie pokazują jasno podstawy składek, okresów zlecenia albo przyczyny braku składki na Fundusz Pracy, prawnik może ocenić, które okresy mogą zostać zaliczone do prawa do zasiłku.
Sprawdź swoją sytuację ›Sam fakt wykonywania zlecenia nie przesądza jeszcze o prawie do zasiłku. Zasadą jest, że bezrobotny musi wykazać co najmniej 365 dni okresów uprawniających w ciągu 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji. Dla zlecenia trzeba sprawdzić przede wszystkim obowiązek ubezpieczeń społecznych, zasady dotyczące Funduszu Pracy oraz podstawę wymiaru składek.
W 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł brutto. Przy zleceniu wykonywanym przez pełny miesiąc podstawa wymiaru składek musi osiągać co najmniej ten poziom. Jeżeli zlecenie rozpoczęło się lub zakończyło w trakcie miesiąca, ustawa nakazuje oceniać podstawę w przeliczeniu na pełny miesiąc. Sama kwota wypłacona za niepełny miesiąc, niższa niż 4806 zł, nie przesądza więc jeszcze, że okres ten nie może zostać zaliczony.
Stawki od 1 czerwca 2026 r.:
Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi zasadniczo 180 dni, a w przypadkach wskazanych w ustawie 365 dni. Dłuższy okres może dotyczyć m.in. osób z niepełnosprawnością, niektórych osób po 50. roku życia oraz osób spełniających ustawowe warunki związane z wychowywaniem dzieci.
Jeżeli urząd pracy odmawia zaliczenia zlecenia do prawa do zasiłku, trzeba sprawdzić, czy przyczyną jest brak dokumentów, brak obowiązku ubezpieczeń społecznych, zbyt niska podstawa wymiaru składek czy zasady dotyczące Funduszu Pracy. Przy braku składki na Fundusz Pracy znaczenie ma również wyjątek z art. 261 ustawy. Od przyczyny wskazanej w decyzji zależy, jakie dowody należy uzupełnić i czy istnieją podstawy do jej zakwestionowania.
Marek wykonywał kilka krótkich zleceń u różnych podmiotów. Samo przedstawienie umów nie pozwalało ustalić, które okresy spełniają warunki do zasiłku. Dopiero zaświadczenia z rozbiciem na miesiące, wskazujące podstawę składek i obowiązek ich opłacenia, pozwoliły urzędowi ocenić poszczególne okresy.
Rejestracji jako osoba bezrobotna można dokonać w powiatowym urzędzie pracy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania albo elektronicznie. Przy rejestracji online należy wypełnić formularz, dołączyć cyfrowe odwzorowania wymaganych dokumentów i podpisać wniosek wraz z załącznikami kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Status bezrobotnego uzyskuje się z dniem osobistego zgłoszenia się do urzędu, po potwierdzeniu danych i złożeniu wymaganych oświadczeń, albo - przy rejestracji elektronicznej - z dniem wniesienia kompletnego wniosku. Znaczenie ma miejsce zamieszkania, a nie samo zameldowanie. Szerzej omawia to tekst urząd pracy a zameldowanie.
W dniu rejestracji nie można wykonywać zlecenia ani innej pracy zarobkowej. Osoba ubiegająca się o status bezrobotnego składa również wymagane ustawą oświadczenia, w tym dotyczące gotowości do podjęcia zatrudnienia i okoliczności wpływających na możliwość uzyskania statusu bezrobotnego. Oświadczenia są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Osoba zarejestrowana jako bezrobotna jest zgłaszana do ubezpieczenia zdrowotnego przez urząd pracy, jeżeli nie ma innego tytułu do tego ubezpieczenia. To jedna z przyczyn, dla których rejestracja bywa istotna także wtedy, gdy dana osoba nie spełnia warunków do zasiłku pieniężnego.
Trzeba jednak odróżnić ubezpieczenie zdrowotne od prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Można zostać objętym ubezpieczeniem zdrowotnym jako bezrobotny, a jednocześnie nie otrzymać zasiłku, jeżeli brakuje wymaganego okresu 365 dni albo okres zlecenia nie spełnia warunków z ustawy. W podobnych sytuacjach pomocny może być artykuł składka zdrowotna w wysokości 0 zł.
Najpierw warto wystąpić do zleceniodawcy pisemnie o wydanie zaświadczenia. We wniosku należy wskazać, że dokument jest potrzebny do rejestracji w urzędzie pracy i ustalenia prawa do zasiłku. Dobrze poprosić o podanie okresów zlecenia, miesięcznych kwot wynagrodzenia, podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz informacji dotyczących składki na Fundusz Pracy.
Jeżeli zleceniodawca nie odpowiada, należy przedstawić w urzędzie wszystkie posiadane dokumenty: umowę, rachunki, potwierdzenia przelewów, informacje z ZUS, PIT-11 oraz korespondencję ze zleceniodawcą. Urząd może wezwać do uzupełnienia braków i weryfikować dane znajdujące się w dostępnych systemach. Ustawa przewiduje również, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach starosta może wyrazić zgodę na rejestrację osoby mimo niekompletności dokumentów lub danych, jeżeli nie ma wątpliwości co do spełniania warunków do uzyskania statusu bezrobotnego. Nie oznacza to jednak, że brak dowodów pozostaje bez znaczenia przy ustalaniu prawa do zasiłku.
Jeżeli urząd wyda decyzję niekorzystną, należy sprawdzić jej uzasadnienie i pouczenie o odwołaniu. Czasem problemem nie jest sam brak świadectwa pracy, lecz brak dowodu potwierdzającego, że okres zlecenia spełnia warunki ustawowe wymagane do zasiłku.
Zwykle nie. Umowa potwierdza istnienie stosunku cywilnoprawnego, ale może nie wskazywać faktycznie osiągniętego wynagrodzenia, miesięcznej podstawy wymiaru składek ani tego, czy składki społeczne i na Fundusz Pracy powinny być opłacone. Dlatego urząd może wymagać dodatkowego zaświadczenia od zleceniodawcy.
Nie. Trzeba ustalić przyczynę braku składki. Art. 218 ust. 1 pkt 3 ustawy wprost uwzględnia wyjątek z art. 261 dotyczący kobiet po ukończeniu 55 lat i mężczyzn po ukończeniu 60 lat. Trzeba też odróżnić sytuację, gdy składka nie była należna, od sytuacji, gdy była należna, lecz płatnik jej nie opłacił.
Co do zasady nie. Osoba wykonująca umowę-zlecenie wykonuje inną pracę zarobkową, dlatego nie spełnia w tym czasie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego. Rejestracja jest możliwa po zakończeniu wykonywania zlecenia, jeżeli spełnione są pozostałe wymagania ustawowe.
Nie zawsze. Należy przedstawić wszystkie posiadane dokumenty, a urząd może żądać ich uzupełnienia i weryfikować dane. W szczególnie uzasadnionym przypadku starosta może zgodzić się na rejestrację mimo niekompletności dokumentów lub danych. Osobno trzeba jednak wykazać przesłanki prawa do zasiłku, jeżeli osoba bezrobotna chce go otrzymać.
Twoja sytuacja wymaga indywidualnej oceny?
Opisz sprawę i najważniejsze okoliczności. Prawnik może ocenić problem na podstawie konkretnego stanu faktycznego i wskazać możliwe dalsze działania.
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Dorota Kriger
Absolwentka kierunku bankowość w Studium Finansów pod patronatem WSB w Poznaniu, licencjat Wydziału Ekonomicznego Akademii Ekonomicznej w Poznaniu w specjalności ekonomika pracy i zarządzanie kadrami. Od 1999 r. zatrudniona na stanowisku specjalisty do spraw administracji i zamówień...
>> więcej informacji